Blog Allard van Gent

De jaarlijkse enquête van de verzekeringsmaatschappij R+V Versicherung laat zien waar de Duitsers zich het meest zorgen over maken. Dat geeft een boeiende inkijk in de stemming van de Duitse bevolking anno 2024. Deze studie wordt al meer dan dertig jaar uitgevoerd en wordt gezien als een van de weinige langlopende onderzoeken die systematisch de zorgen en angsten van de Duitse bevolking in kaart brengt.

In het onafhankelijke onderzoek onderzoek wordt de Duitsers gevraagd naar hun grootste zorgen op het gebied van politiek, economie, maatschappij, milieu en gezondheid. Dit jaar zijn de zorgen opnieuw voornamelijk gericht op economische kwesties, maar ook thema’s rondom migratie en politiek extremisme winnen aan betekenis. De uitslag van het jaar 2024 werd vandaag bekendgemaakt.

Economische zorgen blijven dominant

De angst voor inflatie en stijgende kosten van levensonderhoud blijft de grootste zorg voor Duitsers. 57 procent van de ondervraagden maakt zich hier zorgen over. Dit is al drie jaar op rij de meest genoemde angst. De onzekerheid over de economie en inflatie zorgt ervoor dat Duitsers bang zijn dat hun koopkracht zal afnemen, ondanks maatregelen zoals loonstijgingen en inflatiecorrecties. Daarnaast is de angst voor onbetaalbare huisvesting ook groot: 52 procent van de Duitsers vreest dat wonen onbetaalbaar wordt door de stijgende huurprijzen en woningtekorten.

Zorgen over migratie en maatschappelijke spanningen

Een andere belangrijke zorg onder de Duitse bevolking is migratie. De angst dat de toestroom van vluchtelingen de overheid overbelast, wordt door 56 procent van de ondervraagden gedeeld. Ook maken veel Duitsers zich zorgen over mogelijke spanningen in de samenleving als gevolg van migratie. 51 procent vreest dat dit kan leiden tot conflicten tussen bevolkingsgroepen. Deze zorgen zijn vooral groot in de deelstaten die in de voormalige DDR liggen. Hier voelen meer mensen zich bedreigd door de komst van migranten in vergelijking met het westen van het land.

Toenemende angst voor politiek extremisme

Het meest opvallend is de groeiende angst voor politiek extremisme. Die is dit jaar met acht procent toegenomen en leeft nu bij 46 procent van de Duitsers. Deze zorg omvat zowel de angst voor islamitisch terrorisme, waar 48 procent bang voor is, als de vrees voor rechtsextremisme, die bij 38 procent van de ondervraagden leeft. De stijging van deze angsten lijkt te worden gevoed door recente incidenten en politieke spanningen in het land.

Splijting samenleving

Een thema dat heel Duitsland bezighoudt, is de angst voor een splijting van de samenleving. Deze leeft bij 48 procent van de mensen. „Dat baart de mensen in het westen evenveel zorgen als in het oosten”, aldus de leider van het onderzoek Brower-Rabinowitsch.

Lichte daling van het algemene angstniveau

Ondanks deze zorgen laat de studie ook een licht positief signaal zien. Het algemene angstniveau in Duitsland is iets gedaald vergeleken met vorig jaar. De index, die een gemiddelde van alle gemeten angsten aangeeft, daalde van 45 procent naar 42 procent. De daling is vooral merkbaar bij financiële zorgen zoals angst voor belastingverhogingen of een verslechterende economische situatie.

Conclusie: Duitse samenleving in onzekerheid

De resultaten van de enquête tonen aan dat de Duitse samenleving nog steeds sterk bezorgd is over economische onzekerheden en de impact van migratie. Hoewel er een lichte verbetering is in het algemene angstniveau, blijft er een groeiende zorg over politiek extremisme en maatschappelijke spanningen. Deze zorgen weerspiegelen de huidige onrust en het gevoel van machteloosheid onder de bevolking ten aanzien van complexe geopolitieke en binnenlandse kwesties. De oproep aan de politiek is duidelijk: meer actie en oplossingen om deze diepgewortelde zorgen weg te nemen.

Deze bijdrage staat ook op joop.nl

Schendingen van de menselijke waardigheid en het vrije democratische bestel: meerdere afgevaardigden van het Duitse parlement (Bondsdag) beschouwen de AfD als ongrondwettelijk en willen een verbodsprocedure in gang zetten.

Meerdere leden van de Bondsdag willen volgens een bericht op Tagesschau bij het grondwettelijk hof in Duitsland een verbodsprocedure tegen de AfD aanvragen. Een dergelijke aanvraag is in handen van de omroep ARD. Dit nieuws bracht de krant Die Welt als eerste naar buiten. De aanvraag wordt door individuele parlementsleden van de SPD, CDU/CSU, Groenen en Linke ondersteund, maar niet door de gehele fracties.

Volgens de krant steunen minstens tien parlementsleden van elk van de genoemde fracties de aanvraag. Voor een fractie-overschrijdende motie is vijf procent van de Bondsdag nodig, dat wil zeggen 37 parlementsleden. Volgens Die Welt werd de motie al maanden voorbereid en afgelopen vrijdag afgerond.

Parlementsleden zien schendingen van de menselijke waardigheid

De Bondsdag dient een verzoek in bij het grondwettelijk hof om overeenkomstig artikel 21 van de grondwet en paragraaf 43 van het Bundesverfassungsgerichtsgesetz (wet inzake het federaal constitutioneel hof) vast te stellen dat de AfD ongrondwettig is, citeert de krant uit de aanvraag. Het constitutionele hof zou allereerst moeten verklaren dat de AfD wordt uitgesloten van overheidsfinanciering.

De parlementsleden beschuldigen de AfD ervan het vrije democratische bestel te willen afschaffen en een “actief militante en agressieve houding” aan te nemen tegenover dit bestel. Volgens de beschuldiging schendt de AfD herhaaldelijk de garantie van menselijke waardigheid in artikel 1 van de grondwet. Volgens die Welt worden talrijke uitspraken van AfD-voorzitters op federaal en deelstaatniveau beschouwd als schendingen van de menselijke waardigheid van migranten, moslims en seksuele minderheden.

Verwijzing naar rechterlijke uitspraken

In de aanvraag wordt onder andere verwezen naar uitspraken die de Oberverwaltungsgerichte ( OVG = hogere administratieve rechtbanken) Noordrijn-Westfalen en Thüringen dit jaar hebben gedaan. De OVG in Münster had bevestigd dat het Bundesamt für Verfassungsschutz (geheime dienst, beschermt de grondwet) bevoegd was om de AfD als een verdachte extreemrechtse organisatie te classificeren.

In mei oordeelde de OVG in Münster dat het Bundesamt für Verfassungsschutz de gehele AfD partij mag classificeren als een verdacht geval van rechtsextremisme en deze mag controleren voor inlichtingendoeleinden. In een uitspraak in februari vond het Thüringer Verwaltungsgericht (OVG) “zwaarwegende aanwijzingen voor de veronderstelling dat de regionale organisatie van de AfD in Thüringen anti-constitutioneel is”.

Scholz is sceptisch over het verbieden van de AfD

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz maakte eind mei duidelijk dat hij op dit moment geen voorstander is van een verbod op de AfD. Een partijverbod is “iets heel moeilijks in een democratie”, waarvoor zeer hoge drempels gelden.

In 2017 mislukte de tweede verbodsprocedure tegen de extreemrechtse NPD voor het grondwettelijk hof . Aan het begin van het jaar schrapte de stad Karlsruhe echter de partijfinanciering voor de partij die zichzelf had omgedoopt tot “Die Heimat”. De uitspraak was gebaseerd op een wijziging van de grondwet uit 2017, volgens welke overheidsfinanciering van een partij kan worden ingetrokken, zelfs als deze niet verboden is. Voorwaarde is wel dat de partij of haar aanhangers anti-constitutionele doelen nastreven.

Deze bijdrage staat ook op joop.nl