Duitse uitgevers naar Amsterdam om literair Nederland en Vlaanderen te ontdekken

coffe-book-session-1567782-638x428In 2016 zijn Nederland en Vlaanderen gastland bij de Frankfurter Buchmesse. Hoe leer je als Duitser de Nederlandse literaire wereld het beste kennen? Die vraag stelden de uitgevers Daniel Beskos en Peter Reichenbach van de de Hamburgse uitgeverij Mairisch Verlag zich.

Natuurlijk kom je het een en ander te weten als je boekenbeurzen bezoekt, maar echte inzichten krijg je pas ter plekke, in het land zelf. “We dachten, dan kunnen we de maand februari met ons complete team in Amsterdam zijn. Aangezien ons team slechts uit vijf tot zes mensen bestaat, kan dat niet zo waanzinnig kostbaar zijn,” aldus het artikel dat gisteren op de website boersenblatt.net verscheen.

Vanuit Amsterdam willen de medewerkers van de uitgeverij er proberen achter te komen wat er in de Nederlandse en Vlaamse literaire wereld aan de hand is: welke spannende schrijvers zijn er, welke uitgeverijen en tijdschriften zijn vandaag de dag populair, welke thema’s zijn misschien ook voor Duitse lezers interessant?

De uitgeverij heeft voor dit avontuur een speciale blog in het leven geroepen. Hierop wordt een maand lang de Nederlandse literatuurwereld voorgesteld aan de hand van uitvoerige interviews en artikelen. Aan bod komen de schrijvers, de boekhandels, de uitgevers, de lectoren, de literaire organisaties, de literaire agenten, de tijdschriftenmakers en vele anderen. Bovendien willen de uitgevers op hun blog berichten over het culturele leven in Vlaanderen en België, wat het Belgische taalgebied voor invloed op de literatuur heeft, welke bars, cafés en podia er te ontdekken zijn en welk Belgisch bier nu werkelijk het beste is.

De uitgeverij heeft twee woningen gehuurd waarin gewerkt kan worden. Naast de interviews en afspraken in de woningen zelf gaat het reguliere uitgeverswerk gewoon verder.

Blog: http://www.mairisch.de/blog

Amsterdam weert zich net als Berlijn tegen bierfietsen

shutterstock_174713219Veel Amsterdammers zijn de ‘rijdende cafés’ beu. Dat las ik vandaag in het Parool. De ‘Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad’ kreeg in twee dagen tijd al 1800 reacties. Ook in Berlijn zijn deze rijdende cafés actief. Hier worden ze Bier-Bikes’ genoemd. Net als de Amsterdammer zijn er ook veel Berlijners die zich irriteren zich aan deze fietsende cafés. Twee jaar geleden greep de Berlijnse regering in zoals hier in de Berliner Zeitung van december 2013 te lezen valt.

De Duitse hoofdstad verheugt zich weliswaar op toeristen, maar zowel de Berlijnse regering als het stadsdeel Mitte vonden het twee jaar geleden onmogelijk dat meestal dronken mannen op bierfietsen brullend over de boulevard Unter den Linden reden en bij Brandenburger Tor hun rondjes draaien. Destijds greep CDU-wethouder Carsten Spallek direct in om de bierfietsen uit de historische binnenstad en de regeringswijk te weren.

De bierfietsen werden niet verboden, dat bleek juridisch niet mogelijk, maar ze moesten zich wel aan de nieuwe regels houden. Dat betekende dat de tochtjes per bierfiets door de binnenstad tot het verleden behoorden. Er gold, en geldt nog steeds, een verbod voor de grote hoofdwegen rondom Alexanderplatz, het historische centrum met Unter den Linden, Friedrichstraße, Gendarmemarkt, Leipziger Straße/Potsdamer Platz, de regeringswijk en het gebied rondom Brandenburger Tor. “We willen invloed op de verschijningsvorm van de stad uitoefenen”, zei Spallek. Hij gelooft dat hierdoor het stadsbeeld positief verandert.

Expositie Gemma Leys in Hamburg

Gemma Leys (www.gemmaleys.com)

Op woensdag 19 februari opent in galerie Chaco in Hamburg een expositie in lentesferen, een “Frühjahrs-Ausstellung”. De schilderijen zijn gemaakt door de Duitse Susi Morgenstern, die vaak op Sardinië werkt en de Nederlandse Gemma Leys, die vaak op Mallorca schildert. Italië ontmoet Spanje, dat staat ook op de uitnodigingskaart. In de periode dat ik op het Spaanse eiland mijn eigen maandblad uitgaf (2001-2006), heb ik Gemma Leys leren kennen.

Ze is een gepassioneerde kunstenares die met veel succes prachtige schilderijen maakt. Daarom leek het mij wel gepast om een artikel op dit blog te zetten dat 10 jaar geleden in Spanje verscheen. Ik interviewde haar n.a.v. haar fascinatie voor Amsterdam. Ze had er net een woning in de Jordaan betrokken en daarmee werd de Nederlandse hoofdstad haar tweede woonomgeving. Dat is tot op de dag van vandaag nog steeds zo.

Werken op Mallorca en vakantie in Amsterdam

Santanyi, 2004 – Gemma Leys, de Nederlandse kunstenares uit Santanyí, timmert momenteel behoorlijk aan de weg. De trouwe lezers van dit blad kunnen zich waarschijnlijk nog wel herinneren aan haar “Brieven uit Bali”, die zij na haar bezoek aan Indonesië in Mallorca Vandaag publiceerde. Nu, bijna twee jaar later, heeft de kunstenares met eigen galerie even genoeg van de grote reizen. “In India, Nepal en Indonesië kom je weer even met je voeten op de grond en zie je hoe goed wij het hebben met onze vrijheid van meningsuiting en dat we kunnen kiezen wat we willen. Dat is leuk om af en toe te zien. Maar nu ben ik verliefd op Amsterdam”, vertelt Gemma Leys eind april in de tuin van haar galerie in Santanyí.

Na 20 jaar Spanje, waarvan de eerste 10 jaar in Asturias en daarna Mallorca, is Gemma Leys verliefd op Amsterdam. Ze heeft een flatje in de Jordaan en pendelt tussen de Nederlandse hoofdstad en het dorpje in Zuidoost Mallorca. Vorig jaar brak ze tijdens de wintersport haar been en moest in Amsterdam blijven. Dat beviel haar heel goed. “Ik ben lang in Amsterdam geweest en kwam tot de conclusie dat ik hier meer wilde wonen.”

Hoe is het dan om ook weer in Nederland te leven? Er zijn mensen die “vluchten” uit Nederland, omdat ze het niet leuk meer vinden. Gemma: “Het is leuk. Ik voelde ook dat ik in het Nederlands altijd leuker kon vertellen. En dat ik grappen in het Nederlands beter versta. En Amsterdammers, of Nederlanders in het algemeen, zijn een beetje van die gekke mensen. Die doen allemaal maar gekke dingen en dat spreekt mij meer aan dan wat ik in Spanje had. Het is een beetje thuiskomen en dat vind ik heel prettig om te ervaren. Dat wil niet zeggen dat ik zeg ‘Spanje, daar is niets meer aan’. Ik heb nog nooit zo goed geleefd als hier op Mallorca. Dat is weer het andere verhaal. Want er is natuurlijk wel een verschil tussen Amsterdam en de stilte van Mallorca. De stilte, de kleuren, die geven mij een rust die ik in Amsterdam met alle afleidingen nooit kan vinden.”

De bedoeling is dat Gemma op Mallorca werkt en in Amsterdam kan uitrusten. Gemma: “Natuurlijk moet ik weer wennen, want Amsterdam is een nieuwe omgeving. Er komen nieuwe vrienden bij en het is een ander ritme van leven dan hier. Hier op Mallorca werk ik, maar ik moet de juiste balans nog vinden. De laatste maand heb ik gemerkt dat alleen maar werken betekent dat ik voor niemand te bereiken ben. Dan is mijn sociale leven natuurlijk ook nul komma nul. Ook niet leuk. De balans vinden, dat is nog wat ik ga uitzoeken.”

Als je het mediterrane leven in Spanje gewend bent, is het dan niet moeilijk om je aan te passen in een stad als Amsterdam, vraag ik haar. “Nee, het is heerlijk. Ik hou wel niet van hutspot, maar wel van Thais eten, Indonesisch eten, Indiaas eten, Sushi eten. Je kunt in Amsterdam zelfs Sushi afhalen. Kijk, ik heb 10 jaar in Asturias gewoond en daar had je een Spaans leven. Maar hier op Mallorca heb ik veel Duitse vrienden en dan ga je op een heel vroeg tijdstip eten (lachend). ‘Want het is ongezond om pas om negen uur te eten’.”

“Het is hier toch niet zo erg Spaans. Dus die overgang vind ik niet zo erg, ik vind Amsterdam een verrijking, zeker qua eten. En je gaat weer dingen ontdekken zoals de bloemenmarkt. Ik zit precies tussen de Noordermarkt en de Lindengracht. En de bloemen die je daar kunt krijgen, dat wil je niet weten. Leuk!”

Hoewel ze in Amsterdam niet schildert, houdt ze zich daar toch met de schilderkunst bezig. In Nederland ontdekte ze bijvoorbeeld een verfmolen die uniek is in Europa. Gemma: “Dat is De Kat in Zaanse Schans. Die molen maalt pigmenten en daar hebben ze hele natuurlijke pigmenten. Ik heb er nog een cursus gevolgd met alleen maar natuurlijke producten. Nog steeds schilder ik met de ei-tempera techniek en daar heb ik die hele techniek nog eens doorgenomen. Nu heb ik een combinatie van eigeel, lijnolie, kruidnagelolie en water. Dat doe ik bij elkaar en daarmee is het risico op bederf minder. Je kunt zeggen, een oude techniek die ik door de verfmolen De Kat in Zaanse Schans weer gevonden heb.”

Met de verkoop van de schilderijen loopt het bijzonder goed. In Hamburg verkocht ze na een expositie alle schilderijen. Ook in Cuyk en Soest vonden haar kunstwerken nieuwe eigenaars. Sinds kort worden er ook posters van haar werken gemaakt. In Hamburg heeft ze een doorlopende expositie in galerie Chaco in de Zeisehalle. Haar werk op Mallorca hangt o.a. in het Rotana hotel in Manacor. In samenwerking met het bedrijf International Graphics uit Karlsruhe worden de posters van haar werk wereldwijd verhandeld. De posters zijn ook online te koop (www.ig-team.de).

Schilderen, het organiseren van transport, de galerie in Santanyí runnen, contacten met de pers onderhouden, op en neer reizen, het hoort er allemaal bij. “Maar het werd zoveel, dat ik er geen zin meer in had”, legt Gemma uit. “Dus heb ik nu iemand in Nederland die het hele zakelijke deel van Casa d’Arte doet. Zij heet Ellen Onrust en zij neemt contact op met de galeries, zij organiseert de transporten en zij zorgt ervoor dat ik, als ik in Nederland ben, ook gewoon vakantie kan houden. Anders heb ik nooit vakantie.”

Eén van de dingen die Ellen gaat doen is via de website schilderijen verkopen. Die website (www.gemmaleys.com) wordt nu veranderd, maar binnen een maand is de hele site nieuw met actueel werk. Waarschijnlijk komt Ellen in augustus naar Mallorca en dan ben ik in Nederland. Het is altijd mijn droom om tijdens die hete maand een keer weg te zijn. Kortom, een grote verandering waardoor ik wat meer tijd heb.”

In de galerie in Santanyí hangen behalve de werken van Gemma ook werken van de Carla Lapré. “Haar heb ik twee jaar geleden in Amsterdam ontdekt. Zij ging altijd naar Vietnam om lakspullen te kopen zoals sushischaaltjes, theekommetje, rijstkommetjes. Van een hele mooie kwaliteit lak. Die staan hier. Nu is ze met een nieuwe hit op de markt en dat zijn haar sjaals. Alle grote chique zaken in Amsterdam, de P.C. Hooftstraat, hebben die sjaals. Hier loopt het ook goed. Sjaals van zo’n drie meter met echt schitterende kleuren. Hartstikke mooi. Als je die om je heen slaat zie je er heel chique uit”, aldus Gemma.

Als je zowel in Nederland als op Mallorca leeft, waar voel je je dan “thuis”? Gemma: “Op dit moment in Amsterdam. Maar hier (Mallorca) heb ik al mijn spullen. In Amsterdam voel ik me thuis qua land. Het is heel betrekkelijk dat thuiskomen. Het is hoe je jezelf voelt. Af en toe voel ik me hier heerlijk, vooral met lekker weer natuurlijk. Maar Amsterdam heeft ook zijn bekoorlijkheden. Ik heb veel mooi weer gehad en dan ga je heerlijk met een bootje over de grachten. Zalig.”

Op de vraag of Amsterdam in die jaren is veranderd, kan Gemma geen antwoord geven. Zij komt uit Den Haag en heeft vroeger altijd in Utrecht gewoond. Gemma: “Amsterdam kende ik niet en dat is een voordeel. Ik heb geen vergelijkingsmateriaal. Ik vind Amsterdam gewoon leuk en ik ontmoet alleen maar hartstikke leuke mensen. Mijn fiets is wel drie keer gestolen, want ik ben absoluut niet gewend om hier op Mallorca mijn fiets op slot te zetten. Dat zijn andere denkwijzen die ik moet hanteren. Het heeft me drie fietsen gekost.”

www.gemmaleys.com

Dit artikel verscheen op 15 mei 2004 in Mallorca Vandaag, een maandblad dat van 2001-2006 op Mallorca verscheen.