Moedig Duitsland heet vluchtelingen welkom

aarde12Als inwoner van Duitsland kan ik schrijven dat enkele Nederlandse correspondenten in Duitsland er niet vies van zijn in hun bijdragen over de vluchtelingenproblematiek een sfeertje te creëren dat vreemdelingenhaat in de hand werkt en waar de vluchtingen uit de oorlogsgebieden überhaupt niet bij gebaat zijn.

Ik kan ook ingaan op de problemen waar Duitsland mee te kampen heeft, maar ik zie het vluchtelingenprobleem niet als een probleem voor Duitsland, maar voor heel Europa. De Duitse bondskanselier Merkel ziet dat ook zo. Ik ben het politiek gezien zeker niet altijd met haar eens, maar hier heeft ze zeker gelijk. Ik ga nog een stapje verder. Het vluchtelingenprobleem is niet alleen een probleem voor Europa, maar voor de hele wereld. Uiteindelijk zijn we allemaal mensen op één aarde en waarom zouden we elkaar niet ondersteunen?

Op de wereld verkeert een land in hoge nood, mensen slaan op de vlucht. Duitsland heet de vluchtelingen welkom en dat vind ik niet meer dan normaal. Deze vluchtelingen blijken geen arme mensen te zijn die de Europeanen op hun knieën danken voor hun gastvrijheid. Nee, er zitten ook misdadigers tussen, criminelen, psychopaten, zeg maar mensen die je in iedere samenleving tegenkomt en die niemand eigenlijk in zijn of haar samenleving wil hebben. Wat nu?

Met die vraag zouden alle landen zich bezig moeten houden. Dit vluchtelingenprobleem zou in mijn ogen dan ook mondiaal opgelost moeten worden. Wat je echter ziet is dat in veel Europese landen, ook in Nederland en België, het nationalisme opeens hoogtij viert. De angst regeert. “Die chaos in Duitsland, nee, dank u wel.” Wat is dat voor een houding? Het is een onmenselijke houding. Duitsland heeft ondersteuning nodig, omdat het aantal vluchtelingen blijft stijgen. Er moet gekeken worden hoe opvangcentra dusdanig worden ingericht dat er geen mensonterende toestanden plaatsvinden zoals in het stadje Giessen, waar misdaad en criminaliteit hoogtij schijnen te vieren. Europa en ook de rest van de wereld moet wakker worden en niet naar Duitsland blijven wijzen als de grote boosdoener. Een land dat géén oorlogsvluchtelingen toelaat, dat zou pas een echte boosdoener zijn. Duitsland toont moed en gaat de uitdaging aan. Er heerst chaos, er moet iedere dag worden bijgestuurd en dat is logisch. Hierop was niemand voorbereid maar er wordt in ieder geval iets gedaan. Hulpverleners en burgers steken dagelijks flink de handen uit de mouwen en zetten alles op alles. Ondertussen wordt duidelijk dat de situatie behoorlijk gecompliceerd is en er nog veel geregeld moet worden om de oorlogsvluchtelingen een dak boven hun hoofd te bieden.

Daarom is het de hoogste tijd dat de hele Westerse wereld eens wakker wordt. Het is de hoogste tijd de complete oppervlakte van de aarde nog eens goed onder de loep te nemen en te bekijken hoe vluchtelingen uit brandhaarden als Syrië opgevangen kunnen worden. Het is tijd om grenzen te verleggen. Natuurlijk moet ook bekeken worden hoe je dergelijke brandhaarden kunt voorkomen. Maar hoe kun je onschuldige mensen die door oorlogsgeweld gedood dreigen te worden gewoon terugsturen naar het oorlogsgebied? Dat staat vrijwel gelijk aan moord. Als de vluchtelingen zich in het land dat ze opvangt crimineel of gewelddadig gedragen, dan moeten ze natuurlijk worden opgepakt, worden bestraft. Niemand zegt dat je crimineel gedrag moet tolereren. Ik denk dan ook dat de doorsnee Syrische vluchteling zich behoorlijk schaamt voor landgenoten die zich misdragen. Kortom, het vluchtelingenprobleem los je niet op door vluchtelingen terug te sturen of de grenzen te sluiten. Dat is een laffe houding die getuigt van weinig moed.

Deze bijdrage verscheen ook op joop.nl

Vanavond start de revival van “Das Literarische Quartett”

"Das Literarische Quartett": van links naar rechts: Maxim Biller, Christine Westermann, Volker Weidermann. © ZDF/Jule Roehr

“Das Literarische Quartett”: van links naar rechts: Maxim Biller, Christine Westermann, Volker Weidermann.
© ZDF/Jule Roehr

Vanavond om 23:00 uur gaat de ZDF weer van start met het legendarische boekenprogramma Das Literarische Quartett. De eerste prominente gast is schrijfster Juli Zeh. Zij en de vaste deelnemers praten o.a. over het De verboden rivier, het debuut van de Nigeriaanse schrijver Chigozie Obioma, dat op zaterdag 10 oktober bij uitgeverij De Geus verschijnt. De Duitse vertaling heet Der dunkle Fluss. Chigozie Obioma staat op de shortlist van de Man Brooker Prize for Fiction 2015.

Daarnaast wordt er gesproken over het romanproject van de Noorse schrijver Karl Ove Knausgård. In Duitsland verschijnt zijn vijfde deel Träumen, dat in Nederland in 2010 onder de titel Schrijver verscheen. Aan de orde komt ook Fieber am Morgen, de eerste roman van de Hongaarse film- en theaterregisseur Péter Gárdos. De roman is een liefdesgeschiedenis over zijn ouders.Tot slot wordt het boek Macht und Widerstand van Ilija Trojanow besproken. De in het Duits schrijvende Bulgaarse auteur behandelt in dat boek een halve eeuw van de nieuwste geschiedenis uit Bulgarije en schrijft daarbij over menselijke waarde en slechtheid.

Programmaformule
Vier geëngageerde literatuurexperts debatteren over vier nieuw verschenen boeken. Literatuurcriticus Volker Weidermann heet zijn medestrijders Maxim Biller (Esra) en Christine Westermann (Zimmer Frei) plus een prominente gast een paar uur voordat het programma wordt uitgezonden (dus bijna live) al welkom in de foyer van het Berliner Ensemble. Er zijn zes uitzendingen per jaar gepland. De eerste uitzending is volledig uitverkocht (link kaartverkoop).

Cult en cultuur
Das Literarische Quartett werd in 1988 als onderdeel van het cultuurprogramma Aspekte voor het eerst op televisie uitgezonden. Tot 14 december 2001 werden 385 boeken besproken. De deelnemers van het eerste uur waren Marcel Reich-Ranicki, Hellmuth Karasek, Sigrid Löffler en Jürgen Busche.

In de uitzending van juni 2000 werd het boek Gefährliche Geliebte van de Japanse schrijver Haruki Murakami besproken. Marcel Reich-Ranicki verweet zijn collega Sigrid Löffler het volgende: “Twee keer per jaar ligt er hier een liefdesroman en u zegt verontwaardigd dat die hier niet thuishoort. Ik weet het echt niet, u houdt de liefde voor iets aanstootgevends, iets onfatsoenlijks, maar de wereldliteratuur houdt zich nu eenmaal met dit thema bezig.”

Nog tijdens de uitzending wees Löffler deze beschuldiging als “persoonlijke veronderstelling” van de hand, […] “dat vind ik absoluut unfair en dat gaat ook helemaal niet.” Vervolgens liet ze weten de reeks uitzendingen niet meer bij te willen wonen. Haar opvolgster werd de literatuurjournalist Iris Radisch van opinieweekblad DIE ZEIT.

Hieronder het fragment met de botsing tussen Marcel Reich-Ranicki en Sigrid Löffler. Tot minuut 02:22 beschrijft Hellmuth Karasek de roman van Haruki Murakami. Dan (02:23) komt Sigrid Löffler aan het woord en steekt meteen van wal met ‘dit is geen literatuur’.

Brecht
De uitzending draaide hoofdzakelijk op de bijdragen van Reich-Ranicki, die door zijn deels opvliegende karakter en zijn vaak vernietigende kritieken ook voor lachsalvo’s in het publiek zorgde. Reich-Ranicki eindigde iedere uitzending met een citaat van Brecht: „Und so sehen wir betroffen / Den Vorhang zu und alle Fragen offen.“, een variatie op „Wir stehen selbst enttäuscht und sehn betroffen / Den Vorhang zu und alle Fragen offen.“ (uit Der gute Mensch von Sezuan).

ZDF – Das Literarische Quartett
Vrijdag, 2 oktober 2015 – 23:00 uur