Category Archives: Varia

Martina Hefter wint de Deutscher Buchpreis 2024 met haar roman over liefdesfraude op het internet

De prestigieuze Deutscher Buchpreis 2024 is toegekend aan de Duitse schrijfster Martina Hefter voor haar roman “Hey guten Morgen, wie geht es dir?”. Dit boek, dat draait om moderne liefdesfraude via het internet, wist de jury te overtuigen met zijn unieke benadering van relaties, identiteit en vertrouwen in het digitale tijdperk. Volgens de jury is het een “fascinerend boek” dat op ingenieuze wijze de alledaagse realiteit verweeft met mythologische elementen en kosmische dimensies.

Een roman over internetoplichters en menselijke verlangens

Het boek “Hey guten Morgen, wie geht es dir?” volgt het leven van Juno, een vrouw van in de vijftig die voor haar ernstig zieke echtgenoot zorgt. ’s Nachts dompelt ze zich onder in de wereld van sociale media en komt in contact met zogenaamde love scammers – internetoplichters die mensen met valse profielen financieel proberen uit te buiten. Wat begint als een spel van verleiding en bedrog, verandert al snel in een complex web van wie nu eigenlijk wie bedriegt. Juno kiest er bewust voor om haar identiteit te verbergen en bedriegt de oplichters terug. Toch ontstaan er momenten van echte verbinding, vooral met één oplichter, Benu uit Nigeria.

Het boek gaat echter verder dan alleen het thema van online bedrog. Hefter verweeft grotere maatschappelijke vraagstukken zoals het ouder worden, kolonialisme en vriendschap in het verhaal, dat op een kalme en gevoelige manier is geschreven. De jury benadrukte de manier waarop Hefter met een luchtige maar diepgaande stijl over deze grote thema’s vertelt.

Achtergrond van de auteur

Martina Hefter, geboren in Pfronten in het zuiden van Duitsland, is een veelzijdige kunstenares. Naast haar werk als schrijfster is ze ook danseres en performancekunstenaar, wat ook terugkomt in haar roman. Net als de hoofdpersoon Juno, combineert Hefter taal en beweging in haar artistieke werk. Dit vermogen om disciplines te combineren, maakte haar roman extra boeiend en meeslepend, aldus de jury.

Belang van de Deutscher Buchpreis

De Deutscher Buchpreis wordt beschouwd als een van de meest prestigieuze literaire onderscheidingen in Duitsland en werd dit jaar voor de 20e keer uitgereikt tijdens de Frankfurter Buchmesse. Het prijzengeld bedraagt in totaal 37.500 euro, waarvan 25.000 euro naar de winnaar gaat en de overige finalisten elk 2.500 euro ontvangen.

Naast Hefter stonden vijf andere auteurs op de shortlist voor de prijs, waaronder Maren Kames met “Hasenprosa”, Clemens Meyer met “Die Projektoren”, en Ronya Othmann met “Vierundsiebzig”. Deze diversiteit in thema’s en stijlen toont de rijkdom van de hedendaagse Duitstalige literatuur.

De prijs wordt jaarlijks uitgereikt door de Stiftung Buchkultur und Leseförderung van de Börsenverein des Deutschen Buchhandels en is bedoeld om de zichtbaarheid van Duitstalige literatuur te vergroten. In eerdere jaren is de prijs toegekend aan literaire grootheden zoals Uwe Tellkamp, Saša Stanišić en Arno Geiger.

Een relevant boek voor het digitale tijdperk

Met “Hey guten Morgen, wie geht es dir?” biedt Hefter een relevant en eigentijds verhaal dat inspeelt op de manier waarop technologie onze relaties en identiteit beïnvloedt. Het boek verkent de spanning tussen menselijke verlangens en de digitale wereld, wat het bijzonder herkenbaar maakt voor de hedendaagse lezer.

Deze prijswinnaar zal ongetwijfeld een blijvende impact hebben in de Duitse literaire wereld, en het boek zet Hefter stevig neer als een van de belangrijkste stemmen in de moderne Duitse literatuur.

Geheime diensten: Rusland verhoogt spionage- en sabotageacties

De Duitse geheime diensten hebben alarm geslagen over de toenemende pogingen van Rusland om Duitsland te destabiliseren. Volgens Thomas Haldenwang, de voorzitter van het Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV), nemen Russische spionage- en sabotageactiviteiten in Duitsland zowel kwalitatief als kwantitatief toe. Haldenwang gaf deze waarschuwing tijdens een openbare hoorzitting in de Bondsdag. Hij benadrukte dat de acties van Russische inlichtingendiensten steeds agressiever worden. “De Kremlin ziet Duitsland en de rest van het Westen als vijanden,” aldus Haldenwang.

Bijna vliegtuigcrash door sabotage

Een recent incident in juli onderstreept hoe gevaarlijk deze Russische activiteiten kunnen zijn. Een vrachtpakket dat via een DHL-centrum in Leipzig werd vervoerd, bevatte een brandbom. Door een toevallige vertraging bleef de bom op de grond, maar als het pakket in de lucht tot ontploffing was gekomen, had dit mogelijk een fatale vliegtuigcrash veroorzaakt. Veiligheidskringen vermoeden dat dit incident te maken heeft met Russische sabotage.

Dreiging voor heel Europa

Ook de voorzitter van de Duitse inlichtingendienst BND, Bruno Kahl, waarschuwde dat de Russische activiteiten een ongekend hoog niveau hebben bereikt. Kahl benadrukte dat Moskou niet alleen Duitsland, maar het hele Westen als tegenstander ziet, en dat Rusland vermoedelijk tegen het einde van dit decennium in staat zal zijn om militaire aanvallen tegen westerse landen uit te voeren. Dit benadrukt hoe belangrijk het is voor Duitsland en zijn bondgenoten, waaronder Nederland, om alert te blijven op deze dreigingen.

De Nederlandse overheid heeft al eerder gewaarschuwd voor vergelijkbare Russische dreigingen. Cyberaanvallen, desinformatiecampagnes en sabotage van vitale infrastructuur zijn onderwerpen van zorg voor zowel Duitsland als Nederland. Aangezien beide landen belangrijke bondgenoten zijn binnen de NAVO en de Europese Unie, zijn deze waarschuwingen van de Duitse geheime diensten relevant voor Nederland.

Kritische infrastructuur onder vuur

Martina Rosenberg, hoofd van de Duitse militaire inlichtingendienst (MAD), wees erop dat de kritische infrastructuur van Duitsland een belangrijk doelwit is voor Russische spionage. Met name de Bundeswehr, het Duitse leger, wordt nauwlettend in de gaten gehouden door Rusland. Dit komt doordat Duitse wapens en militaire steun aan Oekraïne een cruciale rol spelen in het huidige conflict met Rusland.

De Russische pogingen om de militaire capaciteit van Duitsland te ondermijnen, zouden ook gevolgen kunnen hebben voor Nederland. Beide landen werken nauw samen op het gebied van defensie en delen vitale infrastructuurprojecten. Een aanval op de Duitse militaire infrastructuur kan dus ook indirect de veiligheid van Nederland in gevaar brengen.

Versterking van beveiligingsmaatregelen

Duitse beleidsmakers, waaronder minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser, hebben al gereageerd op de toenemende Russische dreiging. Volgens Faeser zijn de maatregelen om spionage en sabotage tegen te gaan aanzienlijk aangescherpt. Ze noemde onder meer de geplande stationering van de speciale eenheid GSG 9 van de Duitse politie aan de Oostzeekust om vitale militaire locaties beter te beschermen. Ook is er een grotere behoefte aan bevoegdheden om cyberaanvallen vanuit Rusland beter te kunnen afweren.

Implicaties voor Nederland

Net als Duitsland, wordt Nederland steeds vaker geconfronteerd met Russische inmenging. Russische spionage, cyberaanvallen en desinformatiecampagnes zijn ook in Nederland bekende dreigingen. De Nederlandse veiligheidsdiensten, zoals de AIVD en MIVD, hebben in de afgelopen jaren meerdere keren gewaarschuwd voor Russische inmenging in Nederlandse bedrijven en de politiek. Inlichtingendiensten werken dan ook nauw samen binnen Europa om deze dreigingen gezamenlijk aan te pakken.

Conclusie

De toenemende Russische spionage- en sabotageactiviteiten in Duitsland onderstrepen de noodzaak voor waakzaamheid in heel Europa, inclusief Nederland. De samenwerking tussen Duitsland en Nederland, zowel op het gebied van defensie als inlichtingenuitwisseling, is cruciaal om deze bedreigingen het hoofd te bieden. Het is van groot belang dat beide landen blijven investeren in hun veiligheidsdiensten en de bescherming van kritieke infrastructuur.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser in het ARD programma “Bericht aus Berlin”

De oorsprong van haatreacties op internet: trollen en geloofsstrijders

Image credit: Nick Youngson via Pcipedia.org (CC BY-SA 3.0).

In online discussieplatforms, vooral bij nieuwsberichten, zien we vaak een explosie van polariserende reacties. Deze reacties komen van verschillende groepen, variërend van individuele gebruikers tot georganiseerde trollgroepen en bots. Hier ligt een uitdaging voor zowel het publieke debat als voor de aanpak van online haatspraak.

Trollen: plezier in provocatie

Trollen zijn individuen die bewust provocerende of onzinnige opmerkingen plaatsen om reacties uit te lokken. Dit gedrag wordt vaak gedreven door een verlangen naar aandacht en manipulatie. Trollen vragen bijvoorbeeld zogenaamd naïeve vragen, wijken af van het onderwerp, of reageren met overmatige kritiek, enkel om chaos te veroorzaken. Ze willen vaak hun intellect laten zien of de discussie sturen door te shockeren, vaak zonder echte inhoudelijke bijdrage​

Trollen hebben de neiging zich terug te trekken wanneer ze niet de gewenste reacties krijgen. De bekende uitdrukking “Don’t feed the troll” illustreert dit: door niet te reageren op provocaties verliezen trollen hun motivatie. Dit type provocatie wordt al sinds de jaren 90 gedocumenteerd en is nog steeds een veelvoorkomend probleem​

Geloofsstrijders: ideologische kruistocht

Een andere groep die polarisatie versterkt, zijn de zogenaamde “geloofsstrijders”. Dit zijn mensen die sterk geloven in een bepaalde ideologie en het als hun plicht zien om deze overtuiging met kracht te verdedigen en te verspreiden. Ze behandelen andersdenkenden zonder respect, willen polariseren en zoeken voortdurend de confrontatie. Vaak gebruiken ze retoriek zoals “Lügenpresse” (leugenpers) en benadrukken ze wij-zij-denken. Terwijl trollen vooral plezier halen uit manipulatie, voelen geloofsstrijders zich vaak bedreigd en handelen ze uit angst of ideologische overtuiging​

Georganiseerde trollgroepen en bots

Naast individuen zijn er georganiseerde trollgroepen en bots, die systematisch desinformatie verspreiden en haatcampagnes organiseren, vaak vanuit politieke of ideologische motieven. Deze trollfabrieken gebruiken nepaccounts om de publieke opinie te manipuleren door bijvoorbeeld identieke reacties of gecoördineerde acties onder nieuwsberichten te plaatsen. Dit versterkt het gevoel dat bepaalde extreme meningen breed gedragen worden

De situatie in Nederland

In Nederland zijn vergelijkbare trends zichtbaar, vooral op sociale media. Ook hier worden crisisperiodes, zoals tijdens de COVID-19-pandemie, gebruikt door populistische en extremistische groepen om online haatcampagnes te lanceren. Daarnaast wordt de rol van anonieme accounts en bots steeds belangrijker in de verspreiding van desinformatie en polarisatie​

Conclusie

Trollen en geloofsstrijders zijn twee belangrijke bronnen van polarisatie in online discussies, met bots en trollfabrieken die daar vaak nog een schepje bovenop doen. Dit soort gedrag verstoort niet alleen het publieke debat, maar zorgt ook voor een vijandige online sfeer waarin respectvolle discussie nauwelijks mogelijk is. Het herkennen en aanpakken van deze patronen is een cruciale stap in de strijd tegen online haatspraak.

Het Landesmedienzentrum Baden-Württemberg (LMZ), waar deze informatie vandaan komt, is een toonaangevende Duitse instelling die zich richt op mediaopvoeding en het bevorderen van digitaal bewustzijn. Ze bieden onder andere ondersteuning bij het omgaan met trollen, desinformatie en haatcampagnes op het internet, vergelijkbaar met initiatieven zoals Mediawijzer.net in Nederland

​Ruim 10 jaar geleden trok dit onderwerp al mijn aandacht en schreef ik er onder de titel “Huili huili” een column over.

« Oudere berichten Recent Entries »