Blog Allard van Gent

Amsterdam is en blijft een mooie stad. Ik ben hier alweer een tijdje niet geweest en juist na een langere afwezigheid geniet ik nog meer van de prachtige spiegelingen in het water van de grachten en de historistische panden in de binnenstad. Het is bovendien een genot om weer eens met de tram door de stad te reizen. Als ik op maandochtend in de stromende regen het Centraal Station verlaat, wacht ik met vele anderen op lijn13 richting Geuzeveld. Natuurlijk hou ik bij binnenkomst net als de andere passagiers mijn OV-chipkaart voor de chippaal. Ik weet dat er nog 3 euro op mijn kaart staat. De chippaal wenst mij een goede reis en ik neem plaats tegenover de man in het hokje achter glas, achter in de tram. Wat de functie van de man achter glas achter in de trams precies is, dat weet ik niet. Veel passagiers wensen hem een goedemorgen en hij wenst die passagiers eveneens een goedemorgen. Als hij om die reden daar zit, dan vind ik dat niets eens zo gek. Maar ik zie al snel dat hij ook in de gaten houdt of je je als passagier wel aan de spelregels van het vervoersbedrijf houdt.
„Dat mag niet mevrouw. Dat is gevaarlijk. Alleen als u een zitplaats heeft.“
„Ik heb ‘m al vanaf Leiden bij me en dat gaat zonder problemen.“
„Mevrouw, als de tram een noodstop maakt, dat kunt u ook andere passagiers hiermee verwonden. Hier is een rechterlijke uitspraak over geweest. Een momentje….”
De man achter het glas zoekt in een aktetas tussen allerlei papieren en haalt er dan een geplastificeerd document uit. Hij houdt het voor het gezicht van de mevrouw, die nog steeds met haar rug naar mij toe staat. Ik kan niet zien waarover de discussie gaat. Ik vermoed dat de jonge vrouw een baby op haar arm draagt en dat het gevaarlijk is om met een baby op je arm in een rijdende tram te staan. De baby kan bij een noodstop van de arm vliegen en niet alleen zichzelf maar ook andere passagiers verwonden. De dame reageert niet op het document van de man achter glas. Ze draait zich half om en blijft staan. De man achter glas denkt “ik heb je gewaarschuwd, dan zoek je het zelf maar uit” en bergt zijn document weer op.  Ik wil mijn zitplaats afstaan aan de jonge vrouw met de baby, maar dat is niet meer nodig. De jonge vrouw heeft geen baby maar een kartonnen koffiebeker in haar hand. Weer wat geleerd. Je mag dus alleen koffie in de tram drinken als je zit.

De jonge dame stapt na drie haltes uit. Ondertussen geeft de man achter het glas een toerist wat tips over het overstappen op een andere tram. Aan zijn accent te horen is de man achter het glas een echte Amsterdammer. Een aardige vent. Ik besluit hem eens te vragen hoe dat nu zit met die chipkaart, want ik kan het niet uitstaan dat ik met gewoon geld noch een treinkaartje kan kopen, noch mijn chipkaart kan opladen.
„Met gewoon geld?, vraagt hij. „Dat is bijna niet meer mogelijk. Misschien bij Albert Heijn of de Primera.“
„Maar volgens mij kan dat daar alleen met een kaart. Dus moet je pinnen en kun je niet met gewoon geld betalen.“
„Ja, als dat zo is, dan weet ik het ook niet“, vertelt hij me.
„Het is toch raar“, ga ik verder. „Heb je gewoon geld bij je, kun je niet reizen. Bij de NS lukt het ook al niet.“
„Mijnheer, het is zeker raar. Weet u, ik moest laatst 100 euro hebben. Had ik snel nodig. Dus ik ga naar een andere bank dan mijn eigen bank en wil geld uit de automaat halen. Ik weet dat ik daarvoor extra moet betalen, maar ik had die 100 euro dringend nodig. Wat gebeurt er? De automaat registreerde dat ik er was geweest, maar gaf geen geld. Het geld was ook niet van mijn rekening afgeboekt, dat niet. Maar ik mag één keer per dag bij een andere bank geld uit de muur halen. Dat lukte nu dus niet meer, want dat had ik gedaan, maar zonder succes.“
“We zijn volledig in handen van automaten”, zeg ik.
“Ach,één flinke gammastraal van boven, door alle automaten en dan kijken wat er gebeurt. Of die zonnewinden. Toch?”
Hij lacht, ik lach. We zijn het wel met elkaar eens. Toch ben ik verbaasd dat hij het opeens over zonnewinden heeft. Zou hij mijn stukje over de zonnestormen hebben gelezen. Dat betwijfel ik ten zeerste. Maar het is interessant om te weten dat hij, een doodgewone Amsterdammer achter het glas achter in de tram, dit weet. Bij de Marco Polostraat stap ik uit en wens de man achter glas nog een prettige dag.

Het verschil tussen reizen met de tram in Amsterdam en met de S-Bahn in Berlijn is groot. In de S-Bahn in Berlijn gebeurt ook altijd wel wat, maar de sfeer is niet te vergelijken met die in Amsterdam. In Berlijn zijn situaties in een S-Bahn soms leuk maar vaker bizar. In Amsterdam zijn ze soms bizar, maar vaker leuk. Het grote verschil tussen de twee steden is natuurlijk het betaalsysteem, want ik begrijp nog steeds niet hoe een buitenlandse toerist in Amsterdam zijn chipkaart oplaadt. Een blik op de website van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf Amsterdam leert mij dat het vervoersbedrijf het veel te ingewikkeld vindt om de toerist uit te leggen hoe dat werkt en ook kost het het bedrijf te veel moeite uit te leggen dat je dan weer rekening moet houden met zones en dergelijke. En ja, natuurlijk is het bijna onmogelijk ook nog uit te leggen dat je een chipkaart niet met gewoon geld kunt opladen, maar dat je moet pinnen. Daarom schrijft het bedrijf ook prominent op haar website: “De GVB dagkaart is voor een bezoek aan Amsterdam veruit het gemakkelijkste en voordeligste vervoerbewijs. 24 uur per dag onbezorgd reizen door heel Amsterdam zonder op zones en overstaptijden te letten; beslist een aanrader!” Dat stond echter op de website, want zowel de link als de tekst is later veranderd. De laatste zin van dit stukje sloeg echter op de oude website tekst. Voor de toeristen die in Amsterdam niet verder dan de Marco Polostraat willen reizen, is dat wel een duur ritje.