Buswrakken domineren herdenking bombardement Dresden

Neumarkt Dresden (foto: © Allard van Gent)

Neumarkt Dresden (foto: © Allard van Gent)

Een mensenketen voor vrede is onderdeel van de officiële herdenking van het bombardement op Dresden 1945. Deze keten begint op maandag 13 februari op de Neumarkt. Op die plek staan, pal tegenover de Frauenkirche , drie buswrakken in verticale positie. De stevig verankerde voertuigen vormen het kunstwerk ‘Monument’ van de Duits – Syrische kunstenaar Manaf Halbouni. Afgelopen dinsdag onthulden de dominee van de Frauenkirche, de burgemeester van Dresden en de kunstenaar zelf het artistieke gedenkteken. Die plechtigheid ging gepaard met felle protesten vanuit o.a. de Pegida-beweging. Hoe is de sfeer in de Saksische hoofdstad? Ik nam een kijkje.

Protest
De rust op de Neumarkt in Dresden is twee dagen na de presentatie van het opvallende monument vredig en lijkt in de verste verten niet op de toestand van twee dagen daarvoor. Burgemeester Dirk Hilbert en dominee Sebastian Feydt van de Frauenkirche kwamen op die dag niet aan het woord, omdat demonstranten leuzen als “donder op” en “schande” scandeerden. Een dag eerder, tijdens de wekelijke maandagdemonstratie van de Duitse protestbeweging Pegida, riep hun leider Siegfried Däbritz zijn aanhangers op zich tegen het kunstwerk te weren. De uitgereikte pamfletten met de tekst “Weer jullie tegen deze provocatie” lieten aan duidelijkheid niets te wensen over. Na 3 april zullen de bussen weer uit het stadsbeeld verdwijnen.

Neumarkt Dresden (foto: © Allard van Gent)

Neumarkt Dresden (foto: © Allard van Gent)

Provocatie
De kunstenaar is duidelijk. Zijn werk moet herinneren aan oorlog en verdrijving en dient ertoe de vrede te propageren. “Het moet eraan herinneren hoe goed wij het hier hebben en hoe hard we gestreden hebben de steden weer op te bouwen”, zegt hij in een interview. Bovendien wil hij dat er door het ‘Monument’ een discussie op gang komt. “

“Verbitterd klinkt ze niet, eerder teleurgesteld”

Het is een provocatie”, zegt een passant tegen mij. Ze komt uit Dresden. Ik schat haar rond de 65. Ze spreekt rustig en neemt net als ik wat foto’s. “Rare manier om een bus te parkeren”, grap ik. “Het is een kunstwerk”, zegt ze hoofdschuddend. We raken in gesprek. Ik luister, zij vertelt over haar moeder die de luchtaanvallen op Dresden heeft meegemaakt. Ze vertelt over de klokken. Twee schooljongens klommen destijds, in 1945, op de Kreuzkirche en luidden de klokken voordat de stad onder vuur werd genomen en 25.000 mensen stierven. Sinds die dag luiden op 13 februari om 21:45 uur alle klokken van Dresden. “Herdenken doe je van binnen”, vertelt deze mevrouw me. “En natuurlijk is het geen toeval dat die bussen hier ook op 13 februari nog staan. De kunstenaar komt uit Syrië en de bussen hebben te maken met Aleppo. U weet toch ook hoe gevoelig dat hier ligt.” Verbitterd klinkt ze niet, eerder teleurgesteld.

Kunstenaar
In 2015 stonden in Aleppo drie uitgebrande bussen verticaal opgesteld om burgers tegen sluipschutters te beschermen. Een foto hiervan verscheen in de internationale media. Dat beeld was de inspiratiebron voor Halbouni, de zoon van een Duitse moeder en Syrische vader. Hij werd in 1984 in Damascus geboren en studeerde aan de kunstacademie in de Syrische hoofdstad. Zijn studie rondde hij in Dresden af. Het is niet de eerste keer dat Halbouni Dresden opluistert met een kunstwerk in de openbare ruimte. In 2015 stond op de Theaterplatz een Mercedes met op het dak typisch Duitse devotionele voorwerpen zoals een krat bier, een fiets en tuinkabouters. Passanten konden zich laten fotograferen met een bordje “Sachse auf der Flucht” (Inwoner van Saksen op de vlucht) in de hand. Hoewel weinig mensen hiervan gebruik maakten volgde wel een invitatie uit Londen en belandde het project in Venetië bij de Biennale.

Zijn huidige “Monument” kwam onlangs negatief in het nieuws, omdat op de bussen van de originele foto uit Aleppo een vlag van de in Duitsland verboden terreurorganisatie Islamistische Staat (IS) wapperde. Halbouni zei dat hij dit niet wist. Op de foto die hij in The Guardian had gezien was de bovenkant afgesneden. “Maar het interesseert me ook niet, omdat die bussen werden neergezet om de civiele bevolking te beschermen, zodat het alledaagse leven weer enigszins op gang komt. Mijn werk richt zich niet op een of andere partij die daar vecht. Er zijn zoveel partijen in verstrikt. Wat belangrijker is, is het leven. En daarom gaat het in dit werk en niet om de strijdende partijen”, aldus de kunstenaar.

Neumarkt Dresden (foto: © Allard van Gent)

Neumarkt Dresden (foto: © Allard van Gent)

Schande
Naast me staat een man van een jaar of 50. Hij draagt een sportief jack, heeft een zwarte muts op en ook hij fotografeert de bussen. “Het is een schande”, zegt hij. Ik denk meteen aan de foto uit de Duitse kranten waarop iemand tijdens de presentatie van het kunstwerk het bordje “Schande” omhoog houdt (klik voor foto). De man naast mij is kwaad, ik voel zijn woede. Hij praat over Churchill en de geallieerden en geeft de Britse staatsman de schuld van de massamoord in Dresden. Ik weet dat de luchtaanvallen op Dresden omstreden zijn. Er zijn mensen die de tapijtbombardementen van de geallieerden als een oorlogsmisdaad zien. Ik weet echter ook dat dit één kant van het verhaal is. De andere kant is natuurlijk dat Duitsland een verschrikkelijke oorlog is begonnen. Daarover sprak deze man niet. Daarom had ik meer sympathie voor de mevrouw die alle slachtoffers wil herdenken en de bussen als een onnodige stoorfactor beschouwt.

Mensenketen
Maandagmiddag zal in Dresden weer een kilometer lange mensenketen worden gevormd om op symbolische wijze de slachtoffers van het bombardement te herdenken. De organisatie wil hiermee ook de slachtoffers van andere oorlogen op de wereld herdenken zoals bijvoorbeeld die in Syrië.  De 13e februari in Dresden is een dag die veel rechts-extremistische groepen gebruiken om zich te profileren. In 2007 namen circa 4.000 mensen deel aan een tegendemonstratie onder het motto “Geh denken” (ga denken). Twee jaar later protesteerden al meer dan 10.000 mensen tegen de opmars van de neonazi’s. In 2010 vormden zo’n 10.000 mensen voor de eerste keer een mensenketen om de binnenstad van Dresden symbolisch tegen de neonazi’s te beschermen. In dat jaar werd ook de Dresden-Preis in het leven geroepen om onder andere rechts-extremisme tegen te gaan. De mensenketen wordt ondersteund door het stadsbestuur, kerken, vakbonden, politieke partijen en tal van andere organisaties.

blog03dreseden

Neumarkt Dresden (foto: © Allard van Gent)

Polarisatie
De mensenketen gaat maandagmiddag op de Neumarkt van start, vanaf de plek waar de drie bussen staan. Het is de grote vraag of het kunstwerk meer dan alleen discussies oproept. Ik heb gezien dat niet alleen neonazi’s en rechtsextremisten het kunstwerk zeer discutabel vinden. De kunstenaar zegt in een interview dat hij met zijn kunstwerk een discussie in het leven wil roepen. Maar ook dat is volgens mij één kant van het verhaal. De andere kant is dat je kunt spreken van een gebrek aan empathie.

“Door gebrek aan empathie drijf je deze mensen in de richting van Pegida”

Wie de geschiedenis van Dresden kent weet dat de herdenking op 13 februari gevoelig ligt bij een grote groep inwoners. De dame waarmee ik sprak representeert deze groep. Door gebrek aan empathie drijf je deze mensen in de richting van Pegida, omdat ze zich door het stadsbestuur in de steek gelaten voelen. Ze lopen grommend door de stad. Is het niet een taak van de stadsbestuurders ook oog te hebben voor de grommende bevolking en niet alleen voor de schreeuwende Pegida-aanhangers? De grommende bevolking distantieert zich zowel van het stadsbestuur als van Pegida en voelt zich in de kou gezet. Dat komt volgens mij doordat de polarisatie vandaag de dag hoogtij viert en je bijna gedwongen wordt een kleur te bekennen waar je je niet mee verbonden voelt.

Dresden-Preis
In 2009 riep de vereniging Friends of Dresden Deutschland de Dresden-Preis in het leven. Hij wordt jaarlijks uitgereikt aan personen die bijzondere prestaties hebben geleverd tegen conflicten, geweld en escalaties. De onderscheiding is onderdeel van de door de Duits-Amerikaanse bioloog en Nobelprijswinnaar Günter Blobel opgerichte Amerikaanse vereniging Friends of Dresden, Inc. in New York. De Klaus Tschira stichting schenkt de prijs die verbonden is met een geldbedrag van 10.000 euro.
De winnaars ontvangen een bronzen beeldje, gemaakt door Konstanze Feindt Eißner. De figuur ervan is ontstaan naar het voorbeeld van Ernst uit de fontein Mozartbrunne in het park Bürgerwiese in Dresden. De oorlogsschaden die het originele beeld heeft opgelopen zijn ook op de prijs te zien. Volgens de organisatoren is de onderscheiding eveneens bedoeld om tegen te gaan dat rechtsextremisten de herdenkingsdag in Dresden voor zich opeisen. De eerste uitreiking in 2010 werd uit veiligheidsoverwegingen op verzoek van de Saksische minister voor Binnenlandse Zaken een dag uitgesteld en vond plaats tijdens een feestelijke plechtigheid in de opera Semperoper. Destijds ging de prijs naar de voormalige president van de Sovjet Unie Michail Gorbatschow. Op dinsdag 14 februari zal in de Semperoper de Dresden-Preis 2017 worden uitgereikt aan Domenico Lucano. Hij is de burgemeester van het Italiaanse dorpje Riace. Hij ontvangt de prijs, omdat zijn dorp met 1.800 inwoners 550 vluchtelingen opnam.

Deze bijdrage verscheen ook op joop.nl

Bijzondere interim-tentoonstelling in Dresden

Blick in die Interimsausstellung der Gemäldegalerie Alte Meister im Ostflügel des SemperbausRaum 15 Historienmalerei © Staatliche Kunstsammlungen Dresden, Foto: Hans Christian Krass

De Sempergalerie in Dresden, onderdeel van het paleiscomplex Zwinger wordt al sinds 2013 gerenoveerd. In 2017 worden de werkzaamheden afgesloten. De volledige heropening wordt in 2018 verwacht. De kosten voor de renovatie bedragen in totaal 47 miljoen euro.

Die Sixtinische Madonna

Die Sixtinische Madonna

Vorige week kon de oostvleugel van het museum Gemäldegalerie Alte Meister weer in gebruik worden genomen. Dit gedeel was sinds januari gesloten, omdat de schilderijen na afloop van de renovatie in de wetsvleugel moesten verhuizen. Voorlopig kunnen de bezoekers nu genieten van een interim-tentoonstelling op drie etages met een overzicht van Europese schilderkunst van de late middeleeuwen (ca. 1270 tot 1500) tot de verlichting (ca. 1650-1789).

De renovatiewerkzaamheden waren nodig, omdat hoge bezoekersaantallen tot slijtage van gebouwen en de techniek leidden. Volgens de SKD (Staatliche Kunstsammlungen Dresden ) is de Gemäldegalerie Alte Meister met jaarlijks een half miljoen mensen het meest bezochte museum in de deelstaat Saksen.

Het gebouw met een lengte van bijna 130 meter werd van 1847 tot 1854 door Gottfried Semper in neorenaissance stijl ontworpen.  Het sluit de Zwinger aan de kant van de theaterplaats af. De Sixtijnse Madonna van Rafaël Sanzio behoort tot de belangrijkste werken en is dan sinds vorige week weer te bezichtigen.

Gemäldegalerie Alte Meister
Zwinger (Anbau B)
Theaterplatz 1
01067 Dresden
http://www.skd.museum/de

Openingstijden:
10:00 – 18:00 uur, maandag gesloten
Entree: 10 euro
www.skd.museum/de

Daverende Qeaux Qeaux Joans in Dresden

Qeaux Qeaux Joans in Dresden © Oliver Ajkovic 2015

Qeaux Qeaux Joans in Dresden © Oliver Ajkovic 2015

Wie is Qeaux Qeaux Joans? Tot gisteravond wist ik dat niet. Haar naam doemde de laatste dagen vaker bij Facebook op, in de groep voor Nederlanders in Berlijn. Een kennis van mij, met wie ik qua smaak vaak op één lijn lig, beweerde dat Qeaux Qeaux Joans goede muziek maakt. Op Facebook schrijft de Amsterdamse zangeres dat in Dresden a very special gig gaat plaatsvinden. Dus sprong ik gistermiddag in de auto, op weg naar Dresden.

Stempel
Na ruim anderhalf uur rijden zet ik mijn auto op de lege parkeerplaats voor theatergebouw Hellerau in het gelijknamige stadsdeel van Dresden. Op het bordes vóór de ingang staat een houten schot met daarop een witte deur. Op de deur lees ik de handgeschreven tekst Refugees are welcome here. Onderweg naar Dresden realiseerde ik me dat deze stad een Pegida-stempel heeft en dat je die stempel niet meer kwijt raakt, hoe graag je dat ook wilt. ‘Hé, Lügenpresse’, hoor ik als ik de witte deur fotografeer. Gelukkig is het slechts een stemmetje in mijn hoofd, maar aan de andere kant spreekt het wel boekdelen dat dergelijke stemmetjes in mijn hoofd opduiken.

Naam
In het bezoekersgebouw haal ik het programmaboekje van Hellerau uit een rek met folders en zoek naar Qeaux Qeaux Joans, de naam die overigens als ‘Coco Jones’ wordt uitgesproken.  Haar eigenlijke naam luidt Coco Harmsen. Op de website van het Nederlandse radioprogramma 3voor12 zegt ze hier het volgende over: “Ik wilde niet met Coco alleen naar buiten komen, dat klonk als zo’n RTL4-product. Joans is de naam van de winkel die mijn ouders al sinds 1988 hebben.” Zelf wist ik niet hoe ik die naam moest uitspreken. Daarom vertelde ik sommige mensen dat ik naar een concert ging van…ja..’iets met ko maar dan met een q…uh..quo.. en dan Jones’. De zangeres weet dat haar naam de nodige problemen kan opleveren. ‘Of mensen worden er heel blij van, of vreselijk pissig. Maar het is ook een lettercombinatie die je gedachten reset. Dat je even vergeet waar je mee bezig bent. Dat heb je wel eens, dat je boos of chagrijnig bent en dat je dan ineens door iets volledig ingenomen wordt waardoor alles dan weer mee lijkt te vallen. Ik hou sowieso wel van gekke, rare dingetjes’, zei ze in hetzelfde interview voor 3voor12.

Deur voor theatergebouw Hellerau in Dresden

Deur voor theatergebouw Hellerau in Dresden

Vluchtelingen
In het programmaboekje struikel ik eerst over de eerder genoemde onuitwisbare stempel van de stad Dresden. De twee pagina’s voorwoord staan geheel in het teken van de opvang van vluchtelingen. Dit theatergebouw heeft namelijk aangeboden vluchtelingen op te nemen. Nu begrijp ik dat die deur met de handgeschreven tekst dus direct betrekking heeft op dit gebouw. “Mochten we de mogelijkheid krijgen vluchtelingen bij ons op te nemen, dan zullen we ze natuurlijk betrekken bij onze culturele werkzaamheden en ook ons programma ten minste deels aan deze nieuwe opgave aanpassen’, schrijft Dieter Jaenicke namens het HELLERAU-team. “Met de blijvende beschadiging van het aanzien van de stad Dresden – en dat wereldwijd – door de demonstraties, is ook de blik van de bewoners op hun stad veranderd: de vaak vreselijke gemoedelijkheid van ‘er is toch niets aan de hand’ is er niet meer, de autosuggestie van een internationale stad met oog voor de dingen van de wereld is gezwicht voor een diepe onzekerheid”, lees ik iets verderop.

Feature Ring
Tot zo ver het het thema Dresden en de negatieve stempel. Dan is het nu tijd voor iets positiefs, tijd voor muziek. In het programmaboekje lees ik namelijk ook dat Qeaux Qeaux Joans deze avond te gast is bij FEATURE RING, een concertreeks die al zeven jaar lang wordt samengesteld door Felix Otto Jacobo (bas), Simon Slowik (piano, keyboards) en Demian Kappenstein (drums) als zijnde het RING TRIO. Deze heren spelen diverse instrumenten en treden telkens met andere artiesten op. In 2015 zijn dat o.a. Louis Sclavis, Iva Bittova, Arve Henriksen en natuurlijk Qeaux Qeaux Joans. Tegen acht uur is de zaal in dit moderne theatergebouw nét niet uitverkocht. Dat betekent, Qeaux Qeaux Joans is in Duitsland nog niet zo bekend als in Nederland, waar haar huiskamerconcerten al weken van tevoren waren uitverkocht. Dat legt ze in aarzelend Duits aan het publiek uit. Al snel geeft ze in het Engels toe dat haar Duits echt belabberd is. Ook vertelt ze in het Engels dat ze er niet van houdt als er gefilmd wordt en al helemaal niet als die filmpjes later op YouTube verschijnen. Het is begrijpelijk, want voor musici is het vandaag de dag zeker niet eenvoudig om geld te verdienen.

Meezingen
Qeaux Qeaux Joans praat met de zaal alsof ze ergens in de kroeg met vrienden praat. Hier is niets ingestudeerd, geënsceneerd of wat dan ook. Eenmaal achter de vleugel biedt ze de toeschouwers nog haar excuses aan, omdat ze met haar rug naar ze toe zit. Daarna zegt ze iets wat ik hopelijk niet goed heb verstaan. Dan herhaalt ze dat wij, het publiek, straks mee moeten zingen. Angstig kijk ik naar de nooduitgang. Waar ben ik nu beland? Dit wordt toch geen meezing avond? Ik druk een zweetdruppeltje weg, haal diep adem en laat me niet gek maken. Weglopen kan altijd nog en bovendien, misschien was het gewoon een grap. Qeaux Qeaux Joans, die ik van nu af aan Coco noem (anders blijf ik de naam copy-pasten) zie ik er wel toe in staat. Als ze is begonnen met het nummer Stronger van haar nieuwe cd The Ritual, herken ik het stemgeluid van Marianne Fauthful maar misschien komt dit ook wel door de aangeslagen stembanden van een op handen zijnde griep, dat realiseerde ik me later. Die naam staat overigens ook niet bij de officiële perstekst van het nieuwe album. De zangeres uit Amsterdam luisterde volgens die tekst namelijk vooral naar muziek van Chopin, Simeon ten Holt, Anthony and The Johnsons, James Blake en uiteenlopende piano- en filmmuziek.

Stronger
Daar gaan we dan, stronger, stronger. Ik schrik me rot. Nu al meezingen?! Was ik maar niet op de eerste rij gaan zitten, want dan valt niet-meezingen nog meer op. Aarzelend komt het publiek op gang en met veel pijn en moeite zing ik ook mee. Waar deze schroom vandaan komt, ik weet het niet. Sommige mensen zingen er altijd op los, sommige mensen schromen zich altijd en dat zal wel altijd zo blijven. Coco is zichtbaar blij met het publiek. Het lied klinkt dan ook bijzonder fraai met de toeschouwers als back vocals. “Ik betaal jullie om mee te gaan op tournee in plaats van dat jullie voor het concert moeten betalen”, laat ze enthousiast weten.

Theatergebouw Hellerau in Dresden

Theatergebouw Hellerau in Dresden

Ingespeeld
Dan is het tijd voor de band. Qeaux Qeaux Joans nodigt de mannen uit op het podium te komen en vertelt ons dat ze de afgelopen twee dagen uitstekend is opgevangen door de drie veelzijdige muzikanten. De heren nemen plaats bij hun instrument en gaan van start. Bas, drum, keyboard én de stem van Coco Joans zorgen voor een muzikale belevenis. Iedereen op het podium geeft alles. Het is fascinerend te zien en te horen hoe iedereen op elkaar is ingespeeld, terwijl Coco en de band slechts twee halve dagen met elkaar hebben gerepeteerd. Ook de achtergrondzangeressen lijken al jaren van de partij te zijn. Wat voor muziek is dit? Ik kan het niet indelen, ik hoor flarden Nits, flarden  Cocteau Twins, flarden Sinéad O’Connor, flarden jazz, flarden klassiek, allemaal flarden die toch één geheel vormen.

Ingwertee
Op het midden van de avond zwijgt de muziek en gaat drummer Demian Kappenstein in gesprek met Coco. Beiden zitten in het midden, op de rand van het podium. Het lijkt een vast onderdeel te zijn van deze  Feature Ring-reeks. Het gesprek begint weer met een groot taalprobleem als de drummer vraagt ‘wo sie herkommt’. Coco baalt volgens mij dat ze telkens weer niet weet waar het precies over gaat. “Where I come from or how I came here?” “Ja”. “With the car, with my boyfriend we went to Dresden.” En zo gaat het nog eventjes door. Demian wil weten waarom haar nieuwe album The Ritual heet. Coco doet heel veel moeite om dit in het Duits uit te leggen en valt telkens weer terug op het Engels. ‘Ingwertee’, dat Duitse woord kent ze goed. Ze drinkt er heel veel van, iedere ochtend minstens anderhalve liter. Ze vertelt dit als voorbeeld van haar ‘Ritual’. Het nieuwe album gaat naast rituelen ook over verslaving, maar niet altijd meteen een verslaving aan alcohol of heroïne. Je kunt ook verslaafd zijn aan gemberthee.

Of aan joggen, dat schoot mij vanochtend te binnen…tijdens het joggen. Al dagen achter elkaar jog ik iedere ochtend ongeveer een uur. Maar gisteren jogde ik bewust niet en koos voor uitslapen. Zo kon ik testen of ik wel of niet verslaafd was aan het joggen. Na het joggen voel ik me altijd fit en goed in staat om een artikel te schrijven, maar voor je het weet ben je verslaafd. Iemand vertelde me ooit dat, als je iedere dag jogt, het joggen op een gegeven moment vanzelf gaat. De man loopt marathons en wedstrijden, bij hem gaat echt alles vanzelf. En dat wil ik dus niet, dat alles vanzelf gaat, op de automatische piloot. Ik wil de weerstand voelen, ik wil weten hoe het is niet te joggen, ik wil me bij een marathon kunnen aanmelden en op de dag van de wedstrijd besluiten iets geheel anders te doen. Zo, dat was wel heel erg veel ik, nu terug naar Qeaux Qeaux Joans.

Buildings
Tijdens het interview irriteert ze zich aan haar slechte kennis van de Duitse taal en op een gegeven moment roept ze dat ze een vertaler nodig heeft. Ik twijfel. Zal ik me als vertaler aanbieden? Ik vind het ietwat overdreven, omdat ze er met het Engels ook wel uitkomen of bijna uitkomen. Een voorbeeld van ‘bijna’: de zangeres prijst de stad Dresden vanwege de mooie ‘buildings’. Dat woord gebruikt ze echter midden in een Duitse zin en dus grapt de interviewer dat Dresden inderdaad een stad met heel veel ‘Bildung’ is. Dat gaat volgens mij iets te snel voor Coco, die wel gelach hoort maar waarschijnlijk denkt ‘help, waar gaat dit over?’

Leraar Duits
Soms heb ik wel met haar te doen, want ze vind het écht niet leuk dat ze zo beroerd Duits spreekt. ‘It’s like all of you are my German teachers”, zegt ze met woorden van gelijke strekking en wil dus duidelijk maken dat het voelt alsof het publiek enkel uit leraren Duits bestaat. Nu weten de Duitse toeschouwers natuurlijk niet dat een leraar Duits in Nederland niet zomaar een leraar is. Ik ken de leraar Duits in ieder geval als een zeer strenge leraar die zich bovendien soms merkwaardig gedraagt. Wim de Bie bracht hem in de vorige eeuw ooit op een treffende manier in beeld.

Hilarisch
Ik bied me niet als vertaler aan en dat heeft als voordeel dat de avond veel leuke, hilarische momenten oplevert, momenten waar zowel de zangeres als het publiek om kunnen lachen. “Het klinkt toch ‘niedlich’, das holländisch”, zegt Coco. “Aber ich fühle mich ein Idiot”, voegt ze er lachend aan toe. “Einen niedlichen Idiot”, klinkt het uit de zaal. “Ich bin ein niedliches Idiot”, roept Coco en zit alweer achter de vleugel. Ze herhaalt de woorden, “ich bin ein niedliches Idiot” en bereidt zich ondertussen voor op het volgende lied.

The Ritual
Eén van de muzikale hoogtepunten van de avond vind ik de uitvoering van het lied The Ritual. Net als de andere songs hoor je ook bij dit lied de passie waarmee het wordt opgevoerd, de kracht. En daarmee bedoel ik de kracht die geen confrontatie maar toenadering zoekt. Zo noemde cabaretier Sara Kroos ooit de ‘zachte krachten’ uit het gedicht van Henriette Roland Holst: “De zachte krachten zullen zeker winnen in ’t eind.”

Hart
In interviews met Qeaux Qeaux Joans lees ik telkens weer haar fascinatie voor het boeddhisme. In Dresden valt het me op hoe bewust ze met alles omgaat, zoals bijvoorbeeld het meezingen bij Stronger. Later op de avond legt ze namelijk uit dat het meezingen haar zo fascineerde, omdat op dat moment de harten van iedereen in de zaal in hetzelfde ritme slaan. Ze kan hier uitgebreid over vertellen, maar….inderdaad, de taal! Het hart speelt overigens een belangrijke rol in haar muzikale leven, althans, dat vermoed ik. Tijdens het interview met Demian Kappenstein komt het hart ter sprake in de context met Canto Ostinat. Coco spreekt over een muziekstuk dat precies dezelfde frequentie heeft als de menselijke hartslag.

Tijdgeest
Bij de steekwoorden boeddhisme en hart denk ik in dat zaaltje in Dresden even aan mijn interview met Jan-Philipp Sendker, waarin hij het verlangen naar onvoorwaardelijke liefde als succes voor zijn bestseller The Art of listening to heartbeats (origineel: Herzenhören) ziet, een boek waarin zowel het hart als het boeddhisme een essentiële rol speelt. Dat verhaal past niet alleen in het straatje van Qeaux Qeaux Joans, het past volgens mij helemaal in deze tijd waarin ik meer en meer kunstenaars tegen het lijf loop die in hun artistieke uitingen thema’s als onvoorwaardelijke liefde, gevoelens en bewustzijn niet uit de weg gaan.

poster_neueheimat_neu2Berlijn
Aanstaande donderdag is Qeaux Qeaux Joans in Berlijn tijdens de officiële ‘record release show’ van het album The Ritual te bewonderen. Hopelijk zijn haar stembanden weer helemaal gezond, want in Dresden moest ze soms lichtjes kuchen tijdens haar nummers. Gelukkig deed ze dat niet in de gedeeltes waarin ze had moeten zingen. Het kuchen was het gevolg van een kleine ontsteking op de stembanden, legde ze uit. Mede daarom stond er een grote thermoskan met thee op het podium.
Aanvulling: zojuist maakte Coco bekend dat ze zwaar is geveld door een heftige griep en dat het door de hoge koorts onverantwoord was het concert op donderdag door te laten gaan. Het is daarom verschoven naar 2 april.

Tournee
Na Berlijn treedt Qeaux Qeaux Joans in maart en april op diverse plekken in Duitsland op. Van Aken tot Hannover en van Greifswald tot Göttingen. De cd The Ritual heb ik na afloop van de bijzondere avond in Dresden meteen aangeschaft. De songs zijn heerlijk om naar te luisteren, ze vertellen een nog onbekend verhaal waar je als luisteraar in meegaat. Je kunt ze vergelijken met boeken die als pageturner worden aangeduid: je wilt verder lezen, pagina na pagina. Bij Qeaux Qeaux Joans is dat net zo: je wilt verder luisteren, noot na noot.

Website Qeaux Qeaux Joans: www.qeauxqeauxjoans.com

Website Feature Ring: www.feature-ring.de

Website Hellerau: www.hellerau.org