Next: de trucs van Groupon

foodVorige week sprak ik met een restauranteigenaar van een lokaal hier om de hoek over een internetbedrijf, waarover ik tot nu toe alleen maar slechte verhalen hoor. Een kennis in de Nederlandse reisbranche noemde het een stelletje criminelen en ook de restauranteigenaar hier in Berlijn Kreuzberg gebruikte woorden van gelijke strekking. De eigenaar van het restaurant vertelde mij een verhaal over een jongeman die hem opbelde. Hij wilde een tafel voor meerdere personen reserveren en ook samen met de eigenaar het menu bespreken. De afspraak werd gemaakt. U raadt het al, deze persoon wilde helemaal geen tafel reserveren, hij wilde waardebonnen van Groupon verkopen. De restauranteigenaar heeft hem eruit gesmeten, alleen al vanwege de manier van binnenkomen. Het is in Duitsland overigens wettelijk verboden om op die manier bedrijven te benaderen. Dit wordt beschouwd als een “kalter Anruf“.

Zou er – net als over Zalando – ook een reportage over Groupon zijn gemaakt, dacht ik. En ja hoor, mensen van het televisiekanaal van opinieweekblad Der Spiegel namen vorig jaar de moeite om achter de schermen van Groupon te kijken. Eerlijk gezegd verrast het me helemaal niet dat ook hier de buitenkant er schitterend uitziet, maar dat zich aan de achterkant een stinkende beerput bevindt.  De film is in het Duits. Daarom geef ik een korte toelichting. Als je in een restaurant met je Groupon kortingsbon een menu bestelt dat 29 euro kost in plaats van de normale prijs van 76 euro, dan is de kans groot dat het menu in kindermenu-portie wordt geserveerd. De helft minder vlees, de helft minder groenten, etc. Dat zegt niemand, noch het restaurant, noch Groupon. De kok in het filmpje vertelt dat hij die maatregelen wel moet treffen, omdat hij anders zwaar verlies leidt. Ook bij de kortingen op producten, zoals bijvoorbeeld een set ligstoelen,  worden trucs uitgehaald om de consument flink te belazeren.

In het filmpje biedt Groupon een set stoelen van het bedrijf Deuba aan voor 119 euro. Deze stoelen zouden volgens Groupon normaal 249 euro kosten, dus staat er duidelijk dat hier 52% korting geldt. De makers van het filmpje ontdekken dezelfde stoelen echter op een andere website voor 149 euro en later zelfs voor onder de 100 euro.  Hier klopt dus iets niet. En er blijkt wel meer niet te kloppen. Daarom zet ik hieronder graag de link naar de reportage van SpiegelTV,  zodat duidelijk wordt hoe dit soort dubieuze  bedrijven op internet te werk gaan om snel veel geld te verdienen.

Hoewel dit op een heksenjacht op internetbedrijven lijkt, zie ik dat niet zo. Gelukkig zijn er ook heel veel bedrijven op internet die gewoon prima zaken doen. Alleen die rotte vissen, die maken vaak de markt compleet kapot. Ik vind het belangrijk dat mensen weten hoe dit soort bedrijven te werk gaan, want er is gewoon te weinig over bekend.  Wist u trouwens dat Groupon in bepaalde gevallen gewoon 50% provisie neemt? Dat zegt de manager van het bedrijf zelf in de reportage  (minuut 06:12). Daarna wordt aangetoond dat waarschijnlijk in veel meer gevallen 50% provisie wordt geïncasseerd. Volgens een informant is 50% de standaard. Hij heeft nog geen deal gezien waarbij minder dan 50% provisie werd genomen.  In tegenstelling tot Zalando en HOME24 behoort Groupon niet tot Rocket-Internet, maar wat betreft de bedrijfsstrategie had het net zo goed bij Rocket-Internet kunnen horen.

Bekijk hieronder de video (kan alleen direct op Youtube)

Advertenties

Samenwerking bekende Nederlandse reisorganisaties met dubieus Duits bedrijf

www Het is alsof de duivel ermee speelt, want ik sloeg zojuist Der Spiegel open en belandde direct bij een artikel met de titel “ab-in-den-knast.de”. Het Duitse opinieweekblad staat bekend om haar vaak spitsvondige woordspelingen.

Iedere Duitser weet na het zien van die titel dat het artikel over het internetportaal ab-in-den-urlaub.de gaat. Bekende Duitsers zoals voetballer Michael Ballack, zanger Jürgen Drews en “voetbalfunctionaris” Rein Calmund maken veel reclame voor dit reisportaal dat in handen is van Unister in Leipzig.  Dit bedrijf geeft miljoenen uit aan marketing en dat kwam mij op de één of andere manier bekend voor. Unister werkt wat dat betreft op dezelfde manier als Zalando  Ik stuitte op nog meer interessante informatie in het artikel.

Eigenaar Thomas Wagner, die ook flüge.de, reisen.de en travel24.com (werkt samen met grote Nederlandse reisorganisaties) in zijn bezit heeft werd op 11 december 2012 door de politie van zijn bed gelicht en belandde in de gevangenis. Hier moest hij negen dagen blijven. Daarna mocht hij na betaling van een half miljoen euro waarborg naar huis. Hij wordt van nogal wat zaken verdacht, maar vooral van belastingfraude ter hoogte van enkele tientallen miljoenen euro’s. De journalist van Der Spiegel schrijft dat Thomas Wagner ontspannen lacht, terwijl hij zich toch iedere dinsdag en vrijdag verplicht op het politiebureau moet melden.

Wat is dat toch met dat lachen? Eerder schreef ik al ergens op dit blog dat ik het zo opvallend vind dat Mark Rutte ook vrijwel altijd lacht, wat er ook gebeurt. Het schijnt een nieuw soort masker te zijn om de ellende te verbergen. Want het gaat niet goed met Unister in Leipzig. In het artikel wordt de indruk gewekt dat het bedrijf wel eens enkele miljoenen schuld kan hebben en dat de banken ongeduldig worden.

Als borg heeft Unister nog de domeinnamen shopping.de en geld.de achter de hand, maar het is de vraag of dit voldoende is. Mijn conclusie na het lezen van dit artikel is  dat het World Wide Web grotendeels wordt beheerst door bedrijven die over miljarden euro’s beschikken en als doel hebben om nog meer geld en nog meer macht te verkrijgen.

Het zijn de jongens die als eerste zagen hoe je snel geld kunt verdienen met internet. Ze kopiëren de modellen uit Amerika, brengen het op de Duitse en internationale markt, verkopen de “start up” aan de hoogste bieder of houden deze in eigen hand.  Bij dit soort bedrijven telt alleen nog maar het geld. Zalando, Amazon, Unister, Home24, het is duidelijk te zien dat het hier enkel nog om macht en miljoenen gaat.

Significant detail in het artikel in Der Spiegel: een medewerker uit het kantoor stuurde tijdens het interview een foto van een onbekende man met een rugzak. Hij was het kantoor binnengedrongen. Nerveus werd de bewakingsdienst gebeld. Tja, net als bij Zalando blijken hier ook paranoïde bewakingsdiensten te worden ingehuurd om het bedrijf te beschermen c.q. van de buitenwereld af te schermen.

Unister duikt niet voor de eerste keer in de media op. Het bedrijf zou in het verleden creditcard gegevens van klanten niet correct beveiligd hebben. Bovendien werden door een lek de gegevens van klanten bekend die via de Unister website urlaubstours.de vluchten bij Ryanair hadden geboekt. Hun gegevens waren op internet voor iedereen zichtbaar, aldus de berichtgeving van MDR (hier een bericht in Der Spiegel over deze affaire).

Ik heb het idee dat weinig mensen zich realiseren wat zich allemaal in de digitale wereld afspeelt. De media beginnen nu een offensief en dat is de hoogste tijd. Het Word Wide Web is voor iedereen. Ik stel voor om alles te deleten en opnieuw te beginnen. Eerst hebben we mensen nodig die niet alleen een gebruiksvriendelijke maar vooral een mensvriendelijke zoekmachine in elkaar timmeren. Daarna gaan we op een normale manier het net verdelen, zodat iedereen ruimte heeft om zijn of haar ideeën te ontwikkelen en uit te voeren.

Ik weet, dit klinkt vreselijk idealistisch, maar dat we een nieuw WWW nodig hebben, dat vind ik zeer realistisch. Ik ben trouwens niet van plan om een soort Simon Wiesenthal voor internetcriminelen te worden, maar als ik informatie over de huidige stand van zaken tegenkom, dan bericht ik er graag over.

Link: Ab-in-den-Knast.de (Der Spiegel)

Link: Travel24-Manager verhaftet

Link: KLM sluit overeenkomst met travel24.com

Link: Travel24.com opent Nederlandse website

Link: Travel24 wordt actief op de Nederlandse markt

UPDATE 19-07-2016:
Unister eigenaar Thomas Wagner kwam afgelopen donderdag bij een vliegtuigongeluk om het leven. Hij keerde samen met vennoot Oliver Schilling terug uit Venetië. Volgens Unister zouden de heren in Venetië potentiële investeerders hebben ontmoet. Op de plek van het vliegtuigwrak werden miljoenen euro’s in een koffer aangetroffen, aldus het bericht op Tagesschau.de.

Unister heeft inmiddels faillissement aangevraagd.  Op 21 juli 2016 maakt Der Spiegel bekend dat dochterbedrijf fluege.de failliet is. Lees het bericht in Der Spiegel.

Wat u nog niet wist over Zalando

Misstanden Zalando(Scroll naar beneden voor een update uit 2015 en 2016, onderaan deze bijdrage.)

Eindelijk heb ik op internet een reportage over de praktijken van internetshop Zalando ontdekt en wel van de Duitse zender ZDF (zie onderaan). Het verbaasde me al langere tijd dat hierover zo weinig te vinden was. De beelden in de reportage roepen bij mij weer herinneringen op die ik liever niet had. Ik herkende de bewaker in de documentaire, waarin een medewerker met verborgen camera aan de slag gaat in hetzelfde logistiek centrum in Großbeeren (onder Berlijn) waar ik ook werkte. Op een gegeven moment worden de journalisten van ZDF lastig gevallen door het security personeel van Zalando, terwijl de ZDF-journalist gewoon buiten de hekken staat. Die scene is typerend voor het arbeidsklimaat bij Zalando;  angst en achterdocht.  Wat ik bij Zalando heb meegemaakt, dat was voor mij langere tijd daadwerkelijk met geen pen te beschrijven, omdat je al snel de neiging hebt om wraak als uitgangspunt te nemen. Nu, bijna anderhalf jaar na dato, kan ik er zonder wraakgevoelens over schrijven. Nu zie ik het ook als mijn plicht als journalist om dit aan de orde te stellen.

Uitbuiting hoge werkloosheid
Nadat ik in 2011 een paar maanden in Berlijn woonde, heb ik via een uitzendbureau enkele weken in het Zalando-magazijn in Großbeeren gewerkt. In mijn leven werkte ik vaak in magazijnen en fabrieken, maar wat ik bij Zalando beleefde, dat overtrof echt alles. Voor € 07,01 bruto per uur waande je je in een streng bewaakte gevangenis met kleding en schoenen.  Al vanaf de eerste werkdag deugde je niet. Je was of te snel, maakte daardoor fouten en moest het dus rustiger aan doen. Of je was te langzaam. Er bestond geen tussenweg. Wat je ook deed, je moest eenvoudig accepteren dat je niet deugde en alles wat je deed verkeerd was. Dit werd je niet verteld, dit werd je op zeer dreigende toon door in zwarte kleding gestoken medewerkers in je oren gebruld. Deze voormannen, die onder de uitzendkrachten zwarte raven werden genoemd, genoten er onder elkaar zichtbaar van als ze weer iemand naar huis hadden gestuurd. Iedereen zag het en niemand durfde zijn mond open te doen. De meeste uitzendkrachten hoopten op een vast contract bij Zalando en dus werd er gezwegen, uit angst.  Ik stond enkele weken lang aan de lopende band om samen met collega-uitzendkrachten de bekende Zalando-dozen in te pakken. Je was verplicht om op iedere doos je initialen te schrijven, zodat de bandcontroleur snel kon traceren wie een doos niet juist had ingepakt. Deze bandcontroleurs zijn jonge jongens die er niet vies van zijn om eens lekker te jennen en te treiteren. Begrijp mij goed, dit was niet gewoon een grapje uithalen of zoiets dergelijks. Ter illustratie; ooit werd ik een keer door een stel koks in een grootkeuken bij wijze van grap in een met water gevulde kookketel gestopt. Het was de laatste dag en dan gebeuren dat soort dingen. Ik kon er om lachen, want ik ben altijd wel in voor een geintje.

Onmenselijke toestanden
Maar wat hier bij Zalando gebeurde, dat is van totaal andere orde.  Ik heb volwassen kerels van boven de 50 vernederd zien worden op een manier die ik in mijn leven nooit meer zal vergeten. Ik heb gezien hoe een jonge jongen ’s nachts in de ijzige kou naar buiten werd gestuurd, omdat hij ziek was. Het busje van het uitzendbureau zou pas om 06:00 uur komen. De jongen heeft uren door de nacht gezworven, omdat hij geen station kon vinden. En zo kan ik nog wel even door gaan met het noemen van anekdotes die echt verschrikkelijk zijn. Verschrikkelijk, omdat ik het hier over mensen heb die graag willen werken en er bewust niet voor kiezen om een uitkering aan te vragen. Uitgerekend deze groep mensen werd en wordt hier in Berlijn nog steeds op een mensonterende wijze uitgebuit door  bedrijven zoals Zalando. In de Duitse documentaire wordt ook duidelijk waarom het bedrijf een locatie uitkiest waar de werkloosheid enorm hoog is en vakbonden geen rol van betekenis meer spelen. Terug naar de situatie in de hal.  En public worden je initialen door deze ruimte geschreeuwd, vervolgens word je geacht om heel snel naar voren te komen. Ik heb ooit een collega van mij, een hele vriendelijke man met wie ik in de pauze praatte over zijn kinderen en zijn kleinkinderen, met gebogen rug naar voren zien lopen, bijna zien kruipen, en ik was er getuige van hoe de bandcontroleur zijn haat en woede op deze medewerker losliet. De man, die echt bijna nooit een fout  maakte en tot de beste uitzendkrachten behoorde,  moest vreselijke scheldwoorden incasseren en hij werd er voortdurend aan herinnerd dat hij binnen no-time ontslagen kon worden.  Ik stond op het punt om naar voren te rennen en iets te doen. Ik deed het niet. Deze bandcontroleurs zouden zich in Guantanamo Bay prima thuis voelen en dan overdrijf ik niet. Mijn collega liet het zich allemaal welgevallen, want hij moest van het weinige geld zijn gezin onderhouden.  De hoge werkloosheid in Berlijn werkt dit soort omstandigheden in de hand.  Als ongeschoolde uitzendkracht ben je in Berlijn het laagste van het laagste. Menig Berlijner kan bevestigen dat de zogenaamde “Zeitarbeitbüros” in de Duitse hoofdstad worden bestuurd door gangsters. Daarover een andere keer meer.

Vernedering aan de lopende band
Het vernederen van medewerkers gebeurde aan de lopende band, letterlijk en figuurlijk. Eén bandcontroleur schreeuwde altijd zo luid, dat iedereen bang voor hem was, zelfs zijn collega’s. De man was er duidelijk trots op. Ook was hij trots op het grote aantal mensen dat hij naar huis had gestuurd. Voor hem was het een sport om op één dag zo veel mogelijk mensen naar huis te sturen. Hoewel ik geen bewijzen heb om een groot aantal medewerkers in het logistiek centrum van Zalando van vreemdelingenhaat te betichten, weet ik vrijwel zeker dat ik om die reden ’s nachts werd weggestuurd, met de mededeling dat ik nooit meer hoefde terug te komen. Dat was mij nog nooit overkomen en ik heb in mijn leven vaak in fabrieken en magazijnen gewerkt. Ik vroeg wat de reden was, want ik werkte normaal als altijd. Ik had echter al achter de schappen met schoenendozen gehoord dat een voorman het voor elkaar wilde krijgen om mij eruit te krijgen. Eerst denk je “dat zal ik wel verkeerd verstaan hebben” maar later blijkt dat het dus toch klopte.  Misschien werden er wel weddenschappen op afgesloten, dacht ik nog. De medewerker, iemand waar je op straat liever even omheen loopt, snauwde dat ik mijn werk niet goed deed en moest oprotten. Hoewel ik mijn werk wel goed deed, het uitzendbureau in stadsdeel Neukölln was trots op mij en een ander logistiek bedrijf in Berlijn vroeg zelfs speciaal naar mij als ze iemand nodig hadden die van aanpakken wist, had ik geen schijn van kans om hier iets tegen in te brengen.  Bij de uitgang vertelde ik een bewaker, het gebouw heeft erg veel weg van een gevangenis, over dit voorval. Hij dacht dat ik een grapje maakte. Ook het Berlijnse uitzendbureau geloofde mij in eerste instantie niet. Ik werd bij Momox te werk gesteld, ook in een enorm logistiek centrum net buiten Berlijn maar met humanere werkomstandigheden dan bij Zalando.

Duitse media grijpen in
Ik heb lange tijd getwijfeld om hier iets over te schrijven, omdat de haat tegen dit bedrijf nog te groot was. Nadien heb ik nog bij HOME24 gewerkt, een bedrijf dat door dezelfde mensen wordt gefinancierd als Zalando. Bij HOME 24 werd mij oneindig veel vertaalwerk in het vooruitzicht gesteld. Op het moment dat de Nederlandse site online ging, dat was enkele weken nadat mij heel veel werk in het vooruitzicht werd gesteld, werd ik van de ene op de andere dag ontslagen. Ik was niet de enige die er om onduidelijke redenen werd uitgegooid. Ik had het achteraf kunnen weten, omdat het arbeidscontract het toeliet. Het waren arbeidscontracten die net door de legale beugel konden en waarmee het bedrijf dus snel een groot aantal medewerkers kon dumpen. Het is de moeite waard om de ZDF-documentaire over deze internetshops, deze nieuwe manier van snel geld verdienen,  eens te bekijken en vervolgens na te denken of het wel een goed idee is om dit soort internetbedrijven te ondersteunen door er producten te kopen. Dat is in mijn ogen het ondersteunen van bedrijven die medewerkers tegen de laagst mogelijke lonen onder zeer slechte arbeidsomstandigheden laten werken.

Let op: vanaf minuut 13:00 – 14:05 bemoeien veiligheidsmensen van het magazijn in Großbeeren zich opeens om niet verklaarbare redenen met de maker van de documentaire. Deze scene illustreert het arbeidsklimaat. Hier de vertaling van deze scene:

Voice – over: Plotseling, tijdens het interview, bezoek van de veiligheidsdienst.
Beveiliger: Doet u a.u.b. die camera weg.
Journalist: Waarom?
Beveiliger: Doet u a.u.b. die camera weg.
Journalist: Waarom?
Voice over: Waarom de beveiliger ons stoort, weet hij blijkbaar zelf niet. Kort daarna komt zijn collega.
Collega beveiliger: Goedendag. Ik heb een vraag. Van welk bedrijf bent u, omdat u het bedrijfsterrein van Docdata met de camera in beeld brengt en dat mag u niet doen.
Journalist: Natuurlijk mag ik vanaf hier filmen. We zijn op openbaar terrein. Wat is uw probleem?
Collega beveiliger: En van welk bedrijf bent u, mag ik dat vragen?
Journalist: Wij zijn van ZDF. Maar wat heeft u dan voor probleem?
College beveiliger: Nou, u filmt het terrein van Docdata.
Journalist: Dat is inderdaad juist. Heeft u hier problemen mee?
College beveiliger Nee, maar het is zoals ik al zei niet gewenst.
Voice -over: We laten ons niet intimideren.

P.S. Momenteel is Amazon in het Duitse nieuws vanwege de arbeidsomstandigheden. Helaas herken ik de schrijnende beelden.  Ik ben dan ook zeer verheugd dat de Duitse media hier aandacht aan besteden en ik hoop dat Nederland het voorbeeld volgt.  Inmiddels heeft de Duitse minister Ursula von der Leyen zich ook met deze zaak bemoeid.

Bekijk hieronder de schokkende reportage van ARD over de werkomstandigheden bij Amazon, uitgezonden op 14 februari 2013:

(Deze tekst verscheen na publicatie op dit blog ook op joop.nl. Daarnaast besteedden diverse Nederlandse en Vlaamse media aandacht aan dit onderwerp zoals geenstijl.nl, quotenet.nl, welingelichtekringen.nl, nrc.nl, EO, demorgen.be, Vlaamse radio ‘Meteen mee‘, Vlaamse radio ‘Hautekiet‘,  nieuwsblad.be e.v.a. )

Update 2015 en 2016 : op 23 maart 2015 kwam Zalando weer negatief in beeld tijdens een reportage van het Duitse televisieprogramma Frontal21. Ook in 2016 was het raak.  Lees dus ook “Wat u nog niet wist over Zalando, deel 2“.

Update 2: De volgende documentaire over Zalando (“Die große Samwer-Show – Die Milliardengeschäfte der Zalando-Boys”) won de “Deutscher Wirtschaftsfilmpreis 2015“. Hierin komen ook de oprichters van het bedrijf, de gevreesde gebroeders Samwer, aan het woord: