Berlijn Europese hoofdstad van de jazz

Hoofdgebouw van de "Alten Münze" aan de Mühlendamm 3 (foto: Wikipedia)

Hoofdgebouw van de “Alte Münze” aan de Mühlendamm 3 (Foto: Wikipedia)

Als het aan de Duitse trompettist Till Brönner ligt wordt Berlijn de Europese hoofdstad van de jazz.  Zijn visie: een jazztempel zoals in New York, inclusief orkest en de ondersteuning van jong talent.

Jazzmekka
Het oude gebouw Alte Münze aan de Spree is zo’n gebouw wat om cultuur schreeuwt. Zo staat het in een bericht van Deutsche Welle. Momenteel bevinden zich hier al culturele bewoners zoals kunstenaars, muziekproducers en een fabrikant van milieuvriendelijke limonade. Bovendien dient het gebouw als concertlocatie. Op stapel staat de komst van een jazzmekka dat musici uit de hele wereld moet lokken. Met podia, studio’s, een academie en een eigen huisorkest.

Politiek
Met deze visie loopt de jazztrompettist Till Brönner al jaren rond. Nu zou zijn visie omgezet kunnen worden. Immers, Brönner heeft al belangrijke en invloedrijke mensen voor zijn project kunnen overtuigen. De cultuurminister Monika Grütters bijvoorbeeld. En de nog in zijn ambt zijnde Berlijnse staatssecretaris voor cultuur Tim Renner. Bovendien nog twee leden van de begrotingscommissie van de Duitse Tweede Kamer. Daar wordt nu 12,5 miljoen euro voor de sanering van de Alte Münze vrijgemaakt.

Geld
Dat is echter pas de helft van het bedrag dat nodig is voor een complete sanering van de ruimtes die 10.000 m2 in beslag nemen. Het is nog niet duidelijk wie voor de andere helft van de kosten zal opdraven. Evenmin is onduidelijk wie de lopende kosten van ongeveer vijf miljoen euro per jaar voor zijn rekening neemt, hoe de huidige huurders tegenover het voorstel staan en wat eigenlijk de toekomstige senator voor cultuur Klaus Lederer van de politiek partij “die Linke” hiervan vindt.

Het voormalige munthuis op de binnenplaats van het gebouwencomplex (Foto: Wikipedia).

Haalbaarheid
Om open vragen te beantwoorden heeft Till Brönner een haalbaarheidsonderzoek van 120 pagina’s op tafel gelegd. Alleen al daarvoor heeft de Duitse regering 50.000 euro uitgegeven. In het rapport van dit onderzoek staat onder andere dat “de tijd is gekomen een signaal af te geven voor de tot integratie leidende kracht van muziek in Europa”. In Berlijn zou een centraal en cultureel oord moeten ontstaan waar Duitse en internationale gasten gebruik van kunnen maken, waar talenten ondersteund worden, waar uitwisseling en onderzoek plaatsvinden en waar tradities in stand worden gehouden.

JALC
Als voorbeeld geldt het Jazz at Lincoln Center (JALC) in New York. Dat centrum had in zijn vaandel geschreven “de global community van de jazz in stand te houden, te verrijken en uit te breiden” zoals het in de statuten van de JALC geschreven staat. Jazz, zo heet het verder, is een metafoor voor democratie.

Nu zal dus de Duitse pendant in Berlijn ontstaan. Als jazzstad heeft Berlijn al lang een naam. Sinds 1964 vindt hier het “Jazzfest Berlin” plaats, een van de meest gerenommeerd en oudste jazzfestiviteiten in Europa. Internationale musici komen graag naar Berlijn. De hoofdstad heeft altijd nog een grote aantrekkingskracht op creatieven uit de hele wereld. Volgens Till Brönner kan een “House of Jazz” alleen in Berlijn ontstaan.

Toekomst
De financiële wegen voor Brönners droom zijn gepland – echter nog door de oude deelstaatregering. De overige vragen zijn voor de nieuwe regering. Of daar ook zo veel jazzvrienden in zitten, dan zal nog moeten blijken.

Bron: Deutsche Welle, 28-11-2016
“Berlin bekommt ein “House of Jazz”

Till Brönner is een doorgewinterde, professionele trompettist. Hij geldt momenteel als de meest succesvolle Duitse jazzmuzikant wereldwijd. Ook bij het afscheidsdiner van bondskanselier Merkel voor aftredend president Obama trad Till Brönner op 17 november 2016 op.

Op 11 november zond de ZDF de documentaire “Till Bröner hinterm Rampenlicht” uit. “De jazztrompettist over discipline, eenzaamheid en wat hem drijft” :
https://www.zdf.de/gesellschaft/ml-mona-lisa/ml-mona-lisa-clip-4-100.html 

Advertenties

Grandioos en Venloos: debuutalbum Kiki Manders

album_webVandaag verschijnt Love is yours is mine, het kersverse debuutalbum van de Venlose zangeres Kiki Manders. Op 16 september zijn de fysieke cd’s te koop en op 5 oktober vindt in de Berlijnse Zig Zag Jazz Club het release concert plaats. Begin deze week sprak ik op een zonnig terrasje in Kreuzberg met Kiki Manders over Venlo, New York, Berlijn en natuurlijk over Love is yours is mine”.

Jong talent
De in Venlo geboren en getogen Kiki Manders groeide op in een muzikaal gezin. In huis speelde moeder vaak piano. ‘We gingen dan met alle kinderen dansen’, vertelt ze lachend. Op twaalfjarige leeftijd belandt Kiki in de talentenklas jonge pianisten van Conservatorium Maastricht en krijgt les van pianodocente Irma Strijbos. Met de jaren ontdekt ze haar passie voor het zingen. Ze betaalt zelf haar eerste zangles. ‘Ik weet dat nog goed, dat was één gulden per minuut en dus 45 gulden voor 45 minuten. Mijn zanglerares Kelly ter Horst was helemaal te gek. Zij zong ook met Glenn Corneille en deed de backing vocals bij zangers zoals Rene Froger.’

Muzikale invloeden
Het aantal musici dat haar inspireert is net zo veelzijdig als de muziek op het eerste album. Hiertoe behoren jazzgrootheden zoals Carmen McRae en Tierney Sutton, maar ook Björk of de klassieke componisten Debussy en Béla Bartók. ‘Mijn eerste pianolesdocent heeft mijn hele harmonische, muzikale beeld gevormd en dat heeft zich steeds verder ontwikkeld. Zij kwam altijd aan met componisten zoals Prokofjew, Ravel en Bartók en dat heeft wel echt mijn klankbeeld bepaald, mijn muzikale vocabulaire’, aldus Kiki Manders.

Vrije Geluiden
Het ligt voor de hand dat ze op de zangafdeling van het Conservatorium Maastricht belandt. Dat gebeurt dan ook. Na drie jaar lonkt echter het Conservatorium van Amsterdam, gelegen in een stad met meer studenten en een breder netwerk. Ze verhuist en dat blijkt achteraf een goede beslissing. Al direct in het vierde jaar maakt ze na een auditie deel uit van het ensemble DASH! De oprichter Maarten Ornstein zocht juist op dat moment een zangers. Voor Kiki is het een bijzondere ervaring, want het eerste optreden is meteen in het VPRO televisieprogramma Vrije Geluiden.

kiki_web02DASH!
Met DASH! zingt Kiki niet alleen op bekende Nederlandse poppodia zoals het Bimhuis en de Melkweg, maar ze is  ook in China op tournee, treedt op in de beroemde jazzclub Unterfahrt in München en neemt deel aan het Sziget Festival in Boedapest. Ook buiten DASH! timmert ze inmiddels internationaal aan de weg met eigen optredens in Toronto en de Oekraïne. Bij het Brussels International Young Jazz Singers Competition eindigt ze als semifinaliste. Kiki Manders: ‘Daar heb ik veel van geleerd. Dat was een wedstrijd met David Linx in de jury, ook een te gekke zanger.’ Vorig jaar was ze finaliste bij het Voicingers Competion for singing musicians in Polen.

New York
Wanneer is het tijd voor een eigen album? Nogal wat muzikanten duiken te vroeg een studio in om zo snel mogelijk een cd uit te brengen. Bij Kiki gaat het er echter niet om zo snel mogelijk een cd uit te brengen. ‘Bij mij is het meer de vraag, wanneer ben ik er klaar voor, wanneer voel ik dat ik iets wil delen met de wereld of iets te zeggen heb. Dus ik wil eerst goed uitdiepen wat mijn muziek is.’ In 2011 doet ze nieuwe ervaringen op in New York. Een jaar lang woont ze in Brooklyn, pal tegenover Prospect Park. Veel geld heeft ze niet en dus gaat ze als serveerster in een restaurant aan de slag. Kiki (lachend): ‘Ja, the American Dream, de serveerster die ook muzikant is.’ Haar bezoek aan New York staat vooral in het teken van een studie bij de Amerikaanse experimentele zangeres Jen Shyu. Zij heeft een grote naam in de wereld van de jazz en nieuwe improvisatiemuziek. Daarnaast volgt de Venlose zangeres in de Big Apple een cursus poëzie om haar geschreven Engels te verbeteren.

Ze zou wel graag terug willen naar New York: ‘Niet om te leven, want dat is gewoon te duur en ik denk ook niet dat ik de vrijheid zou hebben om zo veel te musiceren zoals ik nu doe. Maar de stad is ongelooflijk inspirerend. De jazz is daar ook min of meer geboren. Als ik met mensen in het restaurant praatte, dan kende iedereen Sarah Vaughan of Ella Fitzgerald. De jazz is natuurlijk ook een stuk Amerikaanse cultuur.’

  ‘Bij Venloos hoef ik niet na te denken. Het is als ademen.’

In New York realiseert Kiki zich pas goed dat ze een wereldburger is. ‘Ik kwam erachter dat ik toch wel erg Nederlands ben en dat ik ook echt Limburgse ben, Venlose.’ Hoewel ze de Limburgse stad te klein vindt om in te wonen, blijft het Venloos voor haar de meeste pure vorm om zich mee uit te drukken. Lukt dat niet in het Nederlands of in het Engels, vraag ik haar. ‘Ik kan dat wel, maar het staat dan toch een stukje verder weg. Bij Venloos hoef ik niet na te denken. Het is als ademen.’

kiki_web01Filosofie
We praten ook over de beweegredenen muziek te maken. Deze filosofische benadering van muziek hoort bij de zangeres die haar werk ziet als een mix van poëzie, klank en filosofie. Het delen van liefde ziet zij als het allerbelangrijkste in haar leven. ‘Voor mij is zingen de puurste vorm van zijn. Ik denk dat je zingen, percussie en drums tot de eerste muziekinstrumenten van het mens-zijn kunt rekenen en dus ook tot de puurste vorm om jezelf uit te drukken. Ik ben me bewust van wat er met mij gebeurt als ik zing, maar gaandeweg is het me ook steeds duidelijker geworden wat het met andere mensen doet en wat ik ook graag wil dat de muziek met andere mensen doet.’

       ‘Voor mij is zingen de puurste vorm van zijn.’

Alle nummers op het debuutalbum schreef en componeerde Kiki Manders zelf. Niet voor niets heeft ze altijd een boekje op zak om teksten te noteren. De kans is groot dat haar buitenhuis opeens woorden te binnenschieten. ‘De natuur is voor mij een hele belangrijke inspiratiebron. Ik schrijf ook het liefste in de natuur. Dan ga ik bijvoorbeeld naar het bos of het park en schrijf. Soms met een gitaar. Dat deed ik in New York iedere dag. Dan nam ik mijn gitaar mee naar het park en ging zitten. Ik kan niet fantastisch gitaar spelen, maar je kunt op die manier gewoon dingen uitproberen.’

Love is your is mine
Het eerste nummer van het debuutalbum luidt Leefde is van dich is van mich en is deels in het Venloos gezongen. Je zou dit de titelsong kunnen noemen, want Love is your is mine is de vertaling van Leefde is van dich is van mich. ‘Ik wilde de titel van de cd niet in het dialect, omdat het minder universeel is. Dus heb ik de titel naar het Engels vertaald’, legt Kiki uit. De cd bevat tien uiteenlopende songs waarin de Venlose zangeres laat horen wat ze allemaal in huis heeft. Veel. Haar stem kan van alles: hoge tonen, lage tonen, geïmproviseerde tonen, luid, snel, langzaam of fluisterend, ze krijgt het allemaal voor elkaar. Kiki Manders: ‘Daar hou ik van, net als in het leven zelf. Je hebt een gesprek ook niet altijd op dezelfde manier. Ik vind het belangrijk dat in mijn muziek alle facetten van het leven aan bod komen, om gebruik te kunnen maken van alle kleuren en geluiden die we maken. Die complete vrijheid te hebben, dat vind ik heel belangrijk.’

Aan het uitvoerig beschrijven van de prachtige nummers waag ik me niet, want soms is een stuk muziek onbeschrijfbaar mooi en dus elk geschreven woord erover overbodig. Wel kan ik erover kwijt dat het debuutalbum absoluut de moeite waard is voor mensen die puur van muziek willen genieten en zich door een breed klankenpalet willen laten meevoeren. Het lied De Storm is één van de twee stukken die compleet in het Venloos is gezongen. Het gaat over iemand die in het leven van de zangeres een storm veroorzaakte. Kiki Manders: ‘De laatste zin luidt dan ook “Ben jij soms de wind die waait?” Die persoon, die storm, het lijkt allemaal mooi en vredig, maar op hetzelfde moment klopt er iets niet. Daar gaat het eigenlijk om.’

kiki-web03Avec le Temps is het enige nummer dat Kiki Manders niet zelf schreef. Het beroemde Franstalige lied van Léo Ferré heeft ze echter wel zelf gearrangeerd. Een hommage is het niet. ‘Nee, het is geen hommage, maar ik vind het gewoon een ontzettend mooi stuk waarvan de tekst me ook erg aanspreekt. Natuurlijk is het heel dramatisch als hij zegt dat met de tijd ook de liefde verdwijnt. De tijd verandert natuurlijk alles.’

Het laatste lied Alles begint met ut hert is het tweede nummer dat compleet in het Venloos is gezongen en sluit aan op de eerdere Cycle Song, die eveneens op tien akkoorden en vijf maten is gebaseerd. De Venlose stem klinkt dit keer anders dan in het eerste Venlose nummer. ‘Ik wilde het dialect nog een keer op een andere manier laten opduiken. Nu dus fluisterend’, vertelt Kiki.

Toekomst
Het idee voor een tweede album met dit project is al voorhanden, maar Kiki is ook met andere projecten bezig. ‘Ik zou bijvoorbeeld ooit nog eens heel graag een album met alleen maar muziek van James Bond films op willen nemen, maar dan natuurlijk wel op mijn manier gearrangeerd. Dat idee heb ik al jaren. Ook wil ik heel graag een klassiek liedproject beginnen.’

Tot slot vraag ik of we in de toekomst nummers in het Duits kunnen verwachten? Kiki Manders: ‘Ja, er zijn een paar stukken uit de liedkunst die mij sowieso heel erg aanspreken zoals die van Hanns Eisler en Bertolt Brecht. Daar zou ik graag iets mee willen doen. Ook oude Marlene Dittrich stukken zoals Ich bin von Kopf bis Fuß auf Liebe eingestellt vind ik heel mooi en ik kan me voorstellen dat ik daar uiteindelijk ook iets mee doe. Maar echt eigen teksten in het Duits schrijven, dat denk ik niet.’

Teksten
De teksten van het debuutalbum staan binnenkort op de website www.kikimanders.com. Voor de liefhebbers maakt Kiki Manders unieke, kleine boekjes met handgeschreven teksten. Meer informatie over deze bijzondere geste staat eveneens binnenkort op haar website.

Album kopen en beluisteren:
amazon_black   itunes  cede

 

Jacques Brel avond in Berlijn

Jacques Brel en Liesbeth List in Baarn, Nederland, 1971

Jacques Brel en Liesbeth List in Baarn, Nederland, 1971 (Foto: Wikipedia)

Op vrijdag 8 januari 2016 vindt in het Schloss Friedrichsfelde een ‘Jacques Brel avond’ plaats. De Duitse toneelspeler Karsten Zinser (1978) zal de teksten van de beroemde Belgische zanger vol vurigheid, vol energie en altijd met een vleugje pathos ten gehore brengen. Hij wordt begeleid door Julian Becker aan de piano.

Als je de liedjes van Jacques Brel hoort, dan wordt één ding duidelijk: hij deed geen half werk. Het ging over dood en liefde, haat en leed, vreugde en extase. Brel was een fatalist, zijn optreden waren dramatische statements, zijn teksten maatschappijkritische commentaren.

Voor het begin van het concert wordt een glaasje champagne ter welkom uitgereikt.

8 januari 2016
Aanvang: 20:00 uur
Entree: 25 euro (inclusief sekt)

Jacques Brel avond
Schloss Friedrichsfelde (in Tierpark Berlin)
Am Tierpark 124
10319  Berlin
Website