Zondag op Radio 1: Het Duitsland van Reinhard Mey

Reinhard Mey (Foto: Universal Music)

Reinhard Mey (Foto: Universal Music)

Duitsland door de jaren heen

“Ik merk dat veel Duitsers die naar Nederland gaan heel erg hun best doen om juist niet als DUITS over te komen in de zin van alles belangrijk vinden, al te grondig en principieel zijn.” Dat zegt Reinhard Wolff. Hij schreef twee boekjes over hoe Nederlanders de Duitse taal verhaspelen. Aanstaande zondag is hij samen met drie andere Nederlandstalige Duitsers te horen in de radiodocumentaire Het Duitsland van Reinhard Mey op de Nederlandse Radio 1.

Gute Nacht Feunde
Deze uitzending van radiojournalist Joost Wilgenhof is een aanrader, omdat je aan de hand van fraaie muziekfragmenten  en interessante anekdotes kennismaakt met de Duitse cultuur. In deze documentaire is Reinhard Mey de rode draad. Deze Berlijnse zanger en liedjesschrijver zingt al vanaf de jaren 60 over het dagelijks leven in Duitsland. In Nederland is hij vooral bekend van het lied ‘Gute Nacht Freunde’, waarmee het radioprogramma Met het oog op morgen sinds jaar en dag de uitzending begint en eindigt. Ook zijn Nederlandstalige lied ‘Als de dag van toen’ kennen veel Nederlanders nog.

Dwangmatig aardig
Als je naar Reinhard Mey luistert, dan begrijp je meer van de Duitse cultuur. Dat zegt de Duitse advocaat en bijzonder hoogleraar Duits – Nederlandse rechtsbetrekkingen Axel Hagedorn. Joost Wilgenhof vraagt hem naar de status van Reinhard Mey in Duitsland. “Hij is een keurige Duitser, ik ken geen schandaal over hem”, aldus Hagedorn. Een leuk fragment uit de televisie-uitzending Wetten, dass..? illustreert hoe de zanger met dit imago omgaat. De populaire showmaster Thomas Gottschalk confronteert Mey met het feit dat hij dwangmatig aardig zou zijn. Mey reageert adequaat.

Juiste snaar
“Reinhard Mey weet altijd de juiste snaar te raken bij de doorsnee mensen. Dat is zeker zijn succes, inclusief de boodschap die hij ook had”, aldus Klaus Bertisch, dramaturg bij de Nationale Opera. Hij legt onder andere uit waarom hij een band heeft met het nummer ‘Ankomme Freitag, den 13.’

‘Mein Land’
Altijd weer die oorlog. Komen de Duitsers er ooit van af? Kunnen ze ongegeneerd trots zijn op datgene wat uit hun land komt? Of drukt die kwade echo van inmiddels 70 jaar geleden nog steeds op het gemoed? Deze drie vragen stelt de radiomaker hardop en de Duitse journalist Christine Steinhäuser legt uit waarom het lied ‘Mein Land’ juist is dat kader zeer treffend is. De tekst van het lied staat op de website van Reinhard Mey.

DDR
Wie is er in Nederland vergelijkbaar met Reinhard Mey? Christine Steinhäuser noemt Herman van Veen maar helemaal zeker weet ze het niet. Wat ze wel zeker weet is dat Reinhard Mey veel voor haar betekende. Zij groeide op in het voormalige Oost-Duitsland en luisterde stiekem naar Reinhard Mey. Het verhaal van Christine Steinhäuser is bijzonder, omdat Reinhard Mey nog steeds een rol speelt in haar leven. Op indrukwekkende wijze laat ze de luisteraars weten waarom.

Wees op uw hoede
De val van de Muur komt ook aan bod. In dat kader maakt de luisteraar kennis met het lied ‘Ich würde gern einmal in Dresden singen’. Ik wist niets over de bijzondere optredens van Reinhard Mey in Dresden. Evenmin wist ik dat Reinhard Mey een lied schreef dat vandaag de dag actueler is dan ooit. De titel luidt ‘Sei wachsam’ (wees op uw hoede). In dat lied zitten een paar regels die sommige televisiemakers begin jaren 90 liever niet wilden uitzenden. Reinhard Mey, die jarenlang een eigen televisieshow had, liet zich niet corrigeren en stapte op. In het lied zegt de minister fluisterend tegen de bisschop: hou jij ze dom dan hou ik ze arm (‘Der Minister nimmt flüsternd den Bischof beim Arm: Halt du sie dumm, – ich halt’ sie arm!). Mey waarschuwt in dat lied voor mooie woorden, ook ten tijde van vrijheid:  ‘Die Freiheit nutzt sich ab, wenn du sie nicht!’

Ik moet oppassen dat ik niet te veel over de uitzending verklap. In de aanloop naar de Boekenweek (12-16 maart) zal Duitsland steeds vaker als onderwerp opduiken in de Nederlandse media. Immers, het motto van de Boekenweek 2016 luidt ‘Was ich noch zu sagen hätte’, de in Nederland bijna legendarische woorden van Reinhard Mey.

Hieronder staan links met meer informatie over de personen uit de radiodocumentaire:

Christine SteinhäuserAxel Hagedorn Reinhard WolffKlaus Bertisch

Het Duitsland van Reinhard Mey
Zondag 21 februari 2016, Radio 1
21:00 – 22:00 uur
Webpagina uitzending

Ook op dit blog (20 mei 2013): nieuw album van Reinhard Mey

Advertenties

Nieuw album van Reinhard Mey

Foto Wikipedia: Reinhard Mey Live in Hamburg, 1974

Foto Wikipedia: Reinhard Mey Live in Hamburg, 1974

In Nederland hoor je hem vrijwel dagelijks op de radio, voorafgaand aan en na afloop van het actualiteitenprogramma „Met het oog op morgen“ zingt hij een stukje uit “Noch ein letztes Glas im Steh’n”. Zijn naam is Reinhard Mey. Van de inmiddels 70-jarige Duitse liedjesmaker, singer songwriter, hoe je hem ook noemen wilt, verscheen begin mei een nieuw album dat positief in Duitsland werd ontvangen. Bovendien landde het meteen op de eerste plaats in de Duitse hitparade voor albums (deutschen Album-Charts).

De recensie in de Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) bevalt mij het beste, omdat de auteur een thema aansnijdt wat ik direct herken en waar ik helemaal achter sta. Hij schrijft dat in Duitsland de liefhebbers van rockmuziek in het geheim Peter Maffay waarderen, omdat hij als Schlagerzanger zijn carrière begon en dat Joy Fleming zich in Duitse talkshows door vermeende intellectuelen als “biertentsirene” de les moet laten lezen. Ook Mary Roos noemt hij, de zangeres die het etiket schlagerzangeres kreeg opgeplakt en waarvan vrijwel niemand weet dat zij jaren geleden in het beroemde Olympia in Parijs staande ovaties in ontvangst mocht nemen. De recensent beschrijft het iets fraaier: ”Das ist bei uns so bekannt wie ein Geheimdossier der Staatskanzlei François Hollandes“ (dat is bij ons net zo bekend als een geheim staatsdossier over François Hollande).

De auteur van het artikel, die overigens Diter Bartetzko heet, gaat nog even door. Volgens hem weet ook vrijwel geen enkele Duitser dat Reinhardt Mey in 1968 in Frankrijk als eerste niet-Fransman de „Prix International de la Chanson française“ in ontvangst mocht nemen. In Duitsland kent iedereen hem als de zanger van „Über den Wolken muss die Freiheit wohl grenzenlos sein“ en „Noch ein letztes Glas im Steh’n“. Oude teksten waar om gelachen wordt en die soms nog opduiken bij een glas rode wijn op een nostalgische avond. De recensent schrijft vervolgens dat dit niet als merkwaardig is aan te merken maar veel eerder als dom en onwetend.  “Want wie naar de liederen van Mey luistert, hoort de geschiedenis van minimaal twee Duitse generaties: het in opstand komen na 1968, het verlangen van de destijds jongere naar romantiek in plaats van ranzige kitsch („Ich wollte wie Orpheus singen“) en de hulpeloze wensen om eruit te breken, die vele mensen bij het bereiken van de middelbare leeftijd ontroerden („Über den Wolken“).

Zijn nieuwe cd heet „Dann mach’s gut“ (Odeon/EMI). Volgens de FAZ begint het album ingetogen met “Wenn du bei mir bist”, een verhaal over een onbewogen geluk na jaren lang “met z’n tweeën zijn’. Welke hoge eisen  hij aan dit lied stelt, dat wordt duidelijk als het totaal onopvallende „Die Liebe hört nicht auf“ zich ontpopt tot „Die Liebe höret nimmer auf“, een zin uit de eerste brief van Paulus. Ook in een ander lied duiken religieuze motieven op. “De zanger is niet de eerste, die met het ouder worden de meesterlijke woordenschat van de Bijbel herontdekt”, aldus de FAZ.

Reinhard Mey blijkt ook met zijn nieuwe cd nog een kroongetuige van onze stemmingen te zijn. Zo drukt hij bijvoorbeeld met „Lieber kleiner Silvestertag“ (lieve, kleine Oudjaarsdag) subtiel maar ondubbelzinnig de hekel van een man uit, die met zeventig jaar levenservaring nauwelijks nog het collectieve jubelen kan verdragen, dat om klokslag 12 uur zichzelf en tegen beter weten in de grote ommekeer in het leven veinst. Ontroerend is het lied over de volwassen dochter: “Sie braucht mich nicht wirklich, doch sie lässt mir die Illusion” (Ze heeft mij niet werkelijk meer nodig maar laat mij in de illusie).

Reinhard Mey, geboren in de Berlijnse wijk Wilmersdorf, zong veel liederen in het Frans en het Nederlands. Hij maakte zeven Franstalige albums en twee Nederlandstalige; “Als de dag van toen” en “Er zijn dagen”. Hieronder twee oude Nederlandstalige liedjes van Reinhard Mey, het bekende liedje uit “Met het oog op morgen” én een luisterfragment van de website van de FAZ, waar het nieuwe album tot “cd van de week” is uitgeroepen.

UPDATE 09/08/2014: Wie Reinhard Mey dit jaar live wil zien, die moet snel zijn. Veel concerten zijn al uitverkocht. Kaarten zijn uitsluitend online verkrijgbaar via www.mey-tickets.de

Als de dag van toen (1975)

Boven de wolken (1976)

Gute Nacht, Freunde (1974)

Luisterfragment van het nieuwe album in de FAZ

Artikel FAZ