Blog Allard van Gent

De gruwelijkheden in en rondom Israël roepen bij mij herinneringen op aan een column die de bevriende schrijver Jean Schalekamp ooit schreef n.a.v. de aanslag op het World Trade Centre in 2011. Vooral dit stukje blijft bij mij in herinnering:

“Natuurlijk ben ik solidair met de Amerikaanse slachtoffers en vanzelfsprekend ben ik tegen alle vormen van terrorisme en politiek of religieus fanatisme.

Maar mag ik evengoed mijn twijfels hebben over de mogelijke methoden om het probleem op te lossen? Dan sta ik meer achter de woorden die de Israëlische politicoloog Shlomo Avineri onlangs uitsprak: „Terroristen doden is net als muskieten doden. Je mept er een paar dood, maar er komen er altijd weer meer. Muskieten kun je alleen doden door het moeras droog te leggen waarin ze gedijen.”

Om het probleem van het terrorisme te kunnen oplossen is het van groot belang, eerst na te denken over het Waarom. Het moeras waarin de terroristen gedijen is niet alleen de verschrikkelijke ellende van veel derde wereldlanden, waar de moslimintegristen hun adepten rekruteren. Het is ook het nu al meer dan 50 jaar oude conflict tussen Israël en de Palestijnen, waarin de VS ook voor de meer gematigde moslims de grote boosdoener is, die met geld, wapens en veto’s in de Veiligheidsraad de politiek van Israël blijft steunen. Bovendien was het provocerende bezoek van Ariel Sharon aan het voor de moslims heilige plein van de moskeeën in Jeruzalem een klap in het gezicht van de hele Islam, die het effect had van de lont in het bekende kruitvat, en tot gevolg had dat nu zowel in Israël als in het Palestijnse gebied de fanatieke radikalen het toneel beheersen. Zolang het probleem Palestina niet op een rechtvaardige manier wordt opgelost, zullen er steeds meer terroristen komen.”

Deze bijdrage staat ook op joop.nl

Onlangs verscheen bij uitgeverij edition momente de bekende Literatur Kalender Edition Momente 2024. Onder de 53 prachtige afbeeldingen bevinden zich grote namen uit de wereldliteratuur waaronder Simone de Beauvoir, Siegfried Lenz, Gertrude Stein, Françoise Sagan, Gabriel García Márquez, Johann Wolfgang von Goethe en Truman Capote.

Op sommige afbeeldingen is de schrijver met zijn partner afgebeeld. Zo zien we Franz Kafka samen met zijn verloofde Felice Bauer en – dat noem ik de grote verrassing van deze kalender – Remco Campert met zijn vrouw Deborah. Ik zie het als een ode aan de in 2022 gestorven dichter van wie dit jaar ook de Duitstalige dichtbundel Offene Augen verscheen, een fraai voorpoefje op de Leiziger Buchmesse waar Nederland en Vlaanderen gezamenlijk als gastland optreden. De grote kalenderfoto van Remco Campert en zijn vrouw Deborah werd eerder in De Volkskrant gebruikt en kun je via deze link bekijken.

In literair Duitsland was de Arche Literatur Kalender jarenlang een begrip. De eerste verscheen in 1985, drie jaar nadat Elisabeth Raabe en Regina Vitali gezamenlijk de gerenommeerde uitgeverij Arche Verlag AG, Zürich kochten. Deze werd ooit opgericht door de legendarische uitgever Peter Schifferli (1921-1980). In 1994 werd het programma van Arche Verlag AG Raabe + Vitali in Hamburg uitgebreid met nieuwe Duitse en internationale schrijvers waaronder Maarten ’t Hart en Remco Campert.

In 2008 werd Arche Literatur Verlag verkocht aan de uitgeverij Oetinger Verlag in Hamburg. Tien jaar later richtten Elisabeth Raabe en Regina Vitali uitgeverij edition momente GmbH in Zürich en Hamburg op. Dat betekent dat de traditionele Arche Literatur Kalender met een kleine naamwijziging nog steeds door Elisabeth Raabe en Regina Vitali wordt gemaakt. Ze zijn sinds kort een samenwerking aangegaan met Athesia Kalenderverlag. Deze uitgeverij verzorgt nu het uitgeefproces.

De kalender is een absolute must voor literatuurliefhebbers, want hij bevat vaak onbekende foto’s met een korte beschrijving én je vindt op de laatste bladen ook korte biografieën van de betreffende schrijvers.

Naast de literatuurkalender geeft edition momente GmbH samen met Athesia Kalenderverlag ook een muziekkalender en een literaire keukenkalender uit (pdf).

edition momente

Der Literatur Kalender 2024
Momente der Sehnsucht
Uitgegeven door Elisabeth Raabe
Vormgeving: Max Bartholl
60 bladen / 53 foto’s / kleur
32,5 × 24 cm
€ 24,­-
ISBN 978-3-8400-4100-6

De mens is een kuddedier, daar zijn de wetenschappers het over eens. Een uniek kuddedier. De mens is geen schaap, noch een hond, noch een ander dier. De mens is een uniek wezen, maar wel op de ander aangewezen. Zet hem in de woestijn en zijn overlevingskansen zijn gering. Hij kan niet zo snel rennen als een roofdier, slagtanden ontbreken en vliegen lukt al helemaal niet. Maar samen met andere mensen krijgt hij alles voor elkaar. Mensen kunnen door die samenwerking voldoende eten, drinken, zich vrij bewegen en zelfs gelukkig zijn. Kunnen. Want voor de ene mens zijn de omstandigheden veel gunstiger dan voor de andere mens.

Maar we zijn met elkaar verbonden, of we nu willen of niet. Ook met de mensen in Israël en Palestina. Ook met de vele slachtoffers van de gruweldaden die daar momenteel plaatsvinden. De haat is voelbaar. Kijk naar de reacties op internet, luister naar de reacties op de radio of voel zelf hoe zo nu en dan de spanning flink toeneemt. Eigenlijk is iedereen betroffen. De man voor de kassa in de supermarkt reageert net iets agressiever dan voorheen, de automobilist herkent zichzelf amper als hij voelt dat hij een fietser omver wil rijden en de vrouw die op de stoep per ongeluk een duwtje krijgt, scheldt zoals ze niet eerder heeft gescholden. Ze schrikt er zelf van.

De haat in de mensenkudde is voelbaar, wereldwijd. Haat is niet plaatsgebonden. De onrust voelen we. Daarom zijn we uniek. We zijn zelfs in staat die onrust en groeiende haat zelf te zien. Een eigenschap waar we volgens mij veel meer gebruik van moeten maken, zeker vandaag de dag. We hoeven geen fietser omver te rijden, we hoeven niet onze agressie in de supermarkt de vrije loop te laten en evenmin hoeven we te schelden bij een onschuldig duwtje.

Tel even tot tien. Dat werd vaak gezegd tegen kinderen die op ontploffen stonden. Een prima methode om gedachten te laten varen en de ademhaling weer onder controle te krijgen. Na tien tellen kom je vaak weer tot jezelf en kan er zelfs, pas op, een lach op je gezicht verschijnen! Iedereen is kind geweest en iedereen kan vandaag de dag nog steeds tot tien tellen. Je ziet een toename van volwassen mensen die zich laten meeslepen door de haat van een groepje haatzaaiers, moordenaars, waar dan ook. De verleiding kan groot zijn om uit angst niet bij een groep te horen de opgekropte agressie en haat er eindelijk eens uit te laten en de vijand – lees medemensen – kapot te maken. Doe het niet. Als je voelt dat je op ontploffen staat, tel tot tien.

Deze tekst staat ook op metronieuws.nl