Belgische weken in Berlijn

Van 8 t/m 22 september organiseert de Belgische ambassade in Berlijn de Belgische weken. Op vier bijzondere locaties kunnen bezoekers kennismaken met vooral de culinaire hoogtepunten waar België wereldwijd om bekend staat. Hieronder een kort overzicht van het programma, gevolgd met een link naar de originele programmafolder.

KaDeWe (Wikpedia)

KaDeWe (Wikpedia)

KaDeWe
Het gerenommeerde warenhuis KaDeWe biedt van 8 t/m 20 september op haar delicatessenafdeling Belgische specialiteiten aan. Bezoekers kunnen niet alleen proeven van de bekende Belgische bieren en chocolade maar ook van nieuwe Belgische producten zoals speculaas, sauzen, spiritualiën en nog veel meer .
www.kadewe.de

Berlin Capital Club

Berlin Capital Club

Berlin Capital Club
De  Berlin Capital Club aan de Gendarmemarkt is de eerste particuliere businessclub van Berlijn en ontmoetingspunt voor toonaangevende persoonlijkheden uit het bedrijfsleven, cultuur en politiek.

Van 9 t/m 12 september biedt de Berlin Capital Club Belgische delicatessen aan, bereid door chef-kok Michael Tuschen in samenwerking met Jean-Baptiste en Christophe Thomaes (Le restaurant du Château du Mylord – twee Michelinsterren).

Gasten kunnen bij een exquise 5-gangen galadiner kennismaken met de bijbehorende Belgische bierspecialiteiten. De prijs voor dit menu, inclusief passende bieren en water, bedraagt € 89,00 per persoon.
www.berlincapitalclub.de

gartenKönigliche Gartenakademie
België biedt meer dan alleen culinaire highlights. De Berlijnse “tuinacademie” in Berlin-Dahlem toont van 5 t/m 20 september een galerie met Belgische decoratie- en designerobjecten. De bloemisterij ‘mohn und mehr’ brengt de vele verschillende Belgische leveranciers van planten, meubels en andere producten op het gebied van tuinen voor het voetlicht.

Bovendien houdt Isabelle Van Groeningen, de Vlaamse docente op deze academie, op 9 en 19 september een lezing over tradities en trends van de Belgische tuinkunst. In het café van de Gartenakademie worden tijdens de Belgische weken ook Belgische specialiteiten aangeboden waaronder verschillende bieren en typische Belgische gerechten zoals de wafels, mosselen met friet en nog veel meer.
www.koenigliche-gartenakademie.de

Les Solistes
Van 8 tot 20 september 2014 kunnen gasten van het restaurant Les Solistes in het Waldorf Astoria hotel genieten van een Belgisch 3- of 5-gangenmenu. De Belgische chef-kok Roel Lintermans serveert modern geïnterpreteerde, traditionele producten uit zijn moederland zoals Belgische chocolade, speculaas, mosselen en Belgisch bier, dat tot de veelsoortigste bieren ter wereld behoort.

Eén van de highlights is het dessert van koffie-ijs en Belgisch trappistenbier. Het menu wordt naar wens in 3 of 5 gangen geserveerd. In de prijs van € 95 respectievelijk € 135 per persoon is een passende bierbegeleiding inbegrepen. Dit restaurant opende in januari i2013 haar deuren. De Belgische chef-kok haalde reeds in het openingsjaar de eerste Michelinster binnen.

Les Solistes is dagelijks van maandag t/m zaterdag van 19:00 tot 22:30 geopend. Reserveringen onder berlin.lessolistes@waldorfastoria.com of telefonisch onder +49 (0)30 8140000.
www.lessolistes.de

Download de folder met alle (Duitstalige) informatie (PDF.2,86MB)

Advertenties

‘We beleven een ik-inflatie’

httIn de september uitgave van het Duitse maandblad “Psychologie heute” staat een interessant artikel over het gebruik van Facebook en sociale media in het algemeen. De mensheid neigde nog nooit naar bescheidenheid. Dat staat onder de titel “Het ego – volledig dronken van zichzelf”. Ook een bepaalde neiging tot arrogantie en zelfoverschatting is aangeboren, aldus het vervolg van de introductie.

Vervolgens schrijft Silke Pfersdorf waar het artikel over gaat, namelijk dat psychologen klagen dat nog geen enkele generatie zo narcistisch was als de huidige en dat ze de sociale media daarvoor verantwoordelijk houden. “Op internet kan het nieuwe narcisme zich fantastisch uitleven.”

Dit is zo’n artikel wat ik graag helemaal zou willen vertalen en dan op mijn blog zetten. Maar waarom? Om meer ‘likes’ te krijgen, om aandacht te vragen? Als ik het artikel goed vind, dan is dat toch voldoende? Ja en nee, antwoord ik mezelf. Het feit dat door deze bijdrage mijn blog misschien meer bezoekers trekt speelt inderdaad mee. Aan de andere kant publiceer ik dit stuk vooral, omdat ik graag andere mensen erop wil attenderen dat er dergelijke interessante artikelen geschreven worden. Het gaat over een zeer actueel fenomeen waar ik zelf ook onderdeel van uitmaak. De kans is groot dat ik deze bijdrage dan ook op Facebook zet. Maar dat doe ik dan weer niet om dezelfde reden als Lisa, het meisje wat in het begin van het artikel wordt opgevoerd.

Natuurlijk plaatst Lisa alleen beeldschone foto’s van zichzelf, die ze in geval van nood met Photoshop nog wat fraaier maakt.

‘Lisa zit in de metro, in een dure Versace minirok in een pashokje, in gedachten aan het strand. De vrienden van de 22-jarige studente Bedrijfseconomie uit Hamburg weten altijd wat ze uitvoert, waar ze was, waar ze naartoe wil. Ze schrijft als vrouw van de wereld “off to New York” als ze op vakantie gaat, maakt een fotootje van zichzelf, een selfie, van haar onder het zand zittende tenen in een of andere trendy beachclub of eentje met vluchtelingkinderen die ze wat speelgoed cadeau doet. 87 keer de duimen omhoog, 87 likes oogstte ze van haar 542 vrienden voor haar laatste foto. Bovendien een behoorlijk aantal complimenten zoals ‘Je ziet er goed uit!’ of ‘Je bent mijn heldin!’ Natuurlijk plaatst Lisa alleen beeldschone foto’s van zichzelf, die ze in geval van nood met Photoshop nog wat fraaier maakt. En natuurlijk denkt ze er heel goed over na wat ze publiceert. “Doet toch iedereen zo”, zegt Lisa. En natuurlijk heeft ze gelijk.’

Dat was de vertaling van het eerste deel van het artikel. De omvang van het complete stuk is ongeveer acht keer zo groot, dus vat ik het artikel samen. Daarbij pak ik allereerst een citaat van psycholoog Uwe Hasebrink van de universiteit Hamburg. Hij zegt dat alle mensen in hun zelfbewustzijn een beeld van zichzelf maken en daarbij ook afwegen hoe ze door anderen worden waargenomen.

Even verderop lees ik dat het 20 jaar geleden nog uitermate pijnlijk was om jezelf openlijk te bewieroken. “Bij de mensen die dan toch veel publiciteit zochten om op te vallen zeiden we gewoon: mijn God, wat voor een egotripper”, herinnert zich Jan-Hinrik Schmidt in het artikel. Hij is specialist voor digitale interactieve media aan het Hans Bredow instituut. Het jezelf presenteren gebeurde vroeger ook door mensen die jaarlijks rond kerst in een brief aan hun vrienden en kennissen enthousiast berichtten over hoe goed hun kinderen terecht waren gekomen, over hun nieuwe auto en de verhuizing naar het grotere huis. De ontvangers van de brieven draaiden met hun ogen. “Vandaag de dag is dat normaal, zodat het ons niet meer negatief opvalt”, aldus Schmidt.

‘We leven in een samenleving waarin we zeer actief en nauwkeurig onze inwisselbare identiteit bewerken en moeten presenteren’

Dan gaat het artikel in op de vraag waarom het jezelf presenteren zo snel heeft toegenomen. Schmidt zegt dat hij als advocaat van de duivel kan beweren dat het met de show Wedden dat? (Wetten, dass?)  begon. Tot dan toe onopvallende burgers kwamen met behulp van unieke hobby’s op televisie; podia, die tot dan toe voorbehouden waren aan professionele kunstenaars, waren opeens voor Jan en alleman beschikbaar, aandacht werd een object van verlangen. En wie door bijzonderheden opvalt, die krijgt aandacht. Schmidt: “We leven in een samenleving waarin we zeer actief en nauwkeurig onze inwisselbare identiteit bewerken en moeten presenteren. Vooral jonge mensen in onze op concurrentie georiënteerde maatschappij worden er al vroeg mee geconfronteerd zichzelf te moeten onderscheiden – dat ondersteunt natuurlijk het verlangen om erop te wijzen hoe fantastisch je iets hebt gedaan.”

Hans-Werner Bierhoff, professor sociale psychologie aan de Ruhr-universiteit  in Bochum klaagt erover dat ouders desnoods inspringen om te laten zien hoe uniek hun kinderen zijn. “Veel ouders zijn er vandaag de dag van overtuigd dat hun kinderen hoogbegaafd zijn en door hun bijzondere kwalificaties iets bijzonders zijn. Ook dat is uiteindelijk narcistisch denken: de overschatting van de omvang.”

‘De selfie is een vertwijfelde gil naar aandacht in de stijl van: kijk naar mij!’

Wie bijzonder is bestaat, doet iets en laat sporen achter. Dat is volgens het artikel de logica van de tijd waarin we leven. Voor jongeren wordt het steeds moeilijker zich op internet te onderscheiden en op te vallen. Iedereen plaatst foto’s op Instagram, filmpjes op YouTube of plaatsen hun doen en laten in commentaren, online dagboeken en blogs. De selfie komt ook ter sprake. Volgens psychiater Carole Liebermann uit Beverly Hills is de selfie een metafoor voor een in toenemende mate narcistisch wordende cultuur: “Het is een vertwijfelde gil naar aandacht in de stijl van: kijk naar mij!”

‘We beleven een ik-inflatie’

Hans-Wener Bierhoff spreekt bij het jezelf op internet presenteren van een ‘ik-inflatie’, het zich bezighouden met het ego, op wat voor manier dan ook. Het ego is in een, deze uitdrukking neem ik even letterlijk in het Duits over, omdat hij zo mooi klinkt, ‘ständiger Oktoberfeststimmung‘, licht dronken van zichzelf. Volgens alle narcisme-onderzoekers bestond het in deze mate nog niet eerder. In 1985 vertoonde iedere zevende student narcistische trekjes, in 2006 iedere vierde. Een onderzoek van Jean Twenge laat zien dat jongeren vandaag de dag veel eerder bij de uitdrukking ‘ik ben een belangrijke persoon’ passen dan vroeger.

Het nieuwe narcisme kan zich heerlijk uitleven op internet. “En het grote aanbod versterkt wederom de narcistische tendensen”, aldus Bierhoff. Overdreven zelfbeoordeling, egocentrisch, zelf vleiende vervormingen van de waarheid, nadruk op succes, macht en eigen grootsheid, overdreven manier van zichzelf presenteren, snel gesloten oppervlakkige vriendschappen, het hoort volgens het artikel allemaal tot de narcistische persoonlijkheid.

Veel specialisten zien het internet als kermis van ijdelheid met argusogen aan. Volgens media-onderzoeker Hasebrink zouden de sociale netwerken een normaal spel met ontwikkelingsmogelijkheden kunnen bieden, een vorm van uitproberen, dat met innovatie en creativiteit samengaat. “Maar daarvoor in de plaats oriënteren veel gebruikers zich naar de algemene maatstaven waarvan zij denken dat die zo moeten zijn.” Zijn collega Schmidt zegt dat men achteraf de uniciteit hekelt en daarom gebruik maakt van bepaalde modellen en ensceneringen.

Volgens dr. Tina Ganster wordt er alleen op de Vind ik leuk button geklikt als men er zeker van is dat de ‘vrienden’ in het netwerk dezelfde mening hebben. Dat wees onderzoek uit. Men bekijkt wat goed aankomt en leeft daarnaar. In het alledaagse leven en op internet. Psychologen waarschuwen voor verslaving en voor het gevaar dat men zijn of haar eigen leven alleen nog door de ogen van anderen ziet. Volgens een Oostenrijkse studie over Facebook leggen al veel jongeren meerdere profielen van zichzelf aan waarin ze een op maat gesneden Ik voor kennissen, vrienden, ouders en schoolkameraden presenteren. Wie ben ik – en zo ja: hoeveel?

Het complete Duitstalige artikel staat in de september uitgave van “Psychologie heute” en kan ook via internet (niet gratis) worden gekocht. Klik hier voor het originele artikel  of hier voor de complete uitgave.

Lucebert in Berlijn

"Lucebert (1987)" by Rob Bogaerts / Anefo - Nationaal Archief. Licensed under Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 via Wikimedia Commons - http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lucebert_(1987).jpg#mediaviewer/Bestand:Lucebert_(1987).jpg

Lucebert (1987)” door Rob Bogaerts / Anefo – Nationaal Archief. Licentie CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons.

Berlin im Gedicht. Zo luidt de titel van een dichtbundel die ik toevallig in een Berlijnse bibliotheek ontdekte. Gedichten over Berlijn, dat is niet alleen leuk om te lezen, soms is het ook een uitdaging een gedicht naar het Nederlands te vertalen en het resultaat bijvoorbeeld op dit blog te zetten.

Eenmaal thuis blader ik door de inhoudsopgave en zie verrast dat Lucebert als enige Nederlandse dichter in het boekwerkje is opgenomen. Hij bevindt zich in het gezelschap van o.a. Bertolt Brecht, Erich Kästner, Joachim Ringelnatz, Kurt Tucholsky en Günter Grass. Wat doet Lucebert hier? Wel, Lucebert verbleef in de winter van 1955 op uitnodiging van Bertolt Brecht een tijdje in Oost-Berlijn.

In het boek Het hart van de zoeker zegt Els Barents hierover: ‘In de winter van 1955/1956 was Lucebert op uitnodiging van Bertolt Brecht in Oost-Berlijn. Uit misnoegen over de situatie daar heeft Lucebert vrijwel niet kunnen werken. Hij heeft er wel gefotografeerd, toen nog met betrekkelijk weinig ervaring. De eerste ontmoeting tussen Brecht en Lucebert vond plaats in 1955 in Le Chaf quipelote op de Zeedijk in Amsterdam en was tot stand gekomen door Gerda Goedhart, die zelf als fotografe aan het theater van Brecht verbonden was.’

Bovenstaande informatie heb ik gevonden in een artikel van het voormalige Balkan Bulletin (BB), geschreven door BB-redacteur Ton Delemarre. Onderaan zet ik een link naar het betreffende document, waarin ik nog veel meer over Lucebert en zijn ervaringen in het voormalige Oost-Berlijn las. In de Nederlandse, communistische krant De Waarheid verscheen op 24 maart 1956 bijvoorbeeld een artikel met de kop Lucebert terug na vijf maanden in de DDR. In deze krant komt Lucebert veel positiever over dan in het stuk dat drie weken later in de Telegraaf verschijnt. ‘Lucebert kon gaan en staan waar hij wilde. Hij fotografeerde veel. Hij schreef weinig maar dat komt nog. Hij tekende veel. Hij verkocht werk. Er wordt nog een boekje van zijn tekeningen uitgegeven’, aldus het artikel in De Waarheid

Nu de Telegraaf. Hier laat Lucebert zich aanmerkelijk minder positief over de DDR uit. De Oost-Duitse regering gaf hem een stipendium voor twee jaar maar na een half jaar keerde Lucebert alweer terug. ‘Er wonen Duitsers, die bitter weinig van de oorlog geleerd hebben: nou ja, ze hebben die oorlog dan verloren, maar ze zijn nog wel het grootste en het beste volk en Hitler was misschien wel een slechte kerel maar de joden waren ook niet zo best’, aldus Lucebert in de Telegraaf.

In de winter van 1955 werd Lucebert gearresteerd toen hij de ruïnes van Berlijn fotografeerde. Ik citeer uit het BB- artikel: “Ik heb een middag en een avond in de cel van de Sicherheitsdienst gezeten, verdacht van spionage. Uiteindelijk lieten ze me gaan omdat ik Meisterschüler van Brecht was en kon zeggen dat ik als amateurfotograaf die sneeuw op de ruïnes zo fotogeniek vond. Het gekke is, ik werd gearresteerd door gewone arbeiders, die hadden niets uitstaande met de Volksarmee. Ze betrapten me op fotograferen en namen me mee naar de portiersloge van het fabrieksterrein: dat gebeurde ’s ochtends. Ik heb daar uren gezeten, daarna ook nog op het politiebureau, tot er uiteindelijk een meneer kwam met zo’n slappe hoed, een loden jas aan en een zwart tasje onder zijn arm, die mij meenam naar het hoofdkwartier van de Oost-Duitse Sicherheitsdienst, om mij daar te verhoren. Ik heb dat halve jaar praktisch niets gedaan, geen tekeningen, niets, alleen gefotografeerd en verder wat geschreven aan de Spaanse Brabander, maar dat vier scènes.

Ik heb me in die tijd erg ongelukkig gevoeld. Bij die ondervraging zei ik uit te willen beelden wat Hitler het Duitse volk had nagelaten, maar dat was zelfs voor communistische geheime agenten een onbegrijpelijk uitspraak. We hadden daar een huis, geld en alle faciliteiten. Het was winter, we kregen Intelligenz Kohlen, Intelligenz Butter und Fleisch, wat inhield dat ik meer bonnen kreeg dan de gewone mensen. Zo werd het duidelijk dat ik tot de nieuwe klasse behoorde – elitevorming – je zit dan in een huis met buren beneden en boven en kolen in de kelder voor de verschillende eigenaars, in compartimenten die met houten stijlen waren afgeschot. De andere bewoners hadden een stapeltje briketten, maar wij hadden zó’n stapel. Brecht wist van dit alles niets.”

Voordat ik de link naar het buitengewoon informatieve artikel van Ton Delemarre zet, waaraan ik vrijwel alle bovenstaande informatie heb ontleend, kom ik nog even terug op het boekje Berlin im Gedicht, de aanleiding van deze bijdrage. Die dichtbundel bevat het Duitstalige gedicht Gross-Berlin 1956 van Lucebert. Dat is de vertaling van het gedicht dat in Luceberts bundel Amulet verscheen. Om een indruk te krijgen van dit gedicht zet ik hieronder het eerste stuk van de Nederlandse versie, gevolgd door het eerste stuk van de versie uit Berlin im Gedicht. Om helemaal volledig te zijn; de Duitse versie is weer afkomstig uit de in 1981 bij uitgeverij Suhrkamp verschenen bundel Die Silbenuhr.

gross- berlin 1956

in deze hondse stad vol
hondentrouw en hondenminnaars
elke trouwe hond zijn eigen
gewetenloze hondsvot
rust ik niet deze
steedse steppe deze historische bron
van dolle verdorring is in rust
nog een oordeel

mij is deze woestijn
zojuist gekauwde kruimels hoop
op groot vruchtbaar brood
een gruwel
[…]

Gross-Berlin 1956

in dieser hundestadt voll
hundetreue und hundeliebhaber
jeder treue hund sein eigner
gewissenloser hundsfott
finde ichkeine ruhe diese
städtische steppe diese historische quelle
toller dürre ist in der stille
noch ein urteil

En dan nu de eerder genoemde link:
Het Hart van de Zoeker (PDF-78KB)

Tot slot nog een tweede link naar een pagina van de Koninklijke Bibliotheek waarop ik las dat Lucebert tot juli 1956 in Berlijn verbleef en er nauwelijks inkomsten had. Zijn geldzorgen werden ook na terugkomst niet opgelost:
link naar de Koninklijke Bibliotheek

Video Letterkundig Museum
Lucebert (1924-1994) | Bergen, Nederland De dichter, schilder en fotograaf Lucebertus Swaanswijk haalt in 1954 als keizer verkleed de Poezieprijs van Amsterdam op. Schrijft voor de Zangeres zonder Naam het nummer ‘De soldatenmoeder’.