Category Archives: Cultuur

Catching The Big Fish: meditatie – creativiteit – film

cover fish

David Lynch, 20 januari 1946 – 15 januari 2025

De Amerikaanse regisseur, scenarioschrijver, schilder en fotograaf David Lynch vierde afgelopen maand zijn 70ste verjaardag. Dat was voor de Berlijnse uitgeverij Alexander Verlag reden om de Duitse uitgave van het autobiografische boekje Catching The Big Fish (2006) op de markt te brengen.

In korte, scherp geformuleerde hoofdstukjes beschrijft de cultregisseur van o.a. Blue Velvet en Twin Peaks welke invloeden de transcendente meditatie op zijn artistieke creativiteit had en vertelt anekdotes over filmopnames.

‘In een verhaal zijn woede, depressie en verdriet grootse dingen, maar voor de filmmaker of kunstenaar is het gif. Net als een bankschroef hebben ze de creativiteit in hun greep. Als je door deze bankschroef wordt gegrepen, dan kom je nauwelijks nog uit je bed, laat staan dat je de stroom van creativiteit of ideeën voelt. Iets willen scheppen vereist helderheid. Je moet in staat zijn om ideeën te vangen. Als je mediteert, neemt de stroom ideeën toe. Actie en reactie worden sneller. Je krijgt een idee, gaat eerst de ene kant op, dan de andere kant. Het is als een geïmproviseerde dans. Daarom transcendeer, beleef jezelf – het pure bewustzijn – en observeer wat er gebeurt’, aldus David Lynch.

David Lynch (Facebook Photo)

David Lynch (Facebook Photo)

Fellini
De Duitse media besteedden vorige maand veel aandacht aan de 70ste verjaardag van David Lynch en ook aan het autobiografische boekje. De Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) citeert een passage waarin Lynch schrijft over zijn ontmoeting met Federico Fellini in Rome. Lynch draaide destijds een reclamefilm in de Italiaanse hoofdstad. Fellini lag na een hartaanval in het ziekenhuis. ‘Hij zat in een kleine rolstoel en nam mijn hand. We zaten daar en praatten een half uur met elkaar. Ik geloof niet dat ik hem veel gevraagd heb. Ik heb gewoon lang geluisterd. Hij sprak over vroeger, hoe het destijds was…Dat was op vrijdagavond en zondag viel hij in coma en kwam er niet meer uit.’ De FAZ-redacteur vindt het opmerkelijk dat Lynch geen woord wijdt aan wat Fellini hem precies vertelde. Voor Lynch was dit beeld voldoende: twee mannen zitten in een ruimte, de één praat, de ander luistert. De één sterft, de ander leeft verder.

‘Als je kleine vissen wilt vangen, kun je in ondiep water blijven. Wil je de grote vis vangen, dan moet je in de diepte gaan’

Mediteren
Radio Bremen (RB) bracht het boekje vorige maand als boekentip onder de aandacht en citeert in die bijdrage de eerste zinnen uit het boek: ‘Ideeën zijn als vissen. Als je kleine vissen wilt vangen, kun je in ondiep water blijven. Wil je de grote vis vangen, dan moet je in de diepte gaan.’

Vervolgens schrijft RB dat bij de films van Lynch niet altijd duidelijk is wat hij nu precies wil uitdrukken. Zijn beelden zijn ‘bedwelmend artificieel’, niet van deze wereld, zou je denken. Maar dat is volgens Lynch ook helemaal in orde. Hij jaagt met zijn films op grote vissen door ideeën te verzamelen en die vervolgens samen te voegen.

‘Het idee is alles. Als je het idee trouw blijft, dan deelt het je alles mee.’ Dat klinkt volgens het bericht esoterisch, maar die gedachte ligt ook voor de hand als je leest dat hij zijn boek opdraagt aan Maharishi Mahesh Yogi, de grondlegger van de Transcendente Meditatie-techniek. Lynch schrijft dat hij zelf overal mediteert: op het vliegveld, tijdens het werk, minstens twee, drie keer per dag. Het zou volgens hem zijn geest verfrissen, ja, bevrijden.

In het boek staat dat hij nooit drugs heeft gebruikt, dat zou hem hebben afgeleid van de manier waarop zijn ideeën tot scenes worden, die wederom samen de complete film maken. Maar dat is volgens hem allemaal niet zo belangrijk. ‘Ik ben slechts een type uit Missoula, Montanana, die zijn ding doet en die zijn weg gaat, net als alle anderen ook.’

„Catching The Big Fish. Meditation – Kreativität – Film“
Taal: Duits (uit het Engels vertaald door Jochen Stremmel)
Uitgeverij: Alexander Verlag
168 pagina’s
ISBN 978-3-89581-380-1
14,90 € / eBook 11,99 €
Website uitgeverij

Aanvulling: In 2019 verscheen bij uitgeverij Ten Have de vertaling “Hoe vang je de grote vis?

Nieuw(s) uit Duitsland: www.duitslandvandaag.com

Nieuws uit Duitsland lees je sinds kort op de website www.duitslandvandaag.com. Op de nieuwe website plaats ik nieuws wat ook voor de Nederlandstalige lezers interessant is. Bovendien voorzie ik de berichten vaak van tekst en uitleg als het om zaken gaat die in Nederland of België minder bekend zijn.

Een goed voorbeeld daarvan is de categorie “Verkiezingen 2025” waarin berichten worden geplaatst die een raakvlak hebben met de parlementsverkiezingen volgend jaar. In het bericht “De Duitse politieke partijen uitgelegd” lees je bijvoorbeeld waar de Duitse partijen voor staan en welke raakvlakken ze hebben met partijen in Nederland.

Kortom, neem geregeld een kijkje op www.duitslandvandaag.com om op de hoogte te zijn wat er in het buurland gebeurt.

Martina Hefter wint de Deutscher Buchpreis 2024 met haar roman over liefdesfraude op het internet

De prestigieuze Deutscher Buchpreis 2024 is toegekend aan de Duitse schrijfster Martina Hefter voor haar roman “Hey guten Morgen, wie geht es dir?”. Dit boek, dat draait om moderne liefdesfraude via het internet, wist de jury te overtuigen met zijn unieke benadering van relaties, identiteit en vertrouwen in het digitale tijdperk. Volgens de jury is het een “fascinerend boek” dat op ingenieuze wijze de alledaagse realiteit verweeft met mythologische elementen en kosmische dimensies.

Een roman over internetoplichters en menselijke verlangens

Het boek “Hey guten Morgen, wie geht es dir?” volgt het leven van Juno, een vrouw van in de vijftig die voor haar ernstig zieke echtgenoot zorgt. ’s Nachts dompelt ze zich onder in de wereld van sociale media en komt in contact met zogenaamde love scammers – internetoplichters die mensen met valse profielen financieel proberen uit te buiten. Wat begint als een spel van verleiding en bedrog, verandert al snel in een complex web van wie nu eigenlijk wie bedriegt. Juno kiest er bewust voor om haar identiteit te verbergen en bedriegt de oplichters terug. Toch ontstaan er momenten van echte verbinding, vooral met één oplichter, Benu uit Nigeria.

Het boek gaat echter verder dan alleen het thema van online bedrog. Hefter verweeft grotere maatschappelijke vraagstukken zoals het ouder worden, kolonialisme en vriendschap in het verhaal, dat op een kalme en gevoelige manier is geschreven. De jury benadrukte de manier waarop Hefter met een luchtige maar diepgaande stijl over deze grote thema’s vertelt.

Achtergrond van de auteur

Martina Hefter, geboren in Pfronten in het zuiden van Duitsland, is een veelzijdige kunstenares. Naast haar werk als schrijfster is ze ook danseres en performancekunstenaar, wat ook terugkomt in haar roman. Net als de hoofdpersoon Juno, combineert Hefter taal en beweging in haar artistieke werk. Dit vermogen om disciplines te combineren, maakte haar roman extra boeiend en meeslepend, aldus de jury.

Belang van de Deutscher Buchpreis

De Deutscher Buchpreis wordt beschouwd als een van de meest prestigieuze literaire onderscheidingen in Duitsland en werd dit jaar voor de 20e keer uitgereikt tijdens de Frankfurter Buchmesse. Het prijzengeld bedraagt in totaal 37.500 euro, waarvan 25.000 euro naar de winnaar gaat en de overige finalisten elk 2.500 euro ontvangen.

Naast Hefter stonden vijf andere auteurs op de shortlist voor de prijs, waaronder Maren Kames met “Hasenprosa”, Clemens Meyer met “Die Projektoren”, en Ronya Othmann met “Vierundsiebzig”. Deze diversiteit in thema’s en stijlen toont de rijkdom van de hedendaagse Duitstalige literatuur.

De prijs wordt jaarlijks uitgereikt door de Stiftung Buchkultur und Leseförderung van de Börsenverein des Deutschen Buchhandels en is bedoeld om de zichtbaarheid van Duitstalige literatuur te vergroten. In eerdere jaren is de prijs toegekend aan literaire grootheden zoals Uwe Tellkamp, Saša Stanišić en Arno Geiger.

Een relevant boek voor het digitale tijdperk

Met “Hey guten Morgen, wie geht es dir?” biedt Hefter een relevant en eigentijds verhaal dat inspeelt op de manier waarop technologie onze relaties en identiteit beïnvloedt. Het boek verkent de spanning tussen menselijke verlangens en de digitale wereld, wat het bijzonder herkenbaar maakt voor de hedendaagse lezer.

Deze prijswinnaar zal ongetwijfeld een blijvende impact hebben in de Duitse literaire wereld, en het boek zet Hefter stevig neer als een van de belangrijkste stemmen in de moderne Duitse literatuur.

« Oudere berichten Recent Entries »