Krachtige magnetische storm op komst

zonlicht

Het Amerikaanse weerinstituut voor ruimteweer NOAA waarschuwt vandaag op zijn website voor de komst van een krachtige magnetische storm.

Wat is een magnetische storm? Wikipedia zegt daarover het volgende: “Een (geo)magnetische storm is een tijdelijke storing in de magnetosfeer van de aarde veroorzaakt door een storing in het ruimteweer. Een magnetische storm is geassocieerd met plasmawolken van de zon, coronale gaten of zonnevlammen, en wordt veroorzaakt door de schokgolf van een zonnewind, wat typisch het aardmagnetisch veld treft 8 dagen na het voorval. Dit gebeurt enkel als de schokgolf zich voortplant in de richting van de aarde. De druk van de zonnewind op de magnetosfeer zal toe- of afnemen afhankelijk van de activiteit van de zon. Deze veranderingen in druk van de zonnewind wijzigen de elektrische stromen in de ionosfeer.” De magnetische storm wordt veroorzaakt door de schokgolf van een zonnewind.

Als deze uitbarstingen krachtig genoeg zijn, dan kunnen ze er op aarde voor zorgen dat radioverbindingen en elektriciteitscentrales uitvallen. De kans op extreme magnetische stormen is zeer gering, de kans dat daarbij de aarde ‘mikpunt’ is nog geringer.

Maar ook bij minder sterke magnetische stormen kunnen bijvoorbeeld satellieten ontregeld worden. Dat heeft weer grote gevolgen voor bijvoorbeeld het communicatieverkeer vandaag de dag, waarbij we vaak op de werking van satellieten zijn aangewezen.

De afgelopen jaren waren er weinig magnetische stormen, maar in 2020 schreef Der Spiegel dat het niet rustig blijft. Dat blijkt vandaag wel. NASA heeft namelijk laten weten dat er een nieuwe zonnecyclus van start is gegaan. Het hoogtepunt wordt in 2025 bereikt. In 2020 publiceerde Spiegel al een bijdrage over dit onderwerp: “Ein Sonnensturm kann uns in die technologische Steinzeit zurückwerfen

Preventieve maatregelen
De voormalige Britse minister van defensie Liam Fox kreeg in 2010 al het dringende advies van wetenschappers om voorzorgsmaatregelen te nemen. Zoals zo vaak in de politiek speelde geld hierbij een belangrijke rol. Waarom zou je miljoenen investeren terwijl het niet 100% zeker is dat er iets gebeurt? Dat is een in mijn ogen discutabele houding, want 100% zeker weet je dat nooit, net als bij een tsunami. Toch zou het van enige intelligentie getuigen als je preventieve maatregelen neemt. Maar geld bleek belangrijker dan intelligentie. Dat blijkt uit een informatieve bijdrage die de BBC (05:36 min.) destijds maakte

Ook in Duitsland is men zich nu bewust van de gevaren bij magnetische stormen. In dagblad Der Tagesspiegel van 1 augustus 2016 stond een artikel over de preventieve maatregelen die nu in Darmstadt worden getroffen in de vorm van een zonnestorm-simulator.

Voorspelling
Het lijkt me zinvol om op deze plek website-adressen te vermelden waarop je kunt zien of er een magnetische storm de aarde nadert. De tijd tussen de uitbarsting op de zon en het bereiken van de zonnestorm op aarde is niet nauwkeurig te berekenen. De plasmawolk komt in de regel één tot twee dagen later op aarde aan. Daardoor is een korte termijn waarschuwing mogelijk.

Dit is te vergelijken met de voorspelling van wervelstormen: het is niet nauwkeurig te voorspellen wanneer en waar een orkaan op zee ontstaat. Is de orkaan eenmaal ontstaan, dan is wel te berekenen wanneer en waar hij de kust bereikt – natuurlijk altijd met een bepaalde onzekerheidsfactor.

Het gevaar bij het schrijven over dit onderwerp is dat mensen meteen aan apocalyptische taferelen denken. Natuurlijk vergaat niet meteen de aarde, noch raken er mensen gewond of sterven er mensen. Alléén als door het uitvallen van satellieten communicatiemiddelen niet meer werken, dan zijn de gevolgen merkbaar.

Bij een massale stroomuitval en bij de uitval van satellieten is het wel belangrijk dat mensen niet in paniek raken, want we zijn vandaag de dag afhankelijker van moderne communicatiemiddelen als nooit tevoren. Internet, telefonie, benzinepompen, vliegverkeer, bankverkeer en bijvoorbeeld ook de logistiek bij goederentransport zijn zaken die plotsklaps als kaartenhuizen in elkaar kunnen zakken met alle catastrofale gevolgen van dien.

Toename depressies en zelfmoord
Tot slot: het aantal wetenschappers dat beweert dat magnetische stormen invloed hebben op het gedrag van de mens neemt toe. Dat is wel interessant om te lezen. Uit een onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat in 1994 een week na heftige magnetische stormen 36,2% meer mensen met verschijnselen van depressie in het ziekenhuis werden opgenomen (British Journal of Psychiatry vol 164, p 403). Ook zijn er studies bekend die wijzen op een toename van het aantal zelfmoorden in verband met deze stormen. Wie hier meer over wil lezen kan terecht bij een artikel op New Scientist.

Actuele meldingen over magnetische stormen zijn te vinden op de website van het Amerikaanse weerinstituut NOAA:
http://www.swpc.noaa.gov/

Een interessant artikel uit KIJK (2021): ‘Het internet is niet klaar voor een zonnestorm’

De zon op mijn hand

In onderstaande opname dansen schrijfster Marga Minco en haar echtgenoot Bert Voeten (dichter/vertaler) op het boekenbal in 1959. Ook zien we de dichter Herman van den Bergh en de destijds 29-jarige Remco Campert. Daarnaast komen de graficus en kunstschilder Metten Koornstra én de cartoonist Opland (Robert Wout) in beeld. De avond werd bijgewoond door koningin Juliana.

Dit fragment kwam ik tegen tijdens mijn onderzoek naar de dichter Bert Voeten. Zijn gedicht “De zon op mijn hand” deed mij denken aan “Het kind ik” van Martinus Nijhoff en dat is reden genoeg op onderzoek uit te gaan.

DE ZON OP MIJN HAND

Schrijvend met de zon op mijn hand
ademend tussen blote woorden
op de strandwei van het papier
zie ik een kind door de regen lopen,
zorgeloos, met ogen die alles
drinken tot op de bodem. Alles.

Als ik het roep bij mijn eigen naam
blijft het even tussen twee zinnen
wachten, kijkt mij verwachtend aan,
ledigt mij en laat mij achter:
dorstend boven een zee van taal.

Gedicht van Bert Voeten (1918-1992) uit 1956
Uit: Dichters van deze tijd (bloemlezing), tweeëntwintigste druk door Paul Rodenko, 1969

HET KIND EN IK

Ik zou een dag uit vissen,
ik voelde mij moedeloos.
Ik maakte tussen de lissen
met de hand een wak in het kroos.

Er steeg licht op van beneden
uit de zwarte spiegelgrond.
Ik zag een tuin onbetreden
en een kind dat daar stond.

Het stond aan zijn schrijftafel
te schrijven op een lei.
Het woord onder de griffel,
herkende ik, was van mij.

En toen heeft het geschreven,
zonder haast en zonder schroom,
al wat ik van mijn leven
nog ooit te schrijven droom.

En telkens als ik even
knikte dat ik het wist,
liet hij het water beven
en het werd uitgewist.

Gedicht van Martinus Nijhoff (1894 – 1953) uit 1934
Uit: Dichters van deze tijd (bloemlezing), tweeëntwintigste druk door Paul Rodenko, 1969

Kafka: biografische film in de maak

In 2024 is het precies 100 jaar geleden dat Franz Kafka aan tuberculose overleed. Daarom beginnen een jaar eerder de filmopnames van de biografische film over de wereldberoemde schrijver.

Dramatisering
De regie van de biografische film Kafka is in handen van de Poolse regisseuse Agnieszka Holland (Warschau 1948). Het script stamt van de Praagse schrijver Marek Epstein. Hij maakte het op basis van een verhaal van Mike Downey en hemzelf. Daarbij gaat het om een dramatisering van het leven van Franz Kafka.

Kafka’s verbeelding
Volgens Agnieszka Holland zal de biopic minder traditionalistisch zijn dan haar laatste film Charlatan die vorig jaar in Nederland in première ging. Ze onthult dat om de ongrijpbare schrijver te begrijpen, die zijn werken na zijn dood liet vernietigen, ze fragmenten uit Kafka’s verleden en oeuvre gaan samenvoegen om “een duizelingwekkend caleidoscopisch mozaïek te creëren dat niet alleen zijn leven overstijgt naar het heden, maar ook om een uitgebreid beeld te creëren van de dramatische wereld van Kafka’s verbeelding.”

Ze voegt er vervolgens aan toe dat ze van plan zijn een “een ondeugend fictief docudrama te maken waarin niets onmogelijk is”.

Invloed op de wereld
De regisseur gaat verder: “Communistisch Tsjechoslowakije keerde in het midden van de jaren zestig langzaam en schuchter terug naar zijn werk, maar daarna, tijdens de normalisatie, werd zijn nalatenschap vergeten. Dat was zo totdat Kafka een commerciële, toeristische attractie werd en met vreemde monumenten werd herdacht. Het lot van zijn boeken, zijn beschamende liefdes, de relatie met zijn vader, zijn mislukte verlovingen, zijn kantoorwerk en tuberculose zijn allemaal goed gedocumenteerd in zijn dagboeken, brieven en vele biografieën. We weten alles, maar het geheim van zijn lot en de invloed die zijn literatuur op de wereld heeft, is nooit volledig onthuld”.

Kafka wordt geproduceerd door het Tsjechische Marlene Film Production en het Ierse Film and Music Entertainment. Het Tsjechische Filmfonds steunde de ontwikkeling van de film.

Agnieszka Holland debuteerde in 1970 als regisseur met de Poolse film Grzech Boga. Daarna brak ze door met de film Aktorzy prowincjonalni (1978). Drie jaar later vertrok ze naar Frankrijk. Hier werkte ze tot 1993 als filmregisseur en scenarioschrijver. Vervolgens vertrok ze naar Hollywood waar ze de film Total Eclipse (1995) opnam. Ze regisseerde meerdere films én afleveringen van Amerikaanse televisieseries zoals The Wire, The Killing en House of Cards.

Haar laatste film heet Charlatan (2020). Het is het waargebeurde verhaal over het leven van de Tsjechische alternatieve geneesheer Jan Mikolasek. Charlatan is een fascinerend portret van de Tsjechische wonderdokter Jan Mikolásek, kopte De Volkskrant in september vorig jaar.

Bron: CINEUROPA “Franz Kafka biopic to be directed by Agnieszka Holland

« Oudere berichten