Blog Allard van Gent

Gisteravond was ik aanwezig bij de literatuurcursus ‘Conversatieniveau B1’ aan de Berlijnse Volksuniversiteit in stadsdeel Schöneberg. In een goed gevuld klaslokaal met enthousiaste cursisten kondigt docente Esther Bouma de Nederlandse schrijfster Marjolijn Uitzinger aan, die als ‘kers op de taart’ deze laatste avond van de literatuurcursus luister zou bijzetten.

De deelnemers aan de cursus hadden ruimschoots tijd Uitzingers voor de Gouden Strop genomineerde boek De huisgenoot te lezen, want de Nederlandse journalist en voormalig radio- en televisiepresentator zou hier eigenlijk in maart al te gast zijn. Een griep gooide roet in het eten. Esther Bouma introduceert de schrijfster van inmiddels alweer drie misdaadromans als een persoon die in Nederland o.a. vanwege haar stem bij het radioprogramma Avro Radio 1 op de middag bekend is geworden. Ze was daarnaast ook regelmatig te beluisteren bij Met het Oog op Morgen, het Radio1-Journaal en In de Rooie Haan, de voorloper van Spijkers met koppen. Te zien was ze o.a. in het televisieprogramma Haagse Bluf.

Na deze introductie komt De huisgenoot aan de beurt. Na Een fatale primeur en Citytrip is het de eerste keer dat de schrijfster een Duitse persoon als protagonist opvoert. Ter illustratie hebben de cursisten een blad tekst voor zich liggen met de titel ‘Bananenschil‘. Dit is een door Irene Start geschreven boekbespreking over De Huisgenoot, die in december 2014 in Elsevier verscheen. Twee zinnen uit deze recensie maken duidelijk waarom het boek een kans maakt op de Gouden Strop, de prijs die bij de beste Nederlandstalige misdaadroman behoort: “Uitzinger debuteerde in 2012 als thrillerschrijfster en opereerde tot voor kort in de schaduw van collega’s als Esther Verhoef, Saskia Noort en Tomas Ross. Maar nu lijkt ze klaar voor een doorbraak bij het grote publiek – De huisgenoot is daar toegankelijk en intrigerend genoeg voor.”

Esther Bouma vertelt vervolgens dat in Nederland de Maand van het Spannende Boek net zo iets is als de bekende Boekenweek en dat de Gouden Strop jaarlijks in mei wordt uitgereikt, voorafgaand aan de Maand van het Spannende Boek. Daarnaast legt  Marjolijn Uitzinger uit dat de longlist al is gepubliceerd en zij één van de drie vrouwelijke kanshebbers is. De lijst bestaat uit vijf Vlaamse en zeven Nederlandse schrijvers. Eind april verschijnt de shortlist en op 28 mei wordt de  uiteindelijke winnaar van de Gouden Strop 2015 bekendgemaakt.

Vanavond staat het genomineerde boek centraal en daarom leest Marjolijn Uitzinger de eerste twee pagina’s van De huisgenoot voor. Vervolgens legt ze uit waarom deze introductie voor vaart in het verhaal zorgt. De lezer krijgt in een kort tijdsbestek veel informatie; een fietser wordt aangereden, de bestuurder van de auto heet Mirco, de hoofdpersoon is bijrijder en raakt in paniek, de fietser is naar alle waarschijnlijkheid dood en Mirco wordt door de ik-persoon gedwongen snel naar zijn huis aan de Steinplatz te rijden. Na deze introductie volgt Gelukkig Nieuwjaar, het eerste hoofdstuk van de drie grote hoofdstukken (Gelukkig Nieuwsjaar/Vrolijk Pasen/Prettige Pinksteren) waaruit het boek is opgebouwd.

Marjolijn Uitzinger doet deze avond ook uit de doeken hoe ze bij het schrijven te werk gaat. Allereerst bevestigt ze het cliché dat schrijven 90% transpiratie en 10% inspiratie is. Ze werkt in de regel overdag, van negen tot twee, en schrijft dan zo’n 800 tot 900 woorden. Om de chronologie van het verhaal niet uit het oog te verliezen werkt ze die helemaal uit en hangt het tijdsverloop vervolgens aan de wand. Ze vertelt ook dat ze, net zoals bijvoorbeeld Stephen King, niet weet hoe het verhaal afloopt.

De avond is interessant, omdat er ook een discussie plaatsvindt over de algemene interesse in de politiek en het lezen van boeken in Nederland en Duitsland. In Nederland is bijvoorbeeld sprake van een flinke terugloop van de boekverkoop, terwijl in een stad als Berlijn het aanbod van boekwinkels niet lijkt af te nemen. Er wordt ook gesproken over de plagiaatsaffaire Guttenberg, die hem de bijnaam ‘Zu Googleberg’ opleverde, en die volgens Marjolijn Uitzinger in Nederland nauwelijks denkbaar is, omdat in Duitsland het dragen van een titel een veel belangrijkere rol speelt. En zo komen diverse oude en actuele nieuwsfeiten uit zowel de Nederlandse als de Duitse media aan de orde. Dat zorgt voor een levendige laatste les van deze cursus, die wordt bijgewoond door een grote groep enthousiaste deelnemers met een warm hart voor de Nederlandse taal en cultuur.

Website Marjolijn Uitzinger: www.marjolijnuitzinger.com