Blog Allard van Gent

In de media lees je steeds vaker verhalen van mensen die te maken hebben met zgn. post-covid-19 klachten of het post covid syndroom. De symptomen lopen nogal uiteen. Het is niet altijd duidelijk of een zwaar ziekteverloop in een later stadium ook zware klachten teweegbrengt.

Zelf heb ik ca. een half jaar na mijn coronabesmetting nog klachten. Ik had destijds een mild ziekteverloop. De eerste maanden was het vooral de kortademigheid die mij parten speelde. Daarom heb ik mijn longen wel drie keer laten controleren (stethoscoop van de huisarts, spirometrie en röntgenfoto’s). Ze bleken in orde te zijn. Die rustgevende gedachte had een positieve invloed op de kortademigheid die nu zo goed als verdwenen is. Zoals veel ‘lotgenoten’ heb ik nog wel te maken met toegenomen vermoeidheid en een verminderd uithoudingsvermogen. Vóór de coronabesmetting ging ik gewoon een half uurtje joggen om mijn conditie op peil te houden. Dat zit er nu niet in. Ik ben al blij dat ik een uur kan wandelen.

Maar…soms wandel ik in trainingspak, want er zijn dagen dat ik over voldoende energie beschik om even te kunnen hardlopen. Dat zijn weliswaar nog extreem korte afstanden, maar immerhin, zoals ze hier zeggen. Een paar maanden geleden resulteerde 50 meter joggen nog in misselijkheid, nu word ik er fitter van. Het is iedere dag weer een verrassing wat ik aankan en soms is het bijzonder frustrerend dat het niet mogelijk is om bijvoorbeeld gewoon een half uurtje te joggen. Ik ga er echter vanuit dat het ooit beter wordt.

Het gerenommeerde Berlijnse ziekenhuis de Charité heeft een speciale afdeling ingericht voor mensen met post-covid-19 klachten. Ik heb er aan gedacht om daar naartoe te gaan en automatisch deel uit te maken van het wetenschappelijk onderzoek dat er momenteel naar de gevolgen van corona wordt gedaan. Mijn huisarts heeft er iemand naartoe verwezen die er wezenlijk slechter aan toe was dan ik en nauwelijks een trap kon oplopen. Aangezien mijn klachten relatief licht zijn, heb ik er niet op aangedrongen om naar de Charité te gaan. Bovendien is die afdeling ook speciaal bedoeld voor mensen waarbij de klachten na een half jaar niet minder worden.

Postvirale Fatigue
Op die speciale afdeling in de Charité worden de post-covid-19 klachten als symptomen van een “postvirale Fatigue” bestempeld. Fatigue betekent “uitputting” of “moeheid”. Gemakshalve noem ik het vanaf nu gewoon fatigue. De website van deze afdeling legt uit dat een fatigue na diverse virusbesmettingen kan optreden. De fatigue is meestal van korte duur, soms kan hij echter ook weken of maanden aanhouden. Als er extra symptomen worden ontwikkeld, zoals een aanhoudend gevoel van besmet zijn, concentratie- en slaapstoringen, spier- of hoofdpijnen, dan is er ook sprake van het “postvirale fatigue syndroom.” Die webpagina gaat daarna in op covid-19. Hier volgt de vertaling:

“Ook na covid-19 hebben sommige patiënten, deels ook na een mild verloop, symptomen van een “postviraal fatigue”. Het belangrijkste aspect in de behandeling is wat men al lang kent als “ontzien in de herstelfase” (reconvalescere). Dat betekent in de praktijk rust en ontspanning, voldoende slapen, een normaal dag- en nachtritme hebben, het vermijden van stresssituaties en geen sport beoefenen zolang men zich nog niet genezen voelt. Bovenmatige lichamelijke en mentale inspanning die tot een verslechtering van de klachten leidt, dient te worden vermeden. Ontspanningstechnieken zoals yoga, autogene training, meditatie of ook eenvoudige ademoefeningen kunnen helpen. Wie als gevolg van de situatie onder veel zorgen, negatieve gedachtes of depressies lijdt, dient de huisarts hierop aan te spreken en zich eventueel te laten behandelen.

“Ontspanningstechnieken zoals yoga, autogene training, meditatie of ook eenvoudige ademoefeningen kunnen helpen”

De oorzaken zijn nog onduidelijk, maar meestal is het niet het virus zelf, maar waarschijnlijk het immuunsysteem dat na de infectie nog niet tot rust is gekomen.

Als de symptomen van uitputting niet verbeteren, zou 4 weken na de besmetting medisch onderzoek moeten plaatsvinden om storingen van de orgaanfuncties na covid-19 en andere oorzaken van fatigue uit te sluiten. Bij de meeste patiënten verbeteren de klachten binnen de eerste 4 – 12 weken. Patiënten die na 6 maanden nog aanhoudend zware fatigue, concentratiestoringen en hoofdpijnen hebben en waarbij de symptomen na inspanning toenemen, kunnen bij ons spreekuur terecht voor meer opheldering.”

Website Post-COVID-Fatigue Sprechstunde (Charité): https://cfc.charite.de/post_corona_fatigue/

Hieronder een video van begint maart 2021. De internist Djawid Hashemi van de Charité praat met prof. dr. Carmen Scheibenbogen over long-covid. Carmen Scheibenbogen leidt het “Charité Fatigue Zentrum”.