Mallorca ook in trek bij Nederlandse eco-toeristen

Onlangs liep ik op een zonnige dag dwars door de natuur in Mecklenburg-Vorpommern, langs het meer met de naam Lieps. Het was opvallend rustig. Ik ontmoette meer dieren dan mensen. Terwijl ik daar zo liep herinnerde ik me opeens dat ik ooit een stuk schreef over échte natuurliefhebbers. Dat was op Mallorca. Ik interviewde twee Nederlanders die lid waren van het IVN (Instituut voor Natuur en Milieueducatie). Dit stuk is nog steeds interessant en dus zet ik het vandaag maar eens op mijn blog.


 

Mallorca ook in trek bij Nederlandse eco-toeristen

Ad van Uchelen (l) en Mike Hirschler (r) begeleiden de groep van Eco Tourist Services op Mallorca

Ad van Uchelen (l) en Mike Hirschler (r) begeleiden de groep van Eco Tourist Services op Mallorca

Mallorca heeft het hele jaar wel iets te bieden. De maanden juli en augustus is Mallorca in trek bij de mensen die van de zon, het strand en de zee willen genieten. In januari en februari bezoeken de liefhebbers van de amandelbloesem het eiland. De fietsers tref je hier vooral in het voor- en najaar aan en begin mei komen hier veel natuurliefhebbers op bezoek om te genieten van de prachtige flora en fauna die het eiland rijk is.

Vanuit Nederland organiseert Eco Tourist Services speciale vogel – en natuurreizen naar diverse bestemmingen. Van Venezuela, India en Bulgarije tot Griekenland, Polen en Spanje. Het is een greep uit het diverse aanbod. Van 2 t/m 9 mei vond de natuurreis naar Mallorca plaats. Het voorwoord in de brochure maakte al duidelijk dat Mallorca veelzijdiger is dan men denkt: “Overvolle stranden, kusten volgebouwd met appartementen, winkelcomplexen en hotels. Dit is het beeld van Mallorca, zoals velen het kennen uit de reisfolders. Deze natuurreis gaat naar het andere Mallorca. Weg van het massatoerisme. We bezoeken voornamelijk het noordoosten van het eiland. Dit is het Mallorca van oude verlaten olijfboomgaarden, vol vogels en wilde flora. Waar men uren kan ronddwalen zonder een mens tegen te komen. Hier kunnen we ontspannen genieten van het authentieke Mallorca. De reisperiode is zo gekozen dat we eveneens optimaal van de lentetrek van vogels kunnen genieten.”

In de bar van het hotel, dat naast de moerassen van S’Albufera ligt, praat ik met de twee begeleiders van de reis, Ad van Uchelen en Mike Hirschler. Ad van Uchelen is vanaf zijn jeugd al op allerlei manieren met vogels bezig: vogelbescherming, inventarisaties, nestkasten bouwen, filmen en vogelen in het veld. Hij zit ook in het bestuur van een vereniging van het IVN (Instituut voor Natuur en Milieueducatie). Mike is een ervaren vogelaar met een brede belangstelling voor alles wat hij aan flora en fauna op reis tegenkomt. Na de Hogere Landbouwschool heeft hij in de landbouwvoorlichting en als IT-consultant gewerkt. Tegenwoordig richt hij zich echter volledig op de natuur en is met name erg actief binnen het IVN. Daarnaast is hij nog gids voor Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten.

Tijdens de achtdaagse reis rijden en wandelen de deelnemers zes dagen het eiland rond om dingen te bekijken die de moeite waard zijn. Mike: “We weten uiteraard een aantal plekken. Zelf ben ik hier 11 jaar geleden als deelnemer aan een reis van een andere organisatie geweest. Op basis van dat verslag is deze reis in elkaar gezet. Op Mallorca was mijn eerste vogelreis. Vorig jaar hadden we hier een vogelreis georganiseerd, maar tegen de verwachting in waren er relatief weinig trekvogels. Maar dat is natuurlijk een momentopname. Dit jaar hebben we er een natuurreis van gemaakt en dat is heel breed. We kijken naar planten, bomen, insecten, amfibieën, vogels en van alles en nog wat.”

Ad van Uchelen vertelt dat Eco Tourist Services (ETC) vorig jaar voor het eerst een reis naar Mallorca organiseerde. Het bedrijf ETC is van zijn zoon Edo, die het in 1996 opstartte. Ad: “Het begon met een reisje naar Polen. We waren op vakantie en zagen die natuur. Fantastisch mooi en ongerept. Toen zei Edo, hij is een echte natuurman, ik zou eigenlijk best voor mezelf willen beginnen en iets op willen zetten in de geest van een reisorganisatie die iets met natuur te maken heeft. En dan met name reptielen/amfibieën en vogels. Het eerste reisje naar Polen liep als een trein en zo is het gekomen. Nu zijn er 15 tot 20 reizen, zelfs over zee naar Venezuela en naar de meeste Europese landen waar nog een beetje ongerepte natuur te vinden is.”

Mallorca is een eiland met vele gezichten. Langs de zuidwest kust vindt je plaatsen als Magaluf en Palmanova, volgebouwd met hotels. Maar er is meer. Mike: “Je hebt hier nog hele ruige stukken. Rij gewoon dwars over het eiland en kijk om je heen. In weilanden, in bouwlanden, daar vind je van alles wat.”

Verrekijkers en telescopen i.p.v. zonnebrandcreme en strandstoelen voor de Nederlandse natuurgenieters op Mallorca

Verrekijkers en telescopen i.p.v. zonnebrandcreme en strandstoelen voor de Nederlandse natuurgenieters op Mallorca

Nieuwsgierig vraag ik welke plekken er op het programma staan. Mike: “Ses Salines in het zuiden, Formentor, de Bóquervallei in het noorden, de noordkust van Artà en het gebergte van Cúber. Dat komt ook, omdat je daar als het een beetje meezit Monniksgieren kunt zien. Dat zijn heel erg zeldzame beesten. Maar het is ook een fantastische natuur. Er zitten een aantal blauwe en rode lijsters, het is heel divers. Het leuke aan zo’n reis is dat je een aantal verschillende biotopen probeert. Aan de kust, in de bergen, in het binnenland, in de zoutvlaktes, noem maar op. En dan kom je een hele rijke variatie aan flora en fauna tegen. Het leuke van Mallorca vind ik nog altijd dat je het eigenlijk niet als natuureiland kent. Als je zegt ik ga naar Mallorca, dan zeggen de mensen, ga je aan het strand liggen? Maar ik zeg altijd, ga een paar honderd meter van het strand af en je zit midden in de natuur. Fantastisch, echt de moeite waard!”

Als je als natuurliefhebber het eiland bezoekt, zijn er dan geen lawaaiige toeristen die het mooie natuurbeeld verstoren? Ad: “Helemaal niet. We zoeken ze ook niet op. Wij zoeken het ongerepte gebied op, daar waar niet gemest is. Er zijn hier gewoon verloren stukjes grond waar niemand iets mee doet. In tegenstelling tot Nederland waar we mesten en er een bepaalde oogst moet komen.” Mike knikt. “En hoeveel strandtoeristen gaan het binnenland in ? Heel weinig.”

De groep Nederlanders vertrekt dagelijks rond 9 uur uit het hotel, omdat het ontbijt pas vanaf 8 uur beschikbaar is. Dan wordt het hele programma afgewerkt en zijn ze meestal pas rond zeven uur ’s avonds weer terug. De groep bestaat uit een paar fanatieke vogelaars, één of twee fanatieke “plantenmensen” en de rest zit er tussenin. Je zult ze overdag niet op een terrasje tegenkomen, want iedereen neemt z’n eigen etenswaren en koffie mee. “We willen geen tijd verspillen”, legt Ad uit. “En daarom zitten we nooit op een terrasje.”

“Natuurmensen worden wel eens versleten als mensen met sandalen waar geen lachje afkan. Wij vinden dat het tegendeel waar is. Ze zullen er wel zijn, maar dat heb je overal.”

Hoewel er geen terrasje wordt gepikt, geniet iedereen op een andere manier van deze vakantie. Ad: “ Het is een vakantie en dat willen we ze ook laten beleven. Niet te serieus. Je moet natuurlijk niet steeds op die bloemetjes en vogeltjes blijven hameren. Er worden ook leuke dingen beleefd, grapjes gemaakt. Natuurmensen worden wel eens versleten als mensen met sandalen waar geen lachje afkan. Wij vinden dat het tegendeel waar is. Ze zullen er wel zijn, maar dat heb je overal.”

Het in een groep genieten van de natuur ziet Mike als een meerwaarde. “Je kunt het ook alleen doen, maar met zo’n groep weet je waar je moet zijn, je weet wat je kan zien en wij brengen de mensen er gewoon heen. Indien nodig geven we ook nog een beetje tekst en uitleg. Het gaat er ook om dat je zelf niets hoeft te organiseren. En als wij als begeleiders een leuke groep hebben, dan hebben wij net zo goed vakantie. Ik slaap dan misschien maar een uur, maar ik kom hartstikke uitgerust thuis. Die energie in zo’n groep is echt fantastisch.”

In de reisverslagen op de website van ETS lees je telkens weer iets over de lijsten waarop het aantal waargenomen vogels wordt bijgehouden. Het lijkt een soort sport. Ad: “Het is voor ons gewoon vermaak. Het is ook geen officiële competitie. Het versterkt het groepsverband en het is gewoon gezellig en leuk. En we spelen elkaar een beetje uit”, vertelt hij lachend. Mike vult aan dat er wel mensen zijn die alleen voor een paar bepaalde vogelsoorten meegaan. “Maar de meeste mensen gaan mee voor de gezelligheid en te genieten van alles wat hier te krijgen is. Gewoon met een leuk gezelschap op pad zijn. Je kunt zeggen dat je het ook zonder gids of begeleider zou kunnen doen. Maar we zijn niet echt een gids, meer begeleider. We brengen de mensen naar de plekken waar leuke dingen te zien zijn, want in de groep zelf zit genoeg specialisme. Je doet het met elkaar en dat is gezellig, puur genieten.”

“Er zijn echt heel veel vogels die de Balearen benutten om die sprong over de Middellandse Zee te nemen.”

De Kwak, een vogel die op Mallorca vaak te zien is.

De Kwak, een vogel die op Mallorca vaak te zien is.

Ad legt uit dat Mallorca voor de trekvogels als een bijtankstation wordt gebruikt. “Je hebt de grote trek die plaatsvindt over Spanje en Turkije, maar er zijn echt heel veel vogels die de Balearen benutten om die sprong over de Middellandse Zee te nemen. De grootste hap gaat wel over het vaste land en Turkije. Maar de vogels die over de Balearen, Cyprus of Kreta vliegen pakken toch die gevaarlijke weg over zee. Ze zien land en zien voedsel.” Mike: “Ze vallen hier soms halfdood in je handen en dan kun je ze gewoon oppakken. Die beesten zijn echt kapot. Daar sta je niet bij stil. Het gaat om miljarden beesten en als je beseft hoeveel daarvan in zee terechtkomen of op een andere wijze om het leven komen. Dat is gigantisch. Dat is puur de wet van de grote getallen. Anders gaat het niet. Het is fascinerend om dat te beseffen en dat besef je pas als je die trek ziet.”

Mike vertelt nog dat het niet alleen vogels zijn die de grote oversteek maken. “Je hebt ook trekvlinders. Gewoon waanzin dat zo’n fragiel beestje een oversteek over zee maakt.” Ad: “Veel mensen denken dat een vlinder niet tegen een vleugje wind kan, dat hij dan al dood is. Dat is helemaal niet waar.” Mike legt uit dat ook lieveheersbeestjes over zee komen. “Dat wil je niet weten. Net als vogels. Een grote verwondering.”

In de inleiding las u al dat zowel Ad als ook Mike actief zijn bij het IVN. Ad vindt het belangrijk dat er zo’n organisatie bestaat. “Het is een educatieve vereniging die alle mensen een beetje bewust wil maken op het gebied van de natuur”. Mike vindt het grote voordeel van het IVN dat het uit allemaal lokale clubs bestaat. “Als je met IVN op pad gaat, leer je iets dat zich in je eigen directe omgeving afspeelt. Het IVN heeft 180 lokale afdelingen met eigen lokale leden die actief zijn in de natuur op locatie. Dat onderscheidt het IVN bijvoorbeeld van het landelijke Staatsbosbeheer of Natuurmonumenten.”

Aan het einde van ons gesprek spreken we nog over het “eco karakter” van ETS. Mike: “We proberen zoveel mogelijk de kleine, plaatselijke locaties te gebruiken en indien nodig lokale gidsen in te schakelen. Iets waar de locatie voordeel van heeft.” Ad: “Dat is in Polen ontstaan. De groep werd daar ondergebracht bij de lokale bevolking, die zo ook een centje bijverdient. Dan ben je eco bezig. De mensen waar we overnachten in een logeerkamertje werden daar beter van, want die kregen geld toegeschoven.” Mike vertelt dat ze dat in Georgië nog steeds zo doen.

Maar de mensen van ETS vliegen wel met een milieuonvriendelijk vliegtuig naar hun locatie. Sommige mensen vragen hoe dat kan. Mike: “Het is een noodzakelijk kwaad. We kiezen voor de natuurfactor. Die wordt negatief beïnvloed door het kerosine gebruik, maar positief beïnvloed doordat je in het gebied waar je bent laat zien dat het belangrijk is die natuur te bewaren.” Ad legt uit dat ETS graag ziet dat de vliegreizen met BTW worden belast. “Want die belasting kan je ten goede laten komen aan allerlei zaken om de natuur in stand te houden. Er kan geld vrijgemaakt worden om schonere vliegtuigen te ontwikkelen en om de natuur in stand te houden. Frisse lucht inademen is voor iedereen van belang. Het belasten van vliegreizen ten goede van de natuur is iets waar ETS ook altijd op hamert.”

Tot slot vraag ik of de Nederlanders die op Mallorca wonen ook deel kunnen nemen aan het programma van ETS op Mallorca. Een mogelijkheid waar tot nu toe nog niet aan gedacht was, maar die meteen enthousiast wordt ontvangen. “Ze moeten zich dan via de website aanmelden en kunnen zich dan hier aansluiten. Geen probleem, hartstikke leuk. Er is niks leuker dan om je eigen land op die manier beter te leren kennen.” Ook Ad ziet de voordelen in. “Dat werkt educatief, nooit aan gedacht. Hoe meer mensen de natuur hier komen bekijken, hoe meer misschien het besef komt dat ze zoiets in stand moeten houden.”

Mike: “De Nederlanders op Mallorca kunnen op de website de verslagen lezen, de programma’s bekijken en er uitgebreide informatie vinden. En dan wordt er voor de mensen hier gewoon een speciale prijs gemaakt, want die hoeven de reis natuurlijk niet te betalen. Als de mensen het willen, laat ze het vragen en het wordt geregeld. Graag. Onze groepen zouden ook weer wat kunnen leren van de mensen die hier wonen. Wat weten wij nu eigenlijk van de dagelijkse gewoontes? Of van de cultuurgebruiken? Of misschien kennen zij plekjes die wij niet kennen.”

Dus iedereen die op Mallorca woont kan nu ook met een groep Nederlandse natuurliefhebbers mee op pad om het eiland eens van een andere kant te bekijken. Het spontane idee is niet op commerciële doeleinden gestaafd, want ETS heeft niet de intentie groter te worden, om nog meer reizen te doen, om nog duurdere reizen aan te bieden. Het bedrijf kent sinds ruim 2 jaar al een stop, legt Ad van Uchelen uit. Zijn zoon heeft zo’n 400 klanten per jaar en dat is zijn maximum.

Dit artikel verscheen in maandblad Mallorca Vandaag, juni 2004

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s