Nieuw literair tijdschrift

buch„ Das Buch als Magazin“. Dat is de naam van een nieuw literair tijdschrift in Duitsland. Ik vind het altijd bewonderenswaardig als mensen dergelijke projecten in het leven roepen. Het nieuwe tijdschrift kost € 12,00. Ja, dat is inderdaad geen kattenpis. Misschien staat om die reden ook de vraag „Waarom kost Das Buch als Magazin 12 euro bij de veelgestelde vragen op de website van het blad. Ik verklap meteen het antwoord: „Goedkoper kan het vanuit ons gezien helaas niet. Aan de ene kant willen we een goed magazine op goed papier maken. Aan de andere kant hebben we geen advertenties in ons blad.“

Tja, hoe gaat dat dan verder in de toekomst? Ook die vraag kwam ik tegen. Het antwoord: „Waarschijnlijk zijn er drie wegen. Of we vinden heel veel lezers, die zin hebben om ons magazine te lezen, zodat we ook in de toekomst zonder advertenties kunnen verschijnen. Of we vinden sponsors of coöperatiepartners, die ons ondersteunen. Of we vinden veel lezers en sponsors of coöperatiepartners, die ons ondersteunen.“

Nog één vraag? Oké. Komt er een tweede uitgave? Antwoord: „Ja“.

Dit nieuwe literaire blad is een initiatief van Peter Wagner en Joanna Swistowski. Ze hebben hun gespaarde geld volledig in dit project gestopt en de uitgeverij „Malus Verlag“ opgericht. In de eerste uitgave staat „Die Verwandlung“ van Franz Kafka centraal. Honderd jaar na het verschijnen van dit verhaal staat de complete tekst nu in het nieuwe tijdschrift afgedrukt, voorzien van de nodige kantekeningen. Immers, over de interpretatie van dit verhaal bestaan veel uiteenlopende meningen bij zowel recensenten als wetenschappers. Ze zijn het er echter allemaal over eens dat dit werk van Kafka één van de belangrijkste werken van de Duitse literatuur is. Tijdloos en volstrekt actueel.

In het tweede gedeelte van de eerste uitgave staan verhalen en bijdragen uit het dagelijks leven, die op één of andere manier bij het verhaal van Kafka passen. Bijvoorbeeld het interview waarin een moeilijke en zwaarmoedige vader-zoon verhouding op de boerderij wordt weergegeven (bij De gedaanteverwisseling zijn vader en zoon in de woning), een fysiotherapeut schrijft over de ellende bij rugpijn en schrijfster Elke Heidenreich schrijft wat haar bij Kafka’s verhaal allemaal te binnenschiet zoals een pleidooi tegen het verrotten. Daarnaast is er een verhaal van de Amerikaanse schrijver Joey Goebel in deze eerste uitgave opgenomen.

Het toeval wil dat ik “Die Verwandlung” zeer goed ken. Ik heb het verhaal zowel in het Nederlands als in het Duits gelezen, ter voorbereiding op een avond in het Amsterdamse Goethe Institut, waar onder andere de Nederlandse bioloog Midas Dekkers op zoek ging naar het soort dier in “Die Verwandlung.” Het verslag van die avond staat ook op dit blog. Ik moet nog een manier vinden om alle bijdragen op dit blog beter in beeld te brengen. Vandaar dat ik afsluit met een eenvoudige link naar mijn verslag van die avond in het Goethe Instituut.

Link: Website van “Das Buch als Magazin”

Advertenties

Kraan zweef aan

krNiet alleen in de toiletgebouwen langs de Duitse snelwegen, maar ook in de trein kom ik ze nu al tegen. Bij binnenkomst heb je nog niets in de gaten, je staat er niet bij stil. Het enige waar je aan denkt is “hoe leeg ik zo snel mogelijk mijn blaas“(meestal in iets andere bewoordingen)? Vooral langs de snelweg neem je eerst alles op de koop toe, ook het feit dat je op een natte ondergrond staat. Je denkt er niet al te lang over na waar die vloeistof vandaan komt, ook al doet de geur je vermoeden dat de vorige bezoekers hier duidelijk hun sporen hebben achtergelaten. Hoe krijgen ze dat toch altijd weer voor elkaar? De aluminiumbak is toch groot genoeg, daar kun je als het moet met z’n drieën tegelijk in plassen. Ik vrees dat dit dan ook gebeurt, misschien zelf wel met een compleet elftal.

Na gedane zaken sta je voor de wasbak met spiegel. In de spiegel zie je het enigszins verwarde, licht geïrriteerde gezicht van een man die probeert zijn handen te wassen. Hij beweegt zijn handen onder een kraan, die echter weigert water te geven. Hij drukt op de pictogrammen die op de tegeltjes zijn aangebracht en kijkt verschrikt op als er uit een metalen dispenser zeep op zijn handen druppelt. Dan zwaait hij woest met zijn armen onder de kraan, waar nog steeds geen water uitkomt. De spiegel doet het wel, prima zelfs. De wasbak zier er ook degelijk uit, maar waar heb je die eigenlijk voor nodig als er geen water uit de kraan komt, vraag ik me hardop af. Nostalgische beelden doemen op van kraanknoppen in badkamers en keukens, oerdegelijke knoppen waar je aan draait, eentje met een rode en eentje met een blauwe stip. Mijn hele leven heb ik onthouden dat blauw voor koud water en rood voor warm water staat. En nu zijn ze verdwenen.

Ik kijk op de grond, buk, op zoek naar een waterpedaal. Ooit was ik in een treintoilet waar je met je voet op een zwarte rubberen knop moest drukken om water uit een kraan te laten komen. Niets te zien, geen zwarte knop te bekennen. Dan buig ik naar voren, over de wasbak en zoek verder. Opeens komt er straaltje water uit de kraan. Ik hou snel mijn handen eronder. Weg is het weer. Is dit nog normaal, waar is die sensor, hoe werkt dit? Ik beweeg nu heel rustig mijn handen in de richting van de kraan en ja, er komt weer water uit! Ik zou nu wel tot München in deze houding willen blijven staan om te genieten van mijn prestatie om water uit de kraan te toveren. Dat doe ik niet. Ik droog mijn handen af, verlaat het toilet en schrijf in de coupé alvast een stukje voor mijn blog. Ik noem het “Kraan zweef aan”.

ZONdag 14 april

zonlichtDe magie van de zon, die mensen hun bed uit jaagt, op fietsen laat springen en ze injecteert met een flinke dosis energie. Jeesus, wat een verschil met gisteren! Op de stoep hoor ik het gesis van bacon en spek, onderdeel van een ontbijtje op het terras. Vogels zingen en balkondeuren piepen en knarsen, nu ze na maanden stilstand weer in beweging komen. Tussen de stoepen racen enkele automobilisten, die niet anders kunnen dan vol gas geven, ze staan stijf van de zonne-energie.

Op kruispunten ontstaan explosieve situaties als de hooggeladen automobilist niet rechtsaf kan slaan, omdat er een oneindig lange rij fietsers rechtdoor rijdt, compleet met aanhangwagentjes en vrolijk gillende kinderen. Alles en iedereen is een beetje opgewonden. Sommige mensen iets meer, andere mensen iets minder. Het is prachtig. Dit is de dag waarop veel lezers en schrijvers denken aan de rokjesdag die Martin Bril ooit in zijn column lanceerde. Ik denk echter vooral aan Johnny van Doorn. Hij dichtte niet over de rokjes maar over de zon, over een Magistrale Stralende Zon.

Het is een prachtig gedicht over een man “verdwaald in de duisternis”. Op de hei vindt hij zijn leermeester, die hem helpt de weg te vinden naar zijn middelpunt. Hij brengt de nacht door in het huisje van de “scheelogige monnik”. Als de man de volgende dag weer verder gaat met zijn zwerftocht, ziet alles er anders uit:

Met een nieuwe lading
Levenskracht die hem
Doet jubelen over de
Vol met kwinkelerende
Vogels zijnde Natuur
Die goudgeel beschenen
Wordt door een magi
Strale stralende ZON

Gelukkig is er een filmpje bewaard gebleven waarop te zien is hoe Johnny van Doorn zijn gedicht voorleest. Zelf vind ik het een “magistrale” uitvoering, waarin Van Doorn laat zien dat de magische zon dingen kan veranderen, mensen kan veranderen. In het filmpje lijkt hij zelf ook te veranderen, in een ander wezen. Natuurlijk is dat mijn eigen interpretatie.

Ik zou zeggen, oordeel zelf en geniet eerst van Johnny van Doorn. Luister goed naar de tekst. Dat zeg ik erbij, omdat Johnny van Doorn natuurlijk “an sich” al de nodige aandacht trekt en de kans bestaat dat je daardoor de tekst niet meer registreert.

De complete tekst van het gedicht