Een toerist in Wenen

wienerMijn eerste bezoek aan Wenen kent een groot aantal heerlijke momenten. Wandelend door de Herrengasse ontstaat in mijn hoofd al een column over de gesluierde Arabische vrouw die ik eerder op de trap van het metrostation Alser Straße klaagliederen zag en hoorde zingen. Ze zat met haar gezicht naar de grond gericht en hield zonder er naar te kijken een kartonnen bekertje omhoog waar zo nu en dan iemand een muntje in liet vallen. Hier in Wenen trekken in korte tijd meer columns door mijn hoofd dan ik ooit schrijven kan. Een tweede bezoek staat nu al vast.

Waar te beginnen? De stad krioelt van de verhaallijntjes en moet een inspirerende bron voor schrijvers en filmmakers zijn. Je struikelt over de interessante scènes, de fraaie locaties en opmerkelijke personages. Laat ik maar beginnen in een groot Weens koffiehuis waar een ober met wit overhemd, gouden manchetknopen en zwart strikje om zijn hals keurig langs de tafeltjes loopt en met veel gevoel voor stijl de gasten bedient. Aan één van die tafeltjes zit ik. Voor mij staat een glas rode wijn. Met een kroontjespen schrijf ik de allermooiste teksten in een schriftje en kijk om me heen zoals het een echte schrijver betaamt.

Aan bovenstaand imaginair beeld denk ik tijdens mijn bezoek aan een doodgewoon Weens restaurant, schuin tegenover metrostation Volkstheater. Het etablissement is onderdeel van de restaurantketen Wienerwald. Ik liep hier op goed geluk naar binnen zoals je dat doet als je in een stad loopt die je nog niet kent en je ergens iets wil eten. Het verhoogde deel van het restaurant zit vol met een groep Tsjechische scholieren, ik schat dat zo’n 60 tot 80 jongeren alle tafeltjes in beslag nemen. In het andere deel, tegenover de bar en de deur naar de keuken, zit ik. Ik voel me heerlijk op mijn gemak tussen de drukte aan de ene kant en de rust in het gedeelte waar ik me bevind. Hier denk ik aan dat clichébeeld van de schrijver in een Weens koffiehuis.

Ik denk eraan hoe dit beeld ooit is ontstaan. Waarschijnlijk onder invloed van films en boeken. De bestelling, een échte Wiener schnitzel met friet, is gemaakt en na een lange dag geniet ik van een groot glas bier. Met de knapperige schnitzel in het vooruitzicht voel ik me beter dan ooit en heb de aandrang iets op papier te zetten. Ik pak de toeristische gids uit mijn typisch Duitse ‘Beutel’ met reclame van een bank erop en blader vervolgens als een echte toerist door de pagina’s vol Weense bezienswaardigheden. Vanuit deze voorbereidende positie kan ik straks iets op papier zetten.

Om mijn omgeving nog eens duidelijk op het hart te drukken dat ik een echte toerist ben en me niet met het schrijven van column bezighoud, leg ik een plattegrond naast de toeristische gids. Zo, de setting is perfect. Nu kan ik ongestoord aantekeningen maken, zonder dat iemand op het idee komt dat ik de omgeving vastleg en me daarmee boven alles en iedereen verheven voel. Want dat gebeurt helaas maar vaak als ik buitenshuis iets wil schrijven. Het is alsof ik alles en iedereen om me heen op dat moment verraad. Om dat opdringerige gevoel het hoofd te bieden heb ik tijdens dergelijke uitstapjes altijd de toeristische gids en een plattegrond bij de hand. Ik bestudeer ontspannen de beschrijving van een museum, kijk met een knikkend hoofd knikkend even naar de plattegrond en schrijf vervolgens de vraag op papier waarom groepen altijd divers zijn.

In deze groep scholieren zie ik namelijk direct de jongen met de grote bek, ik zie de meeloper en ook de verlegen jongen is present. Bij de meisjes zie ik het verlegen meisje met de lelijke bril, de twee meisjes die er veel te volwassen uitzien en de meisjes die om alles giechelen. Ook in deze groep zijn alle karakters vertegenwoordigd. Maar hoe kan dat? Zou er een schoolklas in de wereld bestaan met enkel verlegen kinderen of met enkel brutale kinderen? Hoe is het mogelijk dat er altijd gemixte groepen ontstaan? Die vragen schrijf ik op, terwijl ik tussendoor nog eens aandachtig de plattegrond bestudeer en het erop lijkt alsof ik de route voor morgen alvast uitstippel.

In dit eenvoudige restaurant kan ik niet zonder herkenbare toeristische attributen om me heen kijken en opschrijven dat de groep jongeren het restaurant inmiddels heeft verlaten en een zeer dikke, kleine serveerster een aluminium transportwagentje langs de tafels duwt. Het is zo’n wagentje dat je ook in ziekenhuizen tegenkomt met de kopjes en schotels voor de bezoekers erop. De corpulente serveerster, ik schat haar een jaar of 40, zou qua postuur ook een damesworstelaar kunnen zijn. Door haar zwarte rok en witte blouse blijft ze echter een onvervalste serveerster.  Met een servet schuift ze de overgebleven etensresten in de grote, gele emmer die midden op het karretje staat, omringd door een bestekbak en vuile borden.

Door mij in dit restaurant als een toerist te gedragen, pas ik me natuurlijk aan. Ik reageer op de vraag ‘wat zullen de anderen van mij denken?’ Natuurlijk niet relevant wat anderen van je denken en is het het beste om gewoon altijd jezelf te zijn, ongeacht wat andere mensen daarvan vinden. Maar ben je niet altijd een stuk van die ander? Is het niet zo dat je door anderen op het spoor komt van wie jezelf bent? Immers, geen enkel mens is in staat zichzelf te bekijken zonder spiegel of ander hulpmiddel. Je hebt die anderen dus nodig om delen van jezelf te kunnen zien, te ontdekken, totdat je weet wie je bent. Pas dan kun je gewoon altijd jezelf zijn.

Ook dergelijke gedachten schrijf ik in de hoedanigheid van een toerist op. Het grote voordeel van de toerist is dat hij zich overal vrij kan bewegen. Hij kan zowel in een chique hotel als in een goedkope kroeg opduiken. Het beroep van een doorsnee toerist is irrelevant. Hij of zij kan een arts zijn, vuilnisman of boekhouder, voor de omgeving is een toerist gewoon een toerist, niet meer en niet minder. Het zijn volgens mij fraaie afsluitende woorden om deze zojuist in het notitieboekje opgeschreven tekst mee af te sluiten en de woorden van de andere serveerster nu ter harte te nemen: ‘Guten Appetit!’

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s