Oogsttijd voor een leefbare toekomst

Eerder dit jaar sprak ik beroepshalve met enkele biologische bakkers in Berlijn. In de jaren 70 en 80 werkten ze in een collectief en deden alles anders dan hun ouders. De biologische bakkers verkochten hun brood niet in normale bakkerijen of supermarkten maar tijdens politieke demonstraties of op muziekfestivals. Deze idealistische ambachtslieden zetten zich af tegen het kapitalisme, keerden zich tegen oorlogen en pleitten voor gezonde voeding. Ze gingen gezamenlijk de straat op en demonstreerden voor vrede.

Brood
Enkele van deze biologische bakkers hebben nu een succesvolle, biologische bakkerij. De één met 30 medewerkers in dienst, de ander met 130. Dat succes is ze de laatste jaren min of meer komen aanwaaien, want de vraag naar biologische broden nam gestaag toe. Biologische supermarkten schoten als paddenstoelen uit de grond en wilden per se biologisch brood in de schappen. Ook de vraag naar biologisch brood vanuit de horeca nam toe. De idealen van deze Berlijnse, biologische bakkers zijn niet sterk veranderd. Ze hechtten bijvoorbeeld nog steeds veel waarde aan gezonde levensmiddelen, net als aan de arbeidsomstandigheden van het personeel. Daarom is de werksfeer binnen dergelijke bedrijven in veel gevallen bijzonder aangenaam.

‘De zaadjes die ze in de jaren 70 en 80 in de aarde stopten komen nu tot bloei’, legde een jonge woordvoerder van één van de Berlijnse biologische bakkerijen mij uit en hij heeft gelijk. Nu is de tijd rijp voor de idealen van toen. De jonge woordvoerder vond het prachtig te zien dat vandaag de dag een brede laag van de bevolking biologisch brood koopt en dat de klanten niet beantwoorden aan het beeld van de stereotype groep alternatievelingen met lang haar en sandalen om hun voeten.

Betrokkenheid
Denk je aan de jaren 60 en 70, dan denk je ook aan een begrip als ‘love & peace’, aan het beroemde Woodstock festival en aan hippies. In mijn ogen is de tijd nu niet alleen rijp voor biologisch brood, maar ook voor andere idealen uit de jaren 70 en 80. De groeiende onvrede die je nu ziet onder bevolkingsgroepen in West-Europese landen heeft volgens mij sterk te maken met het ontbreken van betrokkenheid voor elkaar. Dat klinkt voor veel mensen erg soft, esoterisch en simpel in de oren, net als destijds de biologische broden werden gezien als oneetbare bakstenen waar je een bijl voor nodig had in plaats van een broodmes. Die broden hebben zich echter ontwikkeld. De biologische bakkers gebruiken nu ook wit meel en maken croissants. Ze gaan met de tijd mee en bakken wat de klant wil, zolang de biologische kwaliteit gewaarborgd blijft. Daarom liggen de biologische bakkerijproducten nu ook bij kantoormedewerkers, managers, bankiers en yuppies in de keukenkast. In plaats van betrokkenheid kun je ook spreken van onvoorwaardelijke liefde. Het probleem met het woord liefde is dat het zo beladen is. Menigeen denkt meteen aan hartjes, vlinders in de buik, romantiek en een glas wijn bij open haard. Als ik het echter over onvoorwaardelijke liefde heb, dan heb ik het over voor elkaar open staan, over vertrouwen én over betrokkenheid.

Dreiging
Wie vindt de juiste woorden die onvoorwaardelijke liefde bij grote groepen van de bevolking tot bloei te laten komen? Dat is de grote vraag. Door te schelden op regeringsleiders, staatshoofden en dictators los je niet veel op. Dat leert ons het verleden. Je creëert er conflicten en oorlogen mee en de vraag is of de meeste mensen dat willen. Zouden uiteindelijk de meeste mensen toch niet voor de die onvoorwaardelijke liefde kiezen? Immers, een liefdevolle omgeving is niet bedreigend, noch hoef je daarbij in grote angst te leven. Er is juist meer aandacht voor ontplooiing en levensvreugde en dat zou voor veel mensen aantrekkelijk kunnen zijn. Maar veel regeringsleiders, staatshoofden en dictators zijn niet gebaat bij ontplooiing en levensvreugde onder het volk, want te sterke mensen binnen de bevolking betekent immers een groot gevaar voor de macht. Om die reden zijn wereldleiders gebaat bij dagelijkse oorlogsdreiging, enkel om hun macht en de angst onder de bevolking in stand te houden. Nu is het de grote levenskunst van ‘de burgers’ deze angst niet te voeden, er afstand van te nemen. Alleen dan neem je populistische leiders de wind uit de zeilen. Dus door er vanuit te gaan dat onvoorwaardelijke liefde altijd wint – iedereen weet dat dit eigenlijk ook  zo is – kan het tij worden gekeerd. Ik ben er namelijk van overtuigd dat veel mensen zich achter de populistische leiders scharen, omdat er gewoonweg geen alternatief voorhanden is. En daar ligt de uitdaging: een alternatief creëren waar noch de politici die er een zooitje van hebben gemaakt baat bij hebben, noch de populistische leiders die schelden op de politici die er een zooitje van hebben gemaakt.

Kracht
Als de huidige tijd écht rijp is voor  meer betrokkenheid dan is het verstandig deze betrokkenheid niet al te uitvoerig op internet uit te dragen, hoe groot de drang ook is. Door al je hartelijkheid online te zetten houd je namelijk de gigantische scheldtirades op internet in stand. Een hartelijke reactie is immers voeding voor de digitale oorlogsvoerders, haatzaaiers en bedreigers. Voed je ze niet, dan verhongeren ze en sterven uit. Zo simpel is het. Deze uiting van betrokkenheid heeft niets in de digitale wereld te zoeken. Een voorbeeld: geef je de digitale oorlogsvoerder offline een compliment of een schouderklop, dan is de kans groot dat hij geen zin meer heeft digitaal oorlog te voeren. Waarom nog? Hij voelt zich opeens veel vrijer en ziet opeens in dat hij toch in staat is nog iets van zijn leven te maken in plaats van de hele dag online mensen ui te schelden. Om die kracht kracht gaat het. Betrokkenheid is die letterlijke klop de op schouder in moeilijke tijden, de knipoog, het vriendelijke knikje of het soms o zo dierbare steuntje in de rug. Betrokkenheid of onvoorwaardelijke liefde is ook kunnen vergeven, omdat we toch met elkaar verder moeten.

Deze vorm van humaan met elkaar omgaan kan zich snel uitbreiden, sneller dan we wellicht ooit voor mogelijk hebben gehouden. Als door natuurrampen in Duitsland de straten en huizen onder water staan, dan zie je opeens weer hoe snel we elkaar willen en kunnen helpen, hoe sterk de behoefte is iemand die het moeilijk heeft te ondersteunen. Elkaar er weer bovenop helpen, dat is nu belangrijker dan ooit. Mensen uit het populistische moeras te trekken en op de mogelijkheden voor een leefbare wereld te wijzen, dat is toch veel beter dat deze medemensen in hun onmacht ten onder te laten gaan.

Drie jaar geleden in Duitsland: een voorbeeld van solidariteit, van elkaar helpen zonder te kijken naar huidskleur of geloofsovertuiging. 

Advent, Advent, ein Lichtlein brennt

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERAIs adventskoffie drinken typisch Duits, vroeg ik me af. Niemand antwoordde. Die vraag stelde ik me nadat ik op straat de volgende flard opving:

“Om 15:00 uur, is dat goed? Dan drinken we samen een lekkere adventskoffie, branden een kaarsje van de adventskrans en dan wordt het ook al langzaam donker“.

Dat was een behoorlijke flard die ik deze ochtend opving, losgelaten door een telefonerende voorbijgangster op een brede stoep in Berlijn-Kreuzberg. Ik liet de tekst tot me doordringen en verdween daarbij uit de werkelijkheid om vervolgens in een gezellige woonkamer te belanden waar een dame van een jaar of 80 koffie zette. De koffie druppelde in de glazen kan van het koffiezetapparaat. Vervolgens pufte het apparaat de laatste restjes water door de filter. De dame goot de koffie over in een chique, zilverkleurige thermoskan. Vervolgens liep ze naar het raam om te zien of de bus er al aankwam, de bus met haar dochter erin. De straat was wit van de sneeuw. Achter het raam gierde de wind, die zo nu en dan leek te fluiten.

Ja, daar doemden de gele koplampen van de bus al op. De raampjes van het gele voertuig waren beslagen. Er stapte een dame uit.  De dame herkende haar dochter meteen aan de rood-zwart gebreide muts en de donkerrood gewatteerde jas. Ze zwaaide maar haar dochter zag niets door de stormachtige wind die de fijne sneeuw in haar gezicht blies. In de woonkamer met het heerlijke aroma van verse koffie en het geluid van knisperend hout wachtte de dame op haar dochter die eerder op de dag per telefoon liet weten dat ze langs wilde komen om gezellig samen adventskoffie te drinken.

Opeens was ze weg, de moeder, maar ook de dochter, de woning, de bus en de sneeuw. Ik was weer terug in de werkelijkheid op deze grijze, donkere zondag. Ik liep langs een raam met daarachter één brandend kaarsje in een adventskrans. Is het in Duitsland gebruikelijker om een adventskrans in huis te hebben dan in Nederland, vroeg ik me af. Niemand antwoordde.

Voor mij op de stoep liepen een jonge vader en zijn kleine zoon. Ik schatte dat de zoon een jaar of zes was. Ze droegen een in een net gewikkelde kerstboom naar de auto. De boom leek nog even te genieten van de horizontale positie voordat hij weer dag in, dag uit met een piek op zijn kruin rechtop in een huiskamer moest staan. De achterklep van de auto was omhoog geklapt. Moeder sms’te haar vriendinnen dat ze eindelijk een boom hadden. Hoe zou iemand reageren die voor de eerste keer op aarde kwam en zag dat mensen bomen kochten, ze vervolgens in de woonkamer zetten en dan versierden? Hoe zou die persoon drie of vier maanden later reageren, als hij zag dat al die bomen werden afgetuigd en in veel gevallen hun bomenleven in brandende toestand beëindigden? Dat vroeg ik me af op deze dag waarop her en der kaarsjes brandden, in adventskransen, maar niemand antwoordde.

Eerste West-Europese VOGUE café in Berlijn

vogue_smDat branchevreemden zich ook met de gastronomie bezighouden is op zich niets vreemds. Om de naam van het tijdschrift VOGUE te profileren zal midden 2017 in Berlijn een VOGUE café worden geopend. Na Dubai, Kiev en Moskou zal dit nieuwe VOGUE café het eerste VOGUE café in West-Europa zijn.

Pure luxe – zo luidt in korte vorm het café-concept van Condé Nast International Restaurants, de gastronomie divisie van het mediabedrijf. Het VOGUE café wordt in coöperatie met het luxe mode-  en lifestylemerk “Patrick Hellmann Collection” gerund. Dit bedrijf is o.a. ook voor vastgoedprojecten verantwoordelijk.

De nobele locatie van het nieuwe VOGUE café is het vijfsterren fashionhotel “Patrick Hellmann Schlosshotel” in Berlin-Grunewald,
een chique wijk in het district Charlottenburg-Wilmersdorf. Tot aan de opening is o.a. een omvangrijke om- en nieuwbouw van de terrassen en de wintertuin gepland.

“Een locatie voor fijnproevers in West-Europa te openen is een belangrijke mijlpaal voor ons merk VOGUE café”, aldus Gary Robinson, de chef van het de restaurantafdeling bij Condé Nast. “Daarvoor is er geen betere locatie dan Berlijn. Het is niet alleen de op drie na best bezochte stad van Europa, maar ook een magneet voor fijnproevers en internationale creatieven uit de kunst, mode, cultuur en muziek.”

Ook op het gebied van de gedrukte media biedt VOGUE Duitsland in de toekomst nieuwe culinaire inspiraties. Het  novembernummer 2016 verscheen namelijk voor de eerste keer met het extra magazine “VOGUE Gourmet” als bijlage, een blad dat zich met de cultuur van stijlvol genieten bezighoudt.

De Nederlandse website van VOGUE meldt dat er in 2017 naast Berlijn ook in Porto (Portugal) een VOGUE café geopend zal worden en wel in het vijfsterren Infante Sagres hotel op Praça de D. Filipa de Lencastre.