Andreas Maier leest voor uit zijn nieuwe roman

Vanavond was ik aanwezig bij de lezing van de Duitse schrijver Andreas Maier in het Brechthaus in Berlijn-Mitte. Andreas Maier ken ik pas sinds een paar jaar, omdat hij een column schrijft in de literaire krant VOLLTEXT, waar ik een abonnement op heb en waarover ik een artikel heb geschreven dat in maart in Kunsttijdschrift Vlaanderen verschijnt.

Vanavond las de in 1967 in Hessen geboren schrijver voor uit zijn laatste roman „Die Strasse“. Dit boek gaat over zijn kinderjaren in Wetteraukreis, een Landkreis in de Duitse deelstaat Hessen.  Hiervóór schreef hij in “Das Zimmer” en “Das Haus” ook al over de eerste levensjaren van het hoofdpersonage Andreas. De auteur bevestigde vanavond dat hij een cyclus van elf boeken voor ogen heeft over zijn kinderenjaren in dat gebied. Het volgende boek heet “Der Ort” (de plaats/stad/dorp), het voorlaatste boek “Der Teufel” (de duivel) en het laatste boek “Mein lieber Gott” (mijn lieve God).

Al aan het begin van de avond neemt de presentator en tevens literatuurrecencent bij Tagesspiegel Gerrit Bartels het woord kindermisbruik in de mond. Immers, in het boek “Die Strasse” lezen we dat de 9-jarige Andreas vaak lang met zijn moeder in bed ligt en haar rug en armen streelt. Maier vond kindermisbruik een woord van de moderne tijd, daar kon hij niets mee. Ik heb het boek gelezen en las tussen de regels veel kindermisbruik, ook al kan de auteur niets met het woord. In mijn ogen is kindermisbruik niet alleen gebonden aan seksuele handelingen. De oom of opa die nog kusjes opeist of de bijna volwassen dochter die nog op schoot moet komen zitten, het zijn gebeurtenissen die tegen kindermisbruik aanschuren.

“Hoe reageerde de familie op het boek”, vroeg Bartels opeens. Maier pareerde direct met een tegenantwoord: “Dat weet je toch?” Oké, die zat. De recensent kon er om lachen, net als de circa 40 aanwezigen. Toch ging Maier op de vraag in en liet weten dat hij geen contact meer heeft met zijn familie. Dat maakte het voor hem ook wat gemakkelijker om erover te schrijven, lichtte hij toe. Met zijn moeder had hij vooral problemen, omdat zij per se schrijfster wilde worden en niet verwachtte dat Andreas schrijver werd. “Maar ze schrijft nu dus ook”, legde Maier vanavond uit. “Ze geeft haar eigen boeken uit.”

De hoofdmoot van de avond bestond uit het voorlezen uit “Die Strasse”. Een boek wat vlot leest en dat met mooie voorbeelden illustreert hoe kinderen in het Duitsland van de jaren ’80 opgroeien en omgaan met seksualiteit. Andreas wist pas op zijn zesde dat hij een jongetje was en dat een jongetje anders is dan een meisje. Hij beschrijft het zelf wat fraaier maar hij geeft hiermee aan dat hij zich als kind lange tijd niet realiseerde dat jongens en meisjes van elkaar verschillen. Vanavond lichtte hij toe dat hij zijn drie jaar oudere zusje daarvoor wel naakt gezien moet hebben als ze bijvoorbeeld in bad zaten maar dat het verschil niet echt tot hem doordrong. Totdat een vriendje hem vertelde dat een jongen die zich uitkleedt er anders uitziet dan een meisje dat zich uitkleedt. Maier schrijft vanuit het perspectief van de kleine Andreas, die het leven om hem heen vol verbazing en met de nodige afstand gadeslaat. Ik citeer even een stukje uit de recensie van Frankfurter Allgemeine Zeitung:

“Maier klaagt nooit, hij oordeelt nauwelijks. Met een verhalend plezier en weinig schaamte kruipt hij onder die Duitse stoffige deken (van de bekrompen burgerman) en beschrijft gewoon heel duidelijk, zeer onverbloemd, zeer grappig, hoe voor de jongen alles permanent raadselachtig is. Als “geheimdragers” gebruiken de drie jaar oudere zus en haar vriendinnen hem bij het doktertje spelen. Het kleine broertje moet “dat andere” laten zien, terwijl hij zelf nog zorgeloos met het buurmeisje speelt, zonder “van dat andere” überhaupt iets af te weten. Dan zijn ze voor hem opeens ook herkenbaar te onderscheiden, “de twee geslachten”, en hij scandeert voor de eerste keer monter en luid het woord “neuken”(“ficken”) tijdens het fietsen, diep in gedachten zichzelf vergetend en gelukkig over het nieuwe verklaarbare woord. Voor de beschaamde lezers zal bij Maiers onverbloemde vocabulaire vermoedelijk een grens zijn bereikt.”

Maiers columns in VOLLTEXT behoren tot mijn favoriete teksten. “Die Strasse” heb ik met plezier gelezen. Vanmiddag heb ik de eerste twee boeken uit de cyclus uit de bibliotheek gehaald, omdat Andreas Maier voor mij een nieuwe ontdekking is. Of zijn cyclus ook echt elf delen zullen beslaan, dat ligt niet honderd procent vast. Vanavond vertelde hij dat het idee spontaan ontstond en hij binnen enkele minuten de elf titels op papier had. Hij is zeker van plan om de elf delen ook te schrijven, maar gaf wel aan dat hij het zichzelf niet gemakkelijk heeft gemaakt. Ik blijf hem volgen en bericht een volgende keer graag weer eens over hem op dit blog.

Andreas Maier op Wikipedia

Schrijversagina bij uitgeverij Suhrkamp

Advertenties

Eerste dode door bevriezing?

Een 57-jarige man uit Annaburg (district Wittenberg) is vermoedelijk de eerste persoon die in dit jaar in de deelstaat Sachsen-Amhalt door bevriezing is gestorven. Omwonenden hadden de man op zaterdagochtend liggend bij een bushalte ontdekt. Dat deelde de politie op zondag mee. Sterk onderkoeld werd de 57-jarige naar het ziekenhuis in Wittenberg gebracht, waar hij enkele uren later stierf.

Bij de onderzoekingen naar de doodsoorzaak zijn geen aanwijzingen gevonden die op geweld door derden wijzen. Volgens een politiewoordvoerder wordt ook nagegaan of alcohol een rol bij de doodsoorzaak heeft gespeeld. Bij de dode gaat het niet om een dakloze. In tegendeel, de man had een vaste verblijfplaats in Annaburg. De onderzoeken naar de doodsoorzaak zijn volgens de woordvoerder nog niet afgesloten.  (dpa/sa)

Dat was de vertaling van het bericht dat vandaag in de Berlijnse krant “Berliner Zeitung” stond.

– Hallo, u daar, waar komt u dan opeens vandaan?
– Uh?
– Ja, u bent niet meer op aarde, weet u dat?
– Ik..ik..stond toch net nog bij de bushalte.
– Ja, dat stond u. Maar nu bent u dood.
– Dood?
– Ja, dood. Uw lichaam wordt binnenkort verbrand. 57 jaar is niet oud.
– Nee, dat klopt. Maar ik kan het nog steeds niet vatten dat ik al dood ben. Ik weet alleen dat het ijs en ijskoud was, dat weet ik nog.
– Misschien bent u zelfs de eerste persoon die in 2014 in Sachsen-Anhalt door bevriezing is gestorven. Wist u dat?
– Nee?!
– Ja, dat staat in de krant. Uw lichaam wordt momenteel onderzocht. Had u gedronken?
– Pardon?
– Of u gedronken heeft. Volgens de krant was u geen dakloze maar woonde u in Annaburg. Nu wil iedereen in Duitsland weten of u gedronken heeft.
– ???
– Heeft u niet gedronken, dan kan ik u feliciteren, want dan bent u echt de eerste persoon die in dit jaar in Sachsen-Anhalt door bevriezing is gestorven.
– Drie biertjes.
– U heeft drie biertjes gedronken voor u stierf?
– Ja. Shit, had ik toch maar een Apfelschorle genomen. Grrr
– Tja. Maar ik denk dat drie biertjes de eer niet in de weg staan. Drie bier als doodsoorzaak lijkt me erg sterk.
– Wanneer weet ik het?
– Wat?
– Of ik de eerste persoon ben die in dit jaar in Sachsen-Anhalt door de kou is gestorven?
– Geduld. Er wordt aan gewerkt. Vergeet niet, u heeft nu zeeën van tijd.
– Dat is ook weer waar.

Trendsetter?

Trendsetter?Bij mij in de straat bevindt zich een winkel waar je allerlei modellen typemachines kunt kopen. De etalage springt mij telkens weer in het oog, omdat hierin een gele typemachine staat, die ik vroeger in Amsterdam gebruikte om mijn teksten te schrijven. Het is een belachelijk gezicht, omdat je je afvraagt wie er vandaag de dag nog een typemachine koopt.

Aan de andere kant is het, met dank aan Edward Snowden, geen belachelijk gezicht. Waarom zou iemand die zich louter met teksten bezighoudt geen typemachine kopen, bijvoorbeeld om gedichten of verhalen mee te schrijven? Dat hoeft ook vandaag de dag niet digitaal. En het grote voordeel is, je hebt noch een printer, noch elektriciteit nodig. De hamertjes slaan de letters direct op het papier!

Kortom, de winkel is helemaal niet zo belachelijk als ik in eerste instantie dacht. Wie weet is de eigenaar een trendsetter zonder dat hij er erg in heeft. Misschien besluiten grote uitgeverijen en andere bedrijven en instanties binnenkort dat ze uit veiligheidsoverwegingen geen digitale post meer in ontvangst nemen. Misschien zien ze in dat het de mens is gelukt om alle digitale voordelen om zeep te helpen. Als dat alles zo is, dan koop ik weer zo’n gele machine. Volgens mij heb ik nog ergens een rolletje typelint liggen.