Debuutroman blijkt jaren later een bestseller

LEARNING BY DOING

In 2002 verschijnt zijn debuutroman Das Herzenhören. Jaren later, en ook nu nog, ontdekken vele lezers dit poëtisch geschreven verhaal over onvoorwaardelijke liefde en vertrouwen. Das Herzenhören speelt zich af in het Birmese landschap van de vorige eeuw, in een cultuur waar Boeddhisme en bijgeloof diep verankerd zijn. Inmiddels zijn er wereldwijd anderhalf miljoen exemplaren in meer dan 30 talen verkocht en de verkoop van Das Herzenhören blijft stijgen. Wie is de schrijver achter dit succes?

SendkerLearning by doing
Jan-Philipp Sendker (1960) is met alleen een diploma van algemeen secundair onderwijs op zak een ongeschoolde kracht. Hij heeft geen school voor journalistiek, noch universiteit, noch cursussen creatief schrijven gevolgd. “Bij mij is het learning by doing” vertelt hij tijdens ons gesprek in het Schwarzes Café in Berlijn-Charlottenburg. Hij woont met zijn vrouw en drie kinderen in Potsdam maar groeide op in Hamburg. Na diverse baantjes bij de radio belandde hij bij weekblad Stern.

Sendker reist veel, bezocht meer dan zeventig landen en verbleef van 1990 tot 1995 in New York als Amerika-correspondent voor Stern, gevolgd door vier jaar in Hongkong als Azië-correspondent. Destijds vertelde een bevriende journalist hem over de schoonheid van Birma. “Ik wilde er absoluut naartoe gaan, het werd een soort obsessie.” Hij bezoekt meermaals het land en schrijft vervolgens zijn debuutroman Das Herzenhören. Twee jaar na de verschijningsdatum bedraagt de verkoop 6.000 exemplaren. Sendker is aanvankelijk teleurgesteld, de uitgever vindt het echter een achtenswaardig aantal voor een debuutroman. Door mond-tot-mondreclame stijgt de verkoop. “Maar dat ging heel langzaam”, vertelt Sendker. “Ieder jaar werd het beter. Wereldwijd hebben we er nu bijna anderhalf miljoen exemplaren van verkocht.”

Sendker is er vast van overtuigd dat zijn boek in Amerika een succes wordt. Zijn uitgever is echter sceptisch. “Ja, dat denken veel schrijvers, mijnheer Sendker”. Sendker laat zich echter niet ontmoedigen. “Acht jaar lang werd ik uitgelachen. Ik heb de vertaling zelf betaald en werd van het kastje naar de muur gestuurd: maar liefst twintig uitgeverijen wezen het af. Uiteindelijk vond ik Other Press, een kleine uitgeverij in New York. De uitgeefster las het boek, werd erin verliefd en gaf het uit. Daarna verscheen het op de lijst met bestsellers”.

Birmaans sprookje
Das Herzenhören wordt verteld vanuit het perspectief van Julia, een jonge advocate uit New York. Ze zoekt haar verdwenen vader, een man die oorspronkelijk uit Birma stamt en in New York een succesvolle carrière als advocaat in de filmbusiness opbouwde. Nooit vertelde hij iets over zijn eerste twintig levensjaren in Birma. Hij verlaat zijn gezin en verdwijnt uit Amerika. De politie zoekt tevergeefs naar hem. Vier jaar later vindt Julia een liefdesbrief die hij vijftig jaar eerder aan een vrouw in Birma schreef. Julia reist naar Birma en ontmoet er een man die veel over haar verleden weet. De man vertelt het verhaal over Julia’s vader. Door hem komt ze te weten wat haar vader de eerste twintig jaar van zijn leven meemaakte.
Het verhaal kun je als een pure liefdesgeschiedenis lezen. Volgens de schrijver gaat het echter om meer. “De lezer ervaart veel over een andere cultuur en dat stemt tot nadenken. Ik geloof ook dat mijn boek een appel is aan het grote verlangen naar onvoorwaardelijke liefde. Het boek is in meer dan dertig talen vertaald en loopt in de meeste landen zeer goed. Dat betekent voor mij dat dit verlangen een menselijk, universeel verlangen is.”
Sendker schreef tot nu toe vijf boeken. Aan alle lag grondig onderzoek aan de basis, een belangrijk aspect bij al zijn werken. Voor zijn romandebuut was hij bijvoorbeeld op zoek naar een Birmaans sprookje. “Ik wilde dat de vader zijn dochter een sprookje vertelt, maar ik kende geen Birmaanse sprookjes. Met een vriend vertrok ik naar Kalaw. Twee avonden zaten we met verschillende oudere vrouwen bij het kampvuur. Ze vertelden sprookjes die ze hun kinderen vertellen en die noteerde ik. Tijdens het schrijven merkte ik dat ik precies het sprookje te pakken had wat in mijn boek paste.”

JPS01Dagblad Augsburger Allgemeine beschrijft het verhaal fraai: “Das Herzenhören is uitstekend verteld, in één woord poëtisch zonder ook maar één keer het gevaar te lopen dat het kitsch wordt.” Veel meer is er over de roman in de Duitse dag- en weekbladen niet terug te vinden. Waarom is deze bestsellerauteur zo onbekend in eigen land? “In het buitenland wordt mij dit vaker gevraagd, omdat ik daar anders word waargenomen. Ik denk dat het te maken heeft met een typisch Duitse manier van hokjesdenken”, antwoordt Jan-Philipp Sendker. Hij bedoelt hiermee dat Stern minder gerenommeerd is dan Der Spiegel is en dat uitgeverij Heyne minder aanzien heeft dan Suhrkamp of Hanser. In het buitenland krijgt Sendker inderdaad meer aandacht. Het gerenommeerde Italiaanse dagblad Corriere della Sera, te vergelijken met een kwaliteitskrant als Frankfurter Allgemeine Zeitung, wijdde in zijn weekendbijlage maar liefst zes pagina’s aan hem. De bekendste Birmaanse schrijfster Ma Thanegi haat het wanneer buitenlanders over haar land schrijven. Tijdens een ontmoeting met Sendker vertelt ze echter dat ze zijn boek niet meer weg kon leggen. Na het succes van The art of hearing heartbeats stromen de aanvragen voor een verfilming binnen. “Uiteindelijk maak ik samen met een Oostenrijkse firma een internationale coproductie, omdat één van mijn eisen was dat ikzelf het scenario zou schrijven. Het draaiboek is af, Sherry Hormann regisseert de film”, aldus Sendker.

Op 1 november 2008 verschijnt Het theehuis van Kalaw, de Nederlandse vertaling van Das Herzenhören. Die uitgave is momenteel al langere tijd niet meer leverbaar. De reden laat zich gemakkelijk raden: de titel suggereert een heel ander boek. Het verhaal handelt onder meer over iemand die blind is en aan de hartslagen van mensen hoort hoe ze zich voelen. Hij kan “harten horen”. Daarom heet het boek in het Frans bijvoorbeeld La mélodie du coeur qui bat. In het Nederlands zou het Luisteren naar hartslagen of Hartluisteren kunnen heten. Ik confronteer de schrijver met mijn bevinding. “Hoe stom kun je zijn om dit boek Het theehuis van Kalaw te noemen? Destijds was de Nederlandse vertaling mijn zesde of zevende contract. Vandaag zou ik het nooit toestaan dat de titel op die manier wordt veranderd.”

Jan-Philipp SendkerBuiten categorie
Vóór zijn romandebuut schreef Jan-Philipp Sendker Risse in der großen Mauer, een non-fictieboek dat twaalf boeiende portretten van verschillende mensen in China bevat. Na Das Herzenhören wilde hij iets heel anders schrijven en kwam met Das flüstern der Schatten, het eerste deel van een trilogie, op de proppen. De combinatie van een detectiveverhaal, historische roman over China en de persoonlijke ontwikkeling van een rouwende vader maakt het lezen van Das flüstern der Schatten tot een ware belevenis – absoluut aan te bevelen! Dat schrijft een Duitse recensent en ik onderschrijf dat graag.

In 2012 verschijnt Herzenstimmen, het late vervolg op Sendkers bestseller. Het hoofdpersonage Julia is inmiddels midden in de dertig en bevindt zich in een moeilijke levensfase. Ze heeft geen man en kinderen, maar is beroepsmatig succesvol. Toch voelt ze een bepaalde leegte in haar leven. In Herzenstimmen is Julia niet op zoek naar haar vader, maar eerder naar zichzelf. In Amerika verscheen dit boek in 2014 onder de titel A Well-Tempered Heart.

Momenteel werkt Jan-Philipp Sendker aan zijn derde China-roman, daarna volgt het derde boek over Julia. Zijn China-boeken zijn noch detectives, noch liefdesromans noch historische romans. Je kunt ze niet indelen. “Ik ben dan ook benieuwd hoe ze daar in Amerika mee omgaan”, vertelt hij. De Engelstalige rechten zijn namelijk onlangs gekocht door de Amerikaanse uitgeverij Simon & Schuster. Ook de boeken over Julia kun je slecht categoriseren, wat boekhandelaren soms tot wanhoop drijft. Toch past dit gegeven bij de ongeschoolde kracht uit de buurt van Berlijn, die je net als zijn boeken niet in een hokje kunt plaatsen.

Dit artikel verscheen in uitgave 351 (december 2014) van Kunsttijdschrift Vlaanderen.

UPDATE 2016: Uitgeverij Meulenhoff/Boekerij kon ik ervan overtuigen dat ‘Das Herzenhören’ vanwege de slecht gekozen Nederlandse titel (Het theehuis van Kalaw) een nieuwe kans verdient. Daarom verscheen in de zomer van 2016 de vertaling van ‘Das Herzenhören’ voor de tweede keer, maar nu onder de titel ‘Wat het hart kan horen’. Wereldwijd zijn er inmiddels meer dan 3,5 miljoen exemplaren van ‘Das Herzenhören’ verkocht. Lees in deze bijdrage meer over de recente terugkeer het boek op de Nederlandstalige markt.

Advertenties

Ludieke actie tegen Amazon

De Duitse scrhijver Jan-Philipp Sendker (@ Florentine Sendker)

De Duitse scrhijver Jan-Philipp Sendker (@ Florentine Sendker)

Schrijver adviseert klanten in boekwinkel

Eerder schreef ik op dit blog al over een ludieke actie van de eigenaresse van boekwinkel ‘Büchereck am Rathaus’ in Vellmar. Afgelopen maandag en dinsdag nodigde zij de schrijver Jan-Philipp Sendker uit om haar klanten te adviseren bij het kiezen van een boek. Met deze actie wilde de 68-jarige Katharine Engelhardt iets bieden wat Amazon niet kan: een persoonlijk advies.

Dit persoonlijke advies ligt Katharine Engelhardt zeer na aan het hart. De vraag ‘wat kunnen wij, wat een internet-boekhandel niet kan’ houdt haar bovendien zeer bezig. Met die woorden opent het artikel dat vandaag in de digitale uitgave van de Hessische Niedersächsische Allgemeine (HNA) staat. Ik lees verder dat de schrijver Jan-Philipp Sendker al drie keer eerder een lezing in Vellmar hield. Afgelopen maandagavond vertelde hij in een goed bezocht zaaltje over zijn ervaringen met het schrijven en het opsporen van de juiste informatie voor zijn boeken. De middag daarvoor en de ochtend daarna liep hij als gids door de boekwinkel.

“Jan-Philipp Sendker had ons ook beloofd als schrijver de boekwinkel te ondersteunen én een dag als boekhandelaar te werken”, zegt Engelhardt in de krant. Eén dag werden twee halve dagen. De in Potsdam woonachtige schrijver nam een lijst met lievelingsboeken mee. “Het boek ‘Zehn Milliarden’ (Tien Miljard) van Stephen Emmott heeft mijn 17-jarige zoon mij aangeraden”, zegt Sendker in de HNA. “Het heeft mijn kijk op de wereld veranderd.”

In het krantenbericht komen ook lezers aan het woord zoals bijvoorbeeld Renate Faber. Jan-Philipp Sendker raadt haar aan de roman ‘Diese Dinge geschehen nicht einfach so’ (Ghana ga weg) van Taiye Selasi te lezen, omdat  hij van dit boek achterover sloeg. Deze lezer annex klant zou echter veel liever een boek van Sendker zelf lezen. “Ik denk, het wordt tijd dat u weer van wal steekt”, zegt ze. “Daar trapt u bij mij open deuren in”, antwoordt Sendker.

Een andere klant die in het artikel wordt opgevoerd heet Regina Göbel. Zij vraagt Sendker naar de periodes die hij in het buitenland verblijft. De beleggingsadviseuse wil graag weten hoe hij als voormalig Azië–correspondent van weekblad Stern de economische situatie in China inschat. “Ik vond het interessant hoe u het leven in Birma beschrijft”, zegt ze.

Afsluitend vertelt Jan-Philipp Sendker dat hij er veel plezier aan beleeft zijn lezers te ontmoeten en te ervaren, wat zijn boeken voor hen betekenen. Zijn honorarium en de giften voor zijn adviezen in de boekwinkel gaan naar een weeshuis in Birma. “Met behulp van mijn uitgeverij heb ik in het afgelopen jaar al 35.000 euro kunnen ophalen”, aldus Sendker.

Jan-Philipp Sendker (1960) komt uit Hamburg. Hij werkte 18 jaar als freelance journalist voor het weekblad Stern, waarvan 10 jaar als buitenlandcorrespondent in New York en Hong-Kong. Sinds 2005 is hij fulltime schrijver. Zijn vrouw is kunsthistorica en komt uit Berlijn. Het echtpaar woont samen met een zoon (17) en twee dochter (16 en 3) in Potsdam.

Jan-Philipp Sendker reist én leest veel

Jan-Philipp Sendker reist én leest veel

Het artikel in de HNA sluit af met het vermelden van de romans ‘Das Flüstern der Schatten’ en ‘Drachenspiele’. Dit zijn twee romans die zich China afspelen. In beide beide boeken gaat om het hoofdpersonage Paul, die in een criminele zaak verwikkeld raakt. Het derde boek van deze China-trilogie moet Sendker nog schrijven. Tot slot schrijft de HNA dat Jan-Philipp Sendker uitsluitend bij klassieke muziek (Mozart, Chopin) schrijft en daarmee is het artikel ten einde.

Amazon-terugkeerders
Na het lezen van het stuk in de Duitse regionale krant denk ik ‘was ik er zelf maar naartoe geweest’. Waarom? Omdat ik nogal wat informatie mis. De actie in de boekwinkel was vooral opgezet om Amazon-klanten terug te winnen. In het artikel komt het woord ‘Amazon’ echter niet eens voor. Dat is vreemd, omdat in Duitsland namelijk een kentering gaande is. Veel klanten zagen Amazon als een hype en oriënteren zich opnieuw.

“Veel mensen zijn sceptisch geworden t.o.v. Amazon, omdat ze lezen over de arbeidsomstandigheden en de belastingpolitiek van het bedrijf”, zegt bijvoorbeeld de heer Löschke, een boekhandelaar uit Bonn in een regionale krant. Zijn uitspraken sluiten aan bij een enquête van het Duitse vakblad voor de boekhandel ‘Buchreport’, dat de Amazon-terugkeerders’ tot trend van 2013 bestempelt, athans, dat schrijft ‘Die Zeit’ in het artikel ‘Hat Amazon ausgeklickt?’. In de enquête onder meer dan 300 Duitse boekwinkels blijkt ook dat de boekhandelaren een uitgesproken goed humeur bij de klanten waarnemen, een ontspannen manier van kopen en zelfs koopvreugde.

Amazon en Duitsland
Precies 20 jaar geleden richtte Jeff Bezos in Seatle het postorderbedrijf Amazon op. Twee jaar later, in 1996, bedroeg de omzet al 15,7 miljoen dollar, een jaar later 147,8 miljoen. In 1998 kreeg de Amazon-website voor het eerst een internationaal karakter. Het bedrijf nam Telebook Inc. over van moederbedrijf ABC-Bücherdienst GmbH, dat in Duitsland online pionier én marktleider op het gebied van internet-verzendboekhandels was. Telebuch.de had destijds vestigingen in Spanje, Amerika en Namibië. Op 15 oktober 1998 werd ‘telebuch.de’ veranderd in ‘amazon.de’.

Negatief nieuws
Duitsland is voor Amazon de belangrijkste buitenlandse markt. De omzet in 2012 bedroeg 8,7 miljard dollar, in 2013 steeg die tot 10,9 miljard. Het bedrijf kwam de aflopen jaren twee keer negatief in het nieuws. De ARD-reportage ‘Ausgeliefert! Leiharbeiter bei Amazon‘ (februari 2013) stelde de arbeidsomstandigheden in een magazijn in de deelstaat Hessen aan de kaart. De veiligheidsdienst bleek nauwe betrekkingen met neonazi’s te hebben. De Duitse minister Ursula von der Leyen – momenteel minister van defensie – bemoeide zich er destijds nog mee. Uiteindelijk ontsloeg Amazon het beveiligingsbedrijf. Aan de andere kant lag Amazon onder vuur doordat ze boeken van de Hachette Book Group opzettelijk met weken vertraging bij de klanten bezorgden. Waarom? Omdat die uitgeversgroep het niet eens was met de prijs die Amazon bereid was te betalen. Wereldwijd protesteerden schrijvers tegen die methoden. Inmiddels zijn de Hachette Book Group en Amazon tot een akkoord gekomen.

Tolino
Om een vuist tegen de Kindle van Amazon te maken sloegen in 2013 een aantal grote, Duitse mediabedrijven de handen ineen en ontwikkelden hun eigen e-reader: de Tolino. Club Bertelsmann, Weltbild, Hugendubel en Thalia werken hierbij samen met de Duitse Telekom, die een cloud als geheugencapaciteit en de internettoegang ter beschikking stelt. Sinds juli van dit jaar biedt in België de Belgische Standaard Boekhandel als eerste internationale partner de Tolino aan.

Bron HNA: Ein Autor in der Rolle des Buchhändlers

 

 

Berlijnse jazz, Spaanse roots

Unieke cd. Te koop bij Dussmann das Kulturkaufhaus in Berlijn of online bij de muzikante zelf!

Blog Allard van Gent

cdBERLIJN – Een veelbelovende jazzmuzikante, zo luidde de titel van een reportage over Lucía Martínez (Vigo, 1982) in het Spaanse dagblad El País uit 2008. De auteur had een vooruitziende blik, want onlangs verscheen het prachtige album De Viento Y De Sal van het Lucía Martínez Cuarteto. Het is het vervolg op hun debuut-cd Soños and Delirios, waar de Portugese zangeres Maria João en Spaanse saxofonist Perico Sambeat aan meewerkten en dat in 2009 als beste jazzalbum bij de Independent Music Awards werd genomineerd.

Lucía Martínez is percussioniste, slagwerkster en componiste. In 2007 vertrok ze naar Berlijn om aan het gerenommeerde Jazz Institut te studeren. Zij was één van de twee studenten die voor het toelatingsexamen slaagde. Twee jaar later, met een cum laude master op zak, richtte ze samen met haar voormalige professor slagwerk John Hollenbeck de band AzulCielo op. Haar composities zijn een mix van jazz…

View original post 627 woorden meer