Tijdens een ontmoeting met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in Berlijn heeft bondskanselier Olaf Scholz vandaag toegezegd dat Duitsland en andere westerse partners Oekraïne verdere militaire steun zullen bieden. Scholz kondigde aan hulp aan ter waarde van 1,4 miljard euro. Daaronder vallen onder meer luchtverdedigingssystemen, artillerie en drones.
“Wij blijven onverminderd aan de zijde van Oekraïne staan,” benadrukte Scholz. Hij sprak zijn steun uit voor de Oekraïense bevolking. “Onze harten zijn bij jou en je volk, beste Volodymyr.” De bondskanselier richtte zich ook rechtstreeks tot de Russische president Vladimir Poetin: “Tijd rekken zal niet werken, we geven onze steun aan Oekraïne niet op.”
Scholz stelde duidelijk dat een door Rusland opgelegde vrede geen optie is. Hij riep daarnaast op tot een snelle beslissing van het Europees Parlement over de resterende EU-steun aan Oekraïne.
President Zelensky bedankte Duitsland voor de economische en militaire steun die het land tot nu toe heeft geboden. Hij onderstreepte dat de bijdrage van Duitsland aan de luchtverdediging van Oekraïne letterlijk duizenden levens redt. “Het is van groot belang dat deze hulp ook volgend jaar wordt voortgezet,” benadrukte Zelensky tijdens zijn toespraak in Berlijn.
Met deze gezamenlijke verklaring maken Scholz en Zelensky duidelijk dat de steun voor Oekraïne niet zal afnemen en dat ze vastbesloten zijn hun samenwerking voort te zetten tegen de voortdurende Russische agressie.
Het Amerikaanse weerinstituut voor ruimteweer NOAA waarschuwt op zijn websitevoor de komst van een bijzonder krachtige magnetische storm in de categorie G4 (hevig). Dit is het op een na hoogste alarmniveau dat in 2005 voor het laatst werd afgegeven. Het instituut schrijft dat er zelfs een kleine kans is op een zonnestorm in de categorie G5 (extreem)
Een geomagnetische storm verwijst naar de effecten van een coronale massa-ejectie (CME) op het magnetische veld van de aarde. Wikipedia zegt daarover het volgende: “Een (geo)magnetische storm is een tijdelijke storing in de magnetosfeer van de aarde veroorzaakt door een storing in het ruimteweer. Een magnetische storm is geassocieerd met plasmawolken van de zon, coronale gaten of zonnevlammen, en wordt veroorzaakt door de schokgolf van een zonnewind, wat typisch het aardmagnetisch veld treft 8 dagen na het voorval. Dit gebeurt enkel als de schokgolf zich voortplant in de richting van de aarde. De druk van de zonnewind op de magnetosfeer zal toe- of afnemen afhankelijk van de activiteit van de zon. Deze veranderingen in druk van de zonnewind wijzigen de elektrische stromen in de ionosfeer.” De magnetische storm wordt veroorzaakt door de schokgolf van een zonnewind.
Als deze uitbarstingen krachtig genoeg zijn, dan kunnen ze er op aarde voor zorgen dat radioverbindingen en elektriciteitscentrales uitvallen. De kans op extreme magnetische stormen is zeer gering, de kans dat daarbij de aarde ‘mikpunt’ is nog geringer.
Maar ook bij minder sterke magnetische stormen kunnen bijvoorbeeld satellieten ontregeld worden. Dat heeft weer grote gevolgen voor bijvoorbeeld het communicatieverkeer vandaag de dag, waarbij we vaak op de werking van satellieten zijn aangewezen.
De afgelopen jaren waren er weinig magnetische stormen, maar in 2020 schreef Der Spiegel dat het niet rustig blijft. Dat blijkt vandaag wel. NASA heeft namelijk laten weten dat er een nieuwe zonnecyclus van start is gegaan. Het hoogtepunt wordt in 2025 bereikt. In 2020 publiceerde Spiegel al een bijdrage over dit onderwerp: “Ein Sonnensturm kann uns in die technologische Steinzeit zurückwerfen“
Preventieve maatregelen De voormalige Britse minister van defensie Liam Fox kreeg in 2010 al het dringende advies van wetenschappers om voorzorgsmaatregelen te nemen. Zoals zo vaak in de politiek speelde geld hierbij een belangrijke rol. Waarom zou je miljoenen investeren terwijl het niet 100% zeker is dat er iets gebeurt? Dat is een in mijn ogen discutabele houding, want 100% zeker weet je dat nooit, net als bij een tsunami. Toch zou het van enige intelligentie getuigen als je preventieve maatregelen neemt. Maar geld bleek belangrijker dan intelligentie. Dat blijkt uit een informatieve bijdrage die de BBC (05:36 min.) destijds maakte
Ook in Duitsland is men zich nu bewust van de gevaren bij magnetische stormen. In dagblad Der Tagesspiegel van 1 augustus 2016 stond een artikel over de preventieve maatregelen die nu in Darmstadt worden getroffen in de vorm van een zonnestorm-simulator.
Voorspelling Het lijkt me zinvol om op deze plek website-adressen te vermelden waarop je kunt zien of er een magnetische storm de aarde nadert. De tijd tussen de uitbarsting op de zon en het bereiken van de zonnestorm op aarde is niet nauwkeurig te berekenen. De plasmawolk komt in de regel één tot twee dagen later op aarde aan. Daardoor is een korte termijn waarschuwing mogelijk.
Dit is te vergelijken met de voorspelling van wervelstormen: het is niet nauwkeurig te voorspellen wanneer en waar een orkaan op zee ontstaat. Is de orkaan eenmaal ontstaan, dan is wel te berekenen wanneer en waar hij de kust bereikt – natuurlijk altijd met een bepaalde onzekerheidsfactor.
Het gevaar bij het schrijven over dit onderwerp is dat mensen meteen aan apocalyptische taferelen denken. Natuurlijk vergaat niet meteen de aarde, noch raken er mensen gewond of sterven er mensen. Alléén als door het uitvallen van satellieten communicatiemiddelen niet meer werken, dan zijn de gevolgen merkbaar.
Bij een massale stroomuitval en bij de uitval van satellieten is het wel belangrijk dat mensen niet in paniek raken, want we zijn vandaag de dag afhankelijker van moderne communicatiemiddelen als nooit tevoren. Internet, telefonie, benzinepompen, vliegverkeer, bankverkeer en bijvoorbeeld ook de logistiek bij goederentransport zijn zaken die plotsklaps als kaartenhuizen in elkaar kunnen zakken met alle catastrofale gevolgen van dien.
Toename depressies en zelfmoord Tot slot: het aantal wetenschappers dat beweert dat magnetische stormen invloed hebben op het gedrag van de mens neemt toe. Dat is wel interessant om te lezen. Uit een onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat in 1994 een week na heftige magnetische stormen 36,2% meer mensen met verschijnselen van depressie in het ziekenhuis werden opgenomen (British Journal of Psychiatry vol 164, p 403). Ook zijn er studies bekend die wijzen op een toename van het aantal zelfmoorden in verband met deze stormen. Wie hier meer over wil lezen kan terecht bij een artikel op New Scientist.
Actuele meldingen over magnetische stormen zijn te vinden op de website van het Amerikaanse weerinstituut NOAA: http://www.swpc.noaa.gov/
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is morgen in Berlijn. Hij zal ontmoetingen hebben met de Duitse bondskanselier Olaf Scholz en bondspresident Frank-Walter Steinmeier. Dit is zijn tweede bezoek aan Duitsland binnen vijf weken en het derde persoonlijke gesprek met Scholz in deze periode. De ontmoeting tussen Zelensky en Scholz vindt plaats tegen een achtergrond van diplomatieke spanning, aangezien de Oekraïense president aandringt op meer militaire steun van de westerse bondgenoten.
Zelensky’s bezoek aan Berlijn volgt op een reeks ontmoetingen die hij de afgelopen dagen had met verschillende Europese leiders. Vandaag (10.10) sprak hij in Londen met de Britse premier Keir Starmer en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte over zijn “overwinningsplan” voor Oekraïne in de strijd tegen Rusland. Later die dag ontmoette hij de Franse president Emmanuel Macron in Parijs. Ook staat een gesprek met de Italiaanse premier Giorgia Meloni op zijn agenda in Rome. Op vrijdagochtend zal Zelensky door paus Franciscus worden ontvangen voordat hij zijn reis naar Berlijn voortzet.
De ontmoetingen tussen Scholz en Zelensky zijn politiek geladen, vooral omdat Zelensky de toestemming vraagt om krachtige wapens tegen doelen op Russisch grondgebied te mogen inzetten. Duitsland heeft, in tegenstelling tot landen zoals de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Frankrijk, geweigerd om dergelijke wapens te leveren. Bondskanselier Scholz wil bijvoorbeeld geen toestemming geven voor de levering van de “Taurus”-kruisraket, uit angst dat Duitsland en de NAVO hierdoor direct in het conflict betrokken kunnen raken. Scholz benadrukte eerder al dat hij de regels voor het gebruik van Duitse wapens in het Oekraïense afweergevecht niet verder wil versoepelen.
Daarnaast heeft het bezoek van Zelensky aan Berlijn ook gevolgen voor de geplande top van 50 landen die de Oekraïense strijd tegen Rusland ondersteunen. Deze bijeenkomst, die oorspronkelijk op de Amerikaanse luchtmachtbasis in Ramstein zou plaatsvinden, is uitgesteld nadat president Joe Biden zijn bezoek aan Duitsland afzegde vanwege de orkaan Milton en de noodsituatie in Florida. Het was de bedoeling dat dit de eerste top zou zijn op het niveau van staats- en regeringsleiders, maar nu is nog onduidelijk wanneer en of deze bijeenkomst alsnog zal plaatsvinden. Wel wordt er gesproken over een mogelijk defensieministersoverleg later in oktober.
Het bezoek van Zelensky aan Berlijn onderstreept het belang van voortdurende internationale steun voor Oekraïne in het conflict met Rusland, ondanks de diplomatieke uitdagingen en uiteenlopende opvattingen onder de westerse bondgenoten.
Blog Allard van Gent 