Category Archives: Varia

Literatuur in eenvoudig taalgebruik

Literaturhaus Frankfurt (Foto: Sebastian Schramm)

Literaturhaus Frankfurt (Foto: Sebastian Schramm)

Als literatuur heel eenvoudig is. Zo luidt de titel van een artikel dat vandaag in de Augsburger Allgemeine staat. Het gaat in de tekst om een uniek project in Duitsland: auteurs schrijven teksten voor mensen met schrijf- en leesgebreken.

Het artikel begint met een citaat: “Deze schuilplaats is als een schip op open zee. Je kunt niet gewoon van boord gaan. Wie uitstapt is dood.” Deze woorden sprak schrijfster Alisa Walser op een avond in het Historisch museum in Frankfurt. Het is het verhaal van Margot Frank, de zus van Anne Frank. Alisa Walser kiest bewust korte zinnen, eenvoudige woorden en geeft toelichting bij metaforen. Deze eenvoud geeft de tekst een bepaalde esthetiek. De meermaals onderscheiden schrijfster heeft hem echter niet om die reden geschreven. Ze wil met de tekst veel mensen bereiken en niemand uitsluiten. Daarom is de tekst die ze op deze avond in het museum voorleest in de zogenaamde eenvoudige taal geschreven.

alissa_walser_2010

Schrijfster Alisa Walser

Eenvoudige taal dient ertoe de alledaagse taal of vaktaal begrijpelijk te maken. Anders dan bij de “lichte taal” richt deze taal zich niet hoofdzakelijk op mensen met een handicap maar op mensen met een geringe schrijf- en leescapaciteit. Daaronder vallen naast dyslectici bijvoorbeeld ook immigranten. De eenvoudige taal vereenvoudigt de grammatica en de woordenschat, zinnen zijn korter en vreemde woorden worden vermeden. Begrippen uit het dagelijks leven worden echter als beken verondersteld en ook bijzinnen zijn toegestaan. Alisa Walser is een van de zes schrijvers die voor het project Frankfurt, deine Geschichte teksten in eenvoudige taal heeft geschreven. Dit initiatief van het Historisch Museum Frankfurt, het Literaturhaus Frankfurt en de afdeling voor inclusie van de stad Frankfurt is uniek in Duitsland.

De gestelde eis is tevens de uitdaging: eenvoudige taal als kunstvorm. “Tot nu toe is er maar weinig literatuur die naar eenvoudige taal werd vertaald”, zegt Hauke Hückstädt in het artikel. Hij is de baas van het Literaturhaus in Frankfurt. “Van bekende schrijvers zijn er echter geen teksten die speciaal in een eenvoudige taal werden geschreven.” De zes schrijvers van het project in Frankfurt, waaronder Kristof Magnusson, Henning Ahrens en Olga Grjasnowa, hebben dit veranderd. Ze hebben zelf regels opgesteld om zichzelf niet te verliezen in tijdsprongen en kunstig geconstrueerde zinnen. Hun verhalen gaan over personen of gebeurtenissen uit de geschiedenis van Frankfurt en zullen volgend jaar tijdens lezingen worden voorgesteld.

Volgens een onderzoek is 14,5 procent van de Duitse bevolking tussen 18 en 64 jaar zogenaamd functioneel analfabeet. Dat zijn circa 7,5 miljoen mensen. Ze kunnen weliswaar aparte zinnen lezen of schrijven maar niet complete teksten. Bovendien hebben 13,3 miljoen mensen die niet als functioneel analfabeet worden beschouwd moeilijkheden met het lezen en schrijven. Bij elkaar zijn dat meer dan 21 miljoen mensen (Duitsland heeft 80 miljoen inwoners). Eenvoudige taal kan daarentegen 95 procent van de bevolking lezen en begrijpen.

“Sommigen zijn van mening dat er voor mensen die op eenvoudig taalgebruik zijn aangewezen toch kinder- en jeugdboeken”, zegt Hauke Hückstädt van het Literaturhaus. “Dat vinden wij niet.” Ook Angela Taugher kent het probleem. Zij is met haar zoon Sascha naar de lezing gekomen. De 16-jarige heeft een handicap, kan boeken in de standaardtaal niet goed begrijpen.

“Het is heel moeilijk passende boeken voor zijn leeftijd te vinden”, zegt ze. In de lezing was hij geïnteresseerd. “Hij luisterde de hele tijd nieuwsgierig toe”, beschrijft zijn moeder. “Hij wist van tevoren niet, wat hem te wachten stond. Maar hij kan begrijpen wat er in de verhalen gebeurt.”

litBron: Augsburger Allgemeine, 21.12.2016
Titel: Wenn Literatuur ganz einfach ist

Statement bondskanselier Merkel na aanslag Berlijn

Persconferentie Angela Merkel, 20.12.2016

Persconferentie Angela Merkel, 20.12.2016

“Dames en heren. Dit is een hele zware dag. Ik ben net als miljoenen andere mensen in Duitsland met ontzetting geslagen, geschokt en zeer bedroefd om datgene wat zich gisteravond op de Berlijnse Breitscheidplatz heeft afgespeeld. Twaalf mensen, die gisteren nog onder ons waren, die zich verheugden op kerst, plannen voor de feestdagen hadden, die zijn niet meer onder ons. Een onmenselijke en uiteindelijk onbegrijpelijke daad heeft ze van het leven beroofd. Meer dan 40 andere mensen zijn gewond, vechten om hun leven of hun gezondheid. Ik denk op dit moment  allereerst aan deze mensen, aan de doden en de gewonden en aan hun gezinnen, familieleden en vrienden. Ik wil graag dat u weet dat wij allen, een heel land, in diepe rouw met u samen zijn. Allemaal hopen we en velen van ons bidden voor u dat u troost en steun mag vinden, dat u weer gezond wordt, dat u verder kunt leven na deze verschrikkelijke klap.

Ik denk aan de reddingswerkers, de politie, de brandweer, artsen en verplegers die gisteravond in de schaduw van de Gedächtniskirche dienstverlening aan hun medemensen hebben verleend en ik dank u vanuit mijn hart voor uw moeilijke krachtsinspanning. En ik denk aan de opsporingsambtenaren. Ik heb veel vertrouwen in de mannen en vrouwen die er sinds gisteravond aan werken deze noodlottige daad op te helderen. Ze zal worden opgehelderd tot in het kleinste detail en de daad zal worden bestraft, zo hard als onze wetten dit toelaten. Nog weten we veel over de daad niet met de nodige zekerheid. Maar we moeten gezien de huidige stand van zaken van een terroristische aanslag uitgaan.

Ik weet dat het voor ons allen zeer zwaar te verdragen zou zijn als bevestigd wordt dat een mens deze daad heeft begaan die in Duitsland bescherming en asiel heeft gevraagd. Dit zou bijzonder weerzinwekkend zijn tegenover de vele Duitsers die zich dagelijks voor vluchtelingenhulp engageren en tegenover de vele mensen die onze bescherming daadwerkelijk nodig hebben en die moeite doen in ons land te integreren. Ik sta voortdurend in contact met de bondspresident, met de minister van Binnenlandse Zaken (BZ) de Maizière en met de burgemeester van Berlijn Michael Müller. Over een half uur zal het Sicherheitskabinett bij elkaar komen. Ik heb de betreffende ministers en hoofden van veiligheidsdiensten uitgenodigd over de huidige stand van zaken te adviseren en over de mogelijke consequenties die hieruit vloeien. En natuurlijk zullen we ieder moment, indien noodzakelijk, weer bij elkaar komen. Samen met de burgemeester van Berlijn en de minister van BZ zal ik vanmiddag naar de Breitscheidplatz gaan om daar net als vele andere Berlijners onze deelneming te betuigen.

Miljoenen mensen, ik ook, vroegen zich vanochtend af, hoe kunnen we ermee leven dat bij een ongedwongen wandeling over de kerstmarkt, dus op een plek waar we het leven vieren, een moordenaar zoveel mensen in de dood jaagt. Een eenvoudig antwoord op die vraag heb ook ik niet. Ik weet alleen, we kunnen niet en we willen niet al die dingen opgeven, de kerstmarkten, de mooie tijd met de familie en vrienden, daarbuiten op onze pleinen. We willen niet een leven leiden waarin de angst voor het kwaad ons verlamt, ook al is dat op dit moment moeilijk. We zullen de kracht vinden voor het leven zoals wij het in Duitsland willen leven: vrij, met elkaar en open. Ik bedank u.”

« Oudere berichten Recent Entries »