Author Archives: AvG

Een bijzonder park

Hermann von Pückler-Muskau

Hermann von Pückler-Muskau

Vandaag is het de verjaardag van Hermann von Pückler-Muskau. Een goede reden deze bijdrage uit 2013 nog een keertje onder de aandacht te brengen. 

In de jaren tachtig demonstreerden mensen in Berlijn tegen de muur. Gisteren demonstreerden mensen in Berlijn voor behoud van een stuk van dezelfde muur. Het is een rare wereld.

Op de zonovergoten maandag besluit ik me niet met dat stuk muur bezig te houden en verlaat wederom de stad, op weg naar een uniek park, dat deels in Polen en deels in Duitsland ligt. De ontwerper was een rokkenjager, salonheld, vorst, pasja en dandy tegelijk. Naast gepassioneerd landschapsarchitect was hij ook wereldreiziger en schrijver. Zijn naam is Hermann von Pückler-Muskau, die vooral in de regio Lausitz nog immer wereldberoemd is.  Het aanleggen van landschappen was zijn lust en zijn leven. De aanleg van het Muskauer park nam 30 jaar (1815-1845) van zijn leven in beslag. Over het park zelf zegt de excentrieke Pückler: “…wie Muskau heeft gezien, kon in mijn hart kijken.”

Vandaag verlaat ik via stadsdeel Neukölln en vliegveld Schöneberg de stad en rij ruim 100 kilometer op de A113. Als ik de snelweg verlaat, rij ik net als afgelopen zondag door enkele uitgestorven dorpjes. Hier is het wel oppassen geblazen, want in ieder dorp staat een onopvallende, verroeste flitspaal, als een soort laatste bron van inkomsten. Ik neem de proef op de som en kan één ding verklappen: de flitser doet het!

Na bijna twee uur rijden sta ik voor de grens tussen Polen en Duitsland en zie dat enkele Poolse douanebeambten regelmatig auto’s van de weg afhalen om te controleren op smokkelwaren. Ik hoef er gelukkig niet langs, want de parkeerplaats van het park ligt nét voor de grens. Kleine tip van een inwoner van Bad Muskau: de benzine in Polen is circa 20 cent per liter goedkoper dan in Duitsland, dus het is de moeite waard om hier met een vrijwel lege benzinetank te arriveren. Ook de sigaretten zijn goedkoper in buurland Polen.

Ik parkeer mijn auto, stap uit en loop richting een kasteeltje in de verte. Onderweg vraag ik aan een tuinman of er een ingang is en waar je een kaartje kunt kopen. De man vertelt me dat ik al in het park ben en dat het voor iedereen gratis toegankelijk is. Als ik bij het kasteeltje ben aangekomen, neem ik eerst wat foto’s en loop dan nieuwsgierig naar binnen. Ik ben de enige bezoeker in het toeristenwinkeltje met de bekende ansichtkaarten en gidsen met verhalen over het Muskauer Park, dat sinds 2004 op de werelderfgoedlijst van de UNESCO staat. De dame van de winkel vertelt mij alles over het kasteel, het museum en over Pückler.

“De toren is vandaag open”, zegt ze opeens. “Voor drie euro kunt u naar boven.” Ze wijst op een foto met daarop het torentje van dit kasteel. Ik leg meteen drie euro op de toonbank, want dat lijkt me wel leuk. Met dit mooie weer heb je vast en zeker een fraai uitzicht. Als bonus kan ik ook nog de tentoonstelling over Pückler en Von Kleist bekijken, die zich op de tweede etage bevindt.
“Als u nu meteen gaat, want de expositie wordt in de loop van de dag afgebroken”.

De dame overhandigt me een ansichtkaart met een code erop. Met deze kaart loop ik naar de tweede etage en open de tourniquet vóór de museumzaal. Dan sta ik oog in oog met Pückler en de schrijver, dichter en toneelschrijver Heinrich Von Kleist. Deze twee heren van adel hebben elkaar in het echte leven nooit ontmoet. De expositie gaat namelijk vooral over hun gemeenschappelijke interesse: vrouwen.

Vandaar de titel “Kleist, Pückler en het eeuwige vrouwelijke. Ik bekijk de panelen met foto’s en tekst. Die Pückler was weliswaar getrouwd met zijn Ulrike, maar toonde ook bijzonder veel interesse in andere, vooral jongere vrouwen. Ik lees het ene merkwaardige verhaal na het andere. Bijvoorbeeld over Machbuba, een minderjarige slavin uit Ethiopië. Pückler koopt haar op een slavenmarkt in Khartoem voor zijn plezier. Ze moet hem wat afwisseling brengen tijdens zijn monotone reis over de Nijl. Hij reist met haar door Egypte, Syrië en Azië.  Op de terugreis blijven ze nog negen maanden in Wenen. Machbuba bezoekt hier een internaat en begeleidt Pückler in het openbaar. Ze zijn er het gesprek van de dag. Na de reis krijgt Machbuba Italiaanse les, zodat ze ook met Pückler kan praten. Als het tweetal in 1840 in Muskau aankomt, blijkt Machbuba ziek te zijn. Ze sterft nog in hetzelfde jaar aan TBC.

Voordat ik de rest van de verhalen lees, besluit ik eerst de toren te beklimmen. In een doodse stilte bewandel ik de metalen wenteltrap, totdat ik bovenin aankom en een openstaande buitendeur zie. Vanaf een klein, rond plateau geniet ik van het prachtige uitzicht.  Ik ben blij dat ik een rustige maandag in maart heb uitgekozen voor dit bezoek, want op dit plekje kunnen niet meer dan drie of vier mensen tegelijk staan. ’s Zomers schijnt het hier veel drukker te zijn.

Nadat ik alle uitzichten heb gefotografeerd loop ik naar beneden,  met als doel een wandeling door het park. De vrouw uit de winkel had mij uitgelegd welke route de gidsen van het park altijd lopen als er groepen op bezoek zijn. Die route gaat van start bij een witte houten brug, die begint in Duitsland en eindigt in Polen. Even later wandel ik over die brug naar Polen, fotografeer de grenspaal en loop vijf minuten later over een andere brug weer terug naar Duitsland. Onderweg ontmoet ik een man, die net als ik even van het prachtige uitzicht en het schitterende weer geniet. We raken in gesprek. Hij vertelt me dat zijn vrouw momenteel naar massage is en dat hij hier iedere dag twee uur door het park loopt.

“En ik voel me fit, ik ben 77.”
Op dat moment denk ik aan de vrouw die een dag eerder in een restaurant in Groß Schönebeck aan de tafel naast mij zat. Die vrouw vertelde dat ze 84 was. Waarom vertellen oudere mensen altijd hoe oud ze zijn? Misschien om te horen dat ze er veel jonger uit zien? Een soort “fishing for compliments”? Ik vertel de man, die uit het dorp Bad Muskau zelf komt, dat ik later op de dag de piramide wil bezoeken waar Pückler begraven ligt. Dan kijkt hij om zich heen.
“Hoe heet die plek ook alweer?”, vraagt hij zichzelf af. Ik haal voorzichtig de folder uit mijn zak om de naam van het park op te zoeken waar de piramide staat.
“Nee, nee, dat moet ik weten”, zegt hij ongeduldig. “ Mijn vrouw weet dat.” Dan kijkt hij om zich heen, alsof zijn vrouw opeens achter een boom tevoorschijn kan komen. Dan realiseert hij zich dat ze er niet is. Ze is bij de massage, schiet hem te binnen. “Mijn vrouw leest heel veel, ze weet alles over de geschiedenis en zij weet zeker hoe die piramide heet. Ik lees niet zo veel. Ik ga liever vissen. Vanaf mei, juni, dan zit ik ’s ochtends met een hengel aan de waterkant en geniet.”
Ik knik en noteer in mijn geheugen: man van 77 uit Bad Muskau gaat in mei ’s ochtends vissen.
“Branitz, Branitz Park!” roept de man opeens. Hij is zichtbaar opgelucht. Ik kijk in mijn folder en knik. Hij heeft gelijk. De man loopt op weg naar huis en ik begeef me op weg naar de parkeerplaats, om vervolgens de piramide te zoeken, die Pückler speciaal uit aarde liet bouwen om in begraven te worden.

Na ongeveer 40 minuten rijden parkeer ik de auto bij het Branitzer Pückler Park. Ik sta wederom in een soort gehucht. Ik vraag aan een dame van rond de 80 of zij weet waar dé piramide staat. Ze verraadt niet hoe oud ze is maar wijst me de weg. Iedereen in deze omgeving weet waar dé piramide zich bevindt. Het is hetzelfde alsof je in Utrecht vraagt naar de Dom of in Berlijn naar Checkpoint Charlie. De vrouw wees de goede kant op, want ik loop een paar minuten later in een fraai aangelegd park met hoge bomen, veel water, bruggetjes en vergezichten. Het water rondom de piramide is nog bevroren. Ik maak wat foto’s en besluit nog vóór de avondspits terug te rijden naar Berlijn. Ik heb geluk, geen file en ook in de stad zijn geen verkeersopstoppingen. Op de radio hoor ik dat de burgemeester van Berlijn, Klaus Wowereit, zich nu ook met de muur gaat bemoeien. Hij wil dat de muur blijft staan en gaat in gesprek met de burgemeester van het stadsdeel Friedrichshain-Kreuzberg, Franz Schulz. De muur zorgt wederom voor verdeeldheid, gelukkig op een wat kleinere schaal dan voorheen.

Link: Muskauer Park

Potsdam: schilderij Monet met aardappelpuree beklad

Museum Barberini in Potsdam. Foto: © Lukas Spörl

Actievoerders van de milieugroep „Letzte Generation” hebben vandaag in het museum Barberini in Potsdam een schilderij van de Franse schilder Claude Monet met aardappelpuree beklad. Op een video is te zien hoe de twee personen na de actie voor het schilderij Les Meules (De hooibergen) gaan zitten. Ze zouden zich hier hebben vastgeplakt.

De actievoerders konden na de aanval “relatief probleemloos” van de grond worden losgemaakt en meegenomen worden, aldus de woordvoerster van het museum Carolin Stranz. Ze werden in hechtenis genomen.

Het is nog niet duidelijk welke schade het schilderij en de lijst hebben opgelopen, zegt de woordvoerster. Het schilderij bevindt zich achter glas, zodat de aardappelpuree het doek niet direct kon raken. Restauratoren onderzoeken momenteel of de puree onder het glas naar binnen kon dringen en of de lijst beschadigd is. De uitslag van dit onderzoek bepaalt of het schilderij wordt weggenomen, aldus de voordvoerster.

De burgemeester van Potsdam Mike Schubert uitte zijn kritiek op de gebeurtenis: “Dit is cultuurbarbaarsheid en geen politieke meningsuiting”.

Het is schijnbaar niet de eerste poging van de actievoerders. Volgens de woordvoerster va het museum speelde zich een paar dagen geleden een soortgelijke gebeurtenis af, “waarbij een dergelijke situatie kon worden voorkomen.”

“Monet hield van de natuur en legde haar unieke en fragiele schoonheid vast in zijn werken. Hoe kan het dat zo veel meer mensen bang zijn dat een van deze beschilderingen van de werkelijkheid worden beschadigd dan de vernietiging van onze wereld zelf, die Monet zo zeer bewonderde”, zegt Aimée van Baalen, woordvoerster van de “Letzte Generation”.

De mecenas Hasso Plattner kocht het schilderij in 2019 bij het veilinghuis Sotheby’s in New York voor circa 11 miljoen dollar. Er is nog nooit zoveel geld betaald voor een schilderij van Monet op een veiling, aldus de NOS in 2019.

Een video met een (Duitstalige) bespreking van het schilderij dat vandaag is beklad:

Bron:
Tagesspiegel: Monet mit Kartoffelbrei überschüttet: Aktivisten nach Klebe-Aktion abgelöst

Prestigeproject: ARD en ORF produceren miniserie over Franz Kafka

In 2024 is het 100 jaar geleden dat Franz Kafka stierf. Speciaal voor dit jubileum produceren de Duitse ARD (samenwerkingsverband van de Duitse openbare regionale omroepen) en de Oostenrijkse omroep ORF een zesdelige miniserie over Kafka. Het scenario levert niemand minder dan Daniel Kehlmann, de regie is in handen van David Schalko.

Alle ARD-zenders (NDR, WDR, SWR, BR, MDR, RBB, HR, SR en Radio Bremen) werken samen met de ORF en het productiebedrijf Superfilm bij het prestigeproject “Kafka”. De scenario’s voor de zes afleveringen zijn gebaseerd op de driedelige Kafka biografie van Reiner Stach.

“Ik ben trots en dankbaar dat ik op basis van het standaardwerk van Reiner Stach voor de fantastische regisseur en verhalenverteller Davis Schalko de draaiboeken mocht schrijven”, zegt Daniel Kehlmann. “

“Franz Kafka’s nachtmerries zijn onze dagelijkse realiteit: in zijn donkere en toch komische visioen heeft hij de wereld voorvoelt waarin we nu allemaal leven. Deze visioenen komen uit het niets, maar ontstonden uit zijn leven, zijn familie, zijn persoonlijke omgeving. “

De rolverdeling is bekend. Joel Basman speelt Franz Kafka, Daniel Brühl speelt Max Brod, Nicholas Ofczarek is Hermann Kafka en Liv Lisa Fries kruipt in de huid van Milena Jesenská.

De eerste opnames vinden in het voorjaar van 2023 plaats. De serie wordt vermoedelijk in het voorjaar van 2024 uitgezonden. Op 3 juni 1924 stierf Franz Kafka op 40-jarige leeftijd.

BRON
DER SPIEGEL: ARD und ORF produzieren Miniserie über Franz Kafka

« Oudere berichten Recent Entries »