70e verjaardag actrice Cox Habbema

Cox Habbema

1971:cabaretgezelschap uit DDR arriveert op Schiphol, v.l.n.r. Hilmar Thate, Wolfgang Bayer, Cox Habbema (in Nederland getrouwd met Esche), Eberhard Esche

“Warme, maar geen popachtige grote en in geen enkel geval naïef kijkende ogen, een lippenstift tussen mandarijn en framboos, een door impressionistisch licht gekuste huid, zonneblonde haren, bloemwitte kleding en een houding, die de goden onbevreesd “goedemorgen” mag wensen – zo verscheen de wetenschapster Maria Scholl, gespeeld door Cox Habbema, voor een internationale raad, die tamelijk radeloos is, omdat ze telkens ruimteschepen kwijtraakt.”

Met bovenstaande tekst opende de Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) van zaterdag 17 maart het bericht Anmutiger rauchen over Cox Habbema, de Nederlandse actrice die afgelopen vrijdag 70 jaar werd. In de genoemde scene steekt Habbema een sigaret op, die ze op bevel van een humorloze asthenische toekomstbureaucraat weer moet uitmaken.  Ze drukt haar sigaret uit en speelt meteen weer met een nieuwe. “Hoe moet je dan ook mooi, slim en crisisbestendig zijn als je niet mag roken”, staat er in het bericht.

Volgens de FAZ stamt deze scene uit de op drie na beste SF-film die ooit in een staat onder het verdrag van Warschau (Warschau-Vertrags-Staat) werd gedraaid. “De beide beste films zijn natuurlijk van Tarkowskij -, Hermann Zschoches “Eolomea” uit 1972.”

In het bericht komt de Duitse toneelschrijver Peter Hacks ter sprake, “met diens werken de uit Nederland stammende Cornelia ‘Cox’ Habbema enkele van haar grootste successen vierde.”

Cox Habbema was ook als regisseuse en als echtgenote van zijn filmster Eberhard Esche met Hacks verbonden. Einde jaren zeventig laat dichter/toneelrecensent André Müller sen. weten dat “Hacks Eberhard Esche en Cox Habbema overigens zeer prijst en meent dat alle toneelspelers er nooit aan toe kwamen om over iets anders te spreken dan over theater en de rollen. Maar die twee waren wel de beste.”

Het is daarom niet verwonderlijk dat Cox Habbema haar achternaam aan een klein Berlijns theatertje afstond, waarin vandaag de dag de Peter-Hack-Gesellschaft en Eulenspiegel Verlag opvoeringen organiseren.

Artikel over Cox Habbema in FAZ (€ 1,00 ).

Een Berlijnse Avond met Cox Habbema (door Vincent Kompier in NRC)

Theater Cox Habbema in Berlijn

Wederom een krant vol literatuur

cover“Het is een geweldig, uitstekend boek, één van de belangrijkste boeken die sinds de dag dat Hitler zichzelf doodschoot is verschenen. Het zou het huisboek van de Duitsers moeten zijn. Als Alexander Kluge voor dat boek dit jaar niet de Deutscher Buchpreis ontvangt, dan heeft die onderscheiding haar zin verloren.”

Met bovenstaande zinnen eindigen Thomas Keul en Teresa Profanter hun column van de actuele uitgave (Nr. 1/2014) van de literaire krant VOLLTEXT, met daarin een voorpublicatie van het boek Der Tag, an dem Hitler sich erschoß und die Westbindung der Deutschen begann,  dat op 14 april 2014 bij uitgeverij Suhrkamp verschijnt.

De column eindigt niet alleen met Alexander Kluge, hij begint er ook mee. Sterker nog, de hele column gaat over deze schrijver, die in zijn leven heel erg veel verhalen heeft geschreven. “Het moeten er duizenden zijn”. Zijn twee jaar geleden verschenen boek Fünfte Buch bevatte 402 nieuwe verhalen. Een jaar eerder kwam Das Bohren harter Bretter met ook altijd nog 133 verhalen op de markt. De redactie van VOLLTEXT meldt dat het niet is gelukt om vóór de deadline van de huidige uitgave alle verhalen op meer dan 4.000 pagina’s te tellen. Die verhalen zijn overigen verschenen tussen de andere werkzaamheden van de filmmaker, televisieproducent, jurist en theoreticus Alexander Kluge. Thomas Keul en Teresa Profanter noemen het vrij uniek dat Kluge zoveel heeft geschreven maar vinden het nog unieker dat zijn complete productie zich op een constant hoog niveau bevindt.

Kluge schrijft geen afgeronde romans maar een verzameling verhalen. Dat is volgens VOLLTEXT één van de redenen waarom hij in de literaire wereld niet zo opvalt. Een roman communiceert nu eenmaal gemakkelijker dan een verzameling verhalen. Bovendien lijkt de auteur slachtoffer te zijn van zijn eigen productiviteit. Het publiek went volgens Thomas Keul aan alles. Men neemt ter kennisname aan dat de meester weer een werk heeft afgeleverd en gaat over tot de orde van de dag. “Dat kan ook niet anders, dat hebben wij bij enkele van zijn boeken ook gedaan, noodgedwongen.”

In de huidige uitgave van VOLLTEXT is ook aandacht voor William S. Burroughs, die op 5 februari precies 100 jaar geworden zou zijn. Afgedrukt zijn vijf brieven uit het vorige maand verschenen boek Radiert die Worte aus, brieven van William S. Burroughs 1959-1974. De vijf brieven in VOLLTEXT schreef Burroughs in 1959 vanuit Parijs aan Allen Ginsberg in New York. Burroughs rept hierin o.a. over zijn zojuist ontdekte cut-up-methode.  Het is boek is uitgegeven door Bill Morgan en naar het Duits vertaald door Michael Kellner.

Daarnaast biedt de literatuurkrant een voorpublicatie van Helmut Kraussers roman Deutschlandreisen, een interview met dichteres Daniela Danz, een bijdrage van Gisela Trahms over Matthias Nawrats roman Unternehmer en nog veel en veel meer (zie inhoudsopgave op de website)

VOLLTEXT, de krant voor literatuur, verschijnt vier keer per jaar en is in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland verkrijgbaar in de kiosk, de boekhandel en via een abonnement. In VOLLTEXT verschijnen originele bijdragen, voorpublicaties, essays, recensies en interviews. Een losse uitgave kost € 2,90.

In de actuele maart-uitgave van Kunsttijdschrift Vlaanderen (voor het eerst in de nieuwe, moderne huisstijl) staat een artikel over de literatuurkrant VOLLTEXT n.a.v. een interview met de uitgever Thomas Keul. Dit artikel is ook via Elenia te lezen.

Onbekende Berlijnse band naar Eurovisie Songfestival

© Raimond Spekking / CC-BY-SA-4.0 (via Wikimedia Commons)

© Raimond Spekking / CC-BY-SA-4.0 (via Wikimedia Commons)

Een totaal onbekend damesbandje uit Berlijn vertegenwoordigt Duitsland op 10 mei in Kopenhagen tijdens het Eurovisie Songfestival. Afgelopen donderdagavond schakelden Ela (21), Yvonne (29) en Natalie (28) van Elaiza in Keulen de commercieel zeer succesvolle band Unheilig uit.

De dames belandden min of meer toevallig bij de voorronde, omdat ze tijdens een clubconcert in Hamburg een zogenaamde wildcard wonnen om deel te mogen nemen. Het winnende nummer heet Is it Right. Der Spiegel noemt het een pittige en gedurfde melodie met Slavische overeenkomsten, die herinneren aan de wortels van de Oekrainisch-Poolse zangeres.

De band bracht het lied met een contrabas en een accordeon ten gehore. De Frankfurter Rundschau (FR) rept in een artikel over neo-folklore. “Deze nieuwe Volksmuziek-beweging is al enkele jaren te horen”, aldus de Duitse Eurovisie Songfestival specialist Jan Feddersen in de FR. Volgens hem en andere Duitse specialisten speelt het geen rol dat Ela in de Oekraïne is geboren en in Polen opgroeide.

Dat de vrouwen van Elaize enorm verrast zijn door de overwinning  blijkt wel uit het dpa-interview waarin Ela vertelt dat ze al fanmail hebben ontvangen. “Dat hebben we nog nooit eerder gehad.”