Category Archives: Varia

Vluchtelingen welkom

Posted on by Plaats een reactie
Jonas Kakoschke ("Jean-Paul Pastor Guzmán / Flüchtlinge Willkommen")

Jonas Kakoschke (“Jean-Paul Pastor Guzmán / Flüchtlinge Willkommen”)

Begin dit jaar sprak ik nog met Jonas Kakoschke over een zijn unieke website pfandgeben.de, waarbij je thuis je statiegeldflessen kunt laten ophalen door een ‘flessenophaler’ in je eigen wijk. Mijn bezoekje was in het kader van een studieproject van een studente van de Nederlandse schol voor journalistiek ik Utrecht. Lees hier hoe ik samen met haar in Berlijn op zoek ging naar flessenverzamelaars.

Aangezien de problemen rondom de opvang van vluchtelingen met de dag nijpender worden,  schrijf ik graag iets over zijn vorig jaar op poten gezette project om vluchtelingen via een website aan een kamer in een woongroep te helpen.

In het Berlijnse dagblad Tagesspiegel van 15 december 2014 beschrijft de redacteur dat de vluchteling Bakary Konan (niet de echte naam) naast Jonas op de bank in de keuken zit en dat Jonan blij is eindelijk een vaste woning te hebben. Bij slecht weer sliep hij vaak in U-Bahn stations. Nu woont hij in een rustige zijstraat in de Berlijnse wijk Wedding, in de buurt van de Leopoldstrasse en in een kamer waarin voorheen Mareike Geiling woonde.

Geiling richtte samen met Jonas de website www.fluechtlinge-willkommen.de op. Ze woont nu in Caïro en heeft haar kamer een jaar lang onderverhuurd aan Konan uit Mali. In de periode dat Mareike vanwege haar werk een jaar naar Egypte zou moeten vertrekken en ze een nieuwe bewoner zochten, stuitten ze op een oproep van een Berlijnse vluchtelingenorganisatie, die vroeg om leegstaande woonruimte voor vluchtelingen beschikbaar te stellen. Joans en Mareike hielden zich al langer met de actuele situatie van asielopvang in Duitsland bezig en dus was de beslissing snel genomen.

De vraag omtrent de huurkosten was nog niet beantwoord en dus schreven Mareike en Jonas snel een email aan tientallen vrienden en bekenden met de vraag of ze aan de huurkosten voor een vluchteling wilden bijdragen. “Van de resonans waren we net zo verrast als ontroerd”, vertelt Jonas in het artikel. Sommigen zegden drie of vijf euro per maand toe, anderen meer. Binnen twee weken hadden ze de huurkosten voor een heel jaar bij elkaar. “Toen dachten we, als dat bij ons zo eenvoudig gaat, dan moeten we het concept misschien ook bij andere mensen voorstellen.”

Het resultaat was de website www.fluechtlinge-willkommen.de. Op die plek kunnen woongroepen uit heel Duitsland zich aanmelden om een vrije kamer aan te bieden. In steden waarin mensen een vluchteling willen opnemen, werkt het team van Flüchtlinge Willkommen dan samen met de lokale hulp- en adviesorgansiaties, die voor vluchtelingen zorgen zoals de Duitse hulporganisatie AWO of de Berlijnse vluchtelingenraad. Afhankelijk van het feit of de nieuwe medebewoner wel of geen recht heeft op woongeld, ondersteunt het platform de woongroepen bij het zoeken naar financieringsmogelijkheden voor de huur.

In de nieuwe woongroep van Jonas levert het samenwonen met de nieuwe bewoners geen problemen op. Konan is veel onderweg, vooral om zich overal aan te melden en om zo snel mogelijk een werkvergunning te bemachtigen. Ook Jonas werkt veel, hij is grafisch designer. Voor dit project voor de vluchtelingen werkt hij, net als de anderen in het team, op vrijwillige basis. Wat het team met elkaar verbindt is volgens Joans de overtuiging dat ‘in Duitsland een veel te geringe welkomstcultuur heerst’. Dat had hij bij reizen buiten Europa anders meegemaakt. Daar kreeg hij vaak het best mogelijke eten voorgeschoteld en werd hem zelfs het eigen bed aangeboden. “Zo’n rijk land als Duitsland”, zegt Jonas in de krant, ” heeft de opgave om mensen die vluchten met open armen te ontvangen.” De resonans op de website is een steun in de rug en laat zien dat veel mensen er niet zo over denken als hij.  Al 190 mensen hebben zich aangemeld om een kamer ter beschikking te stellen.

Net als in andere woongroepen past natuurlijk niet iedere medebewoners in iedere woongroep. Daarom vindt er een eerste selectie plaats op basis van leeftijd, gesproken talen of beroepsachtergrond. Samen met een medewerker van een vluchtelingenorganisatie of iemand van Flüchtlinge Willkommen ontmoeten vervolgens de potentiële nieuwe bewoners en de woongroepen elkaar. “Er wordt gewoon gekeken of men bij elkaar past”, zegt Jonas. “In het beste geval kunnen ze goed met elkaar overweg en kan de vluchteling snel de woning betrekken.”

Op ongeveer die manier was dat ook bij Joans en Konan het geval. Een bevriende lerares Duits stelde de twee aan elkaar voor. Ze vonden elkaar meteen sympathiek. Jonas waardeert vooral hele niet spectaculaire dingen van zijn nieuwe huisgenoot. Bijvoorbeeld dat hij goed met de woongroepkat overweg kan. En Konan vindt dat Jonas zo open is en de woning zo schoon. Het artikel sluit af met de mededeling dat ze volgende week beide vrienden uitnodigen om samen te komen. Het wordt tijd, dat ze elkaar leren kennen.

Ondertussen hebben zich al meer dan 500 personen aangemeld en zijn 20 vluchtelingen in particuliere woonomgevingen ondergebracht. De vluchtelingen komen uit Afghanistan, Burkina Faso, Kenia, Mali, Nigeria, Irak, Iran, Pakistan., Rusland, Senegal, Somalië en Syrie. Door de aandacht in de media krijgt de organisatie ook aanvragen uit andere Europese landen zoals Griekenland, Portugal en Schotland, maar ook in Australië en Amerika is belangstelling voor het project. Dit jaar wordt het project in ieder geval al in Oostenrijk omgezet.

Bekijk de Duitse ARD-uitzeding ‘Flüchtlinge willkommen – Privatinitiative mit großem Erfolg‘ (02:45)

Schrijfster op bezoek

Posted on by Plaats een reactie

Gisteravond was ik aanwezig bij de literatuurcursus ‘Conversatieniveau B1’ aan de Berlijnse Volksuniversiteit in stadsdeel Schöneberg. In een goed gevuld klaslokaal met enthousiaste cursisten kondigt docente Esther Bouma de Nederlandse schrijfster Marjolijn Uitzinger aan, die als ‘kers op de taart’ deze laatste avond van de literatuurcursus luister zou bijzetten.

De deelnemers aan de cursus hadden ruimschoots tijd Uitzingers voor de Gouden Strop genomineerde boek De huisgenoot te lezen, want de Nederlandse journalist en voormalig radio- en televisiepresentator zou hier eigenlijk in maart al te gast zijn. Een griep gooide roet in het eten. Esther Bouma introduceert de schrijfster van inmiddels alweer drie misdaadromans als een persoon die in Nederland o.a. vanwege haar stem bij het radioprogramma Avro Radio 1 op de middag bekend is geworden. Ze was daarnaast ook regelmatig te beluisteren bij Met het Oog op Morgen, het Radio1-Journaal en In de Rooie Haan, de voorloper van Spijkers met koppen. Te zien was ze o.a. in het televisieprogramma Haagse Bluf.

VHS BerlinNa deze introductie komt De huisgenoot aan de beurt. Na Een fatale primeur en Citytrip is het de eerste keer dat de schrijfster een Duitse persoon als protagonist opvoert. Ter illustratie hebben de cursisten een blad tekst voor zich liggen met de titel ‘Bananenschil‘. Dit is een door Irene Start geschreven boekbespreking over De Huisgenoot, die in december 2014 in Elsevier verscheen. Twee zinnen uit deze recensie maken duidelijk waarom het boek een kans maakt op de Gouden Strop, de prijs die bij de beste Nederlandstalige misdaadroman behoort: “Uitzinger debuteerde in 2012 als thrillerschrijfster en opereerde tot voor kort in de schaduw van collega’s als Esther Verhoef, Saskia Noort en Tomas Ross. Maar nu lijkt ze klaar voor een doorbraak bij het grote publiek – De huisgenoot is daar toegankelijk en intrigerend genoeg voor.”

VHS BerlinEsther Bouma vertelt vervolgens dat in Nederland de Maand van het Spannende Boek net zo iets is als de bekende Boekenweek en dat de Gouden Strop jaarlijks in mei wordt uitgereikt, voorafgaand aan de Maand van het Spannende Boek. Daarnaast legt  Marjolijn Uitzinger uit dat de longlist al is gepubliceerd en zij één van de drie vrouwelijke kanshebbers is. De lijst bestaat uit vijf Vlaamse en zeven Nederlandse schrijvers. Eind april verschijnt de shortlist en op 28 mei wordt de  uiteindelijke winnaar van de Gouden Strop 2015 bekendgemaakt.

Vanavond staat het genomineerde boek centraal en daarom leest Marjolijn Uitzinger de eerste twee pagina’s van De huisgenoot voor. Vervolgens legt ze uit waarom deze introductie voor vaart in het verhaal zorgt. De lezer krijgt in een kort tijdsbestek veel informatie; een fietser wordt aangereden, de bestuurder van de auto heet Mirco, de hoofdpersoon is bijrijder en raakt in paniek, de fietser is naar alle waarschijnlijkheid dood en Mirco wordt door de ik-persoon gedwongen snel naar zijn huis aan de Steinplatz te rijden. Na deze introductie volgt Gelukkig Nieuwjaar, het eerste hoofdstuk van de drie grote hoofdstukken (Gelukkig Nieuwsjaar/Vrolijk Pasen/Prettige Pinksteren) waaruit het boek is opgebouwd.

VHS BerlinMarjolijn Uitzinger doet deze avond ook uit de doeken hoe ze bij het schrijven te werk gaat. Allereerst bevestigt ze het cliché dat schrijven 90% transpiratie en 10% inspiratie is. Ze werkt in de regel overdag, van negen tot twee, en schrijft dan zo’n 800 tot 900 woorden. Om de chronologie van het verhaal niet uit het oog te verliezen werkt ze die helemaal uit en hangt het tijdsverloop vervolgens aan de wand. Ze vertelt ook dat ze, net zoals bijvoorbeeld Stephen King, niet weet hoe het verhaal afloopt.

De avond is interessant, omdat er ook een discussie plaatsvindt over de algemene interesse in de politiek en het lezen van boeken in Nederland en Duitsland. In Nederland is bijvoorbeeld sprake van een flinke terugloop van de boekverkoop, terwijl in een stad als Berlijn het aanbod van boekwinkels niet lijkt af te nemen. Er wordt ook gesproken over de plagiaatsaffaire Guttenberg, die hem de bijnaam ‘Zu Googleberg’ opleverde, en die volgens Marjolijn Uitzinger in Nederland nauwelijks denkbaar is, omdat in Duitsland het dragen van een titel een veel belangrijkere rol speelt. En zo komen diverse oude en actuele nieuwsfeiten uit zowel de Nederlandse als de Duitse media aan de orde. Dat zorgt voor een levendige laatste les van deze cursus, die wordt bijgewoond door een grote groep enthousiaste deelnemers met een warm hart voor de Nederlandse taal en cultuur.

Website Marjolijn Uitzinger: www.marjolijnuitzinger.com

Amsterdam weert zich net als Berlijn tegen bierfietsen

Posted on by Plaats een reactie

shutterstock_174713219Veel Amsterdammers zijn de ‘rijdende cafés’ beu. Dat las ik vandaag in het Parool. De ‘Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad’ kreeg in twee dagen tijd al 1800 reacties. Ook in Berlijn zijn deze rijdende cafés actief. Hier worden ze Bier-Bikes’ genoemd. Net als de Amsterdammer zijn er ook veel Berlijners die zich irriteren zich aan deze fietsende cafés. Twee jaar geleden greep de Berlijnse regering in zoals hier in de Berliner Zeitung van december 2013 te lezen valt.

De Duitse hoofdstad verheugt zich weliswaar op toeristen, maar zowel de Berlijnse regering als het stadsdeel Mitte vonden het twee jaar geleden onmogelijk dat meestal dronken mannen op bierfietsen brullend over de boulevard Unter den Linden reden en bij Brandenburger Tor hun rondjes draaien. Destijds greep CDU-wethouder Carsten Spallek direct in om de bierfietsen uit de historische binnenstad en de regeringswijk te weren.

De bierfietsen werden niet verboden, dat bleek juridisch niet mogelijk, maar ze moesten zich wel aan de nieuwe regels houden. Dat betekende dat de tochtjes per bierfiets door de binnenstad tot het verleden behoorden. Er gold, en geldt nog steeds, een verbod voor de grote hoofdwegen rondom Alexanderplatz, het historische centrum met Unter den Linden, Friedrichstraße, Gendarmemarkt, Leipziger Straße/Potsdamer Platz, de regeringswijk en het gebied rondom Brandenburger Tor. “We willen invloed op de verschijningsvorm van de stad uitoefenen”, zei Spallek. Hij gelooft dat hierdoor het stadsbeeld positief verandert.

« Oudere berichten Recent Entries »