Tag Archives: Mallorca

Expositie Gemma Leys in Hamburg

Gemma Leys (www.gemmaleys.com)

Op woensdag 19 februari opent in galerie Chaco in Hamburg een expositie in lentesferen, een “Frühjahrs-Ausstellung”. De schilderijen zijn gemaakt door de Duitse Susi Morgenstern, die vaak op Sardinië werkt en de Nederlandse Gemma Leys, die vaak op Mallorca schildert. Italië ontmoet Spanje, dat staat ook op de uitnodigingskaart. In de periode dat ik op het Spaanse eiland mijn eigen maandblad uitgaf (2001-2006), heb ik Gemma Leys leren kennen.

Ze is een gepassioneerde kunstenares die met veel succes prachtige schilderijen maakt. Daarom leek het mij wel gepast om een artikel op dit blog te zetten dat 10 jaar geleden in Spanje verscheen. Ik interviewde haar n.a.v. haar fascinatie voor Amsterdam. Ze had er net een woning in de Jordaan betrokken en daarmee werd de Nederlandse hoofdstad haar tweede woonomgeving. Dat is tot op de dag van vandaag nog steeds zo.

Werken op Mallorca en vakantie in Amsterdam

Santanyi, 2004 – Gemma Leys, de Nederlandse kunstenares uit Santanyí, timmert momenteel behoorlijk aan de weg. De trouwe lezers van dit blad kunnen zich waarschijnlijk nog wel herinneren aan haar “Brieven uit Bali”, die zij na haar bezoek aan Indonesië in Mallorca Vandaag publiceerde. Nu, bijna twee jaar later, heeft de kunstenares met eigen galerie even genoeg van de grote reizen. “In India, Nepal en Indonesië kom je weer even met je voeten op de grond en zie je hoe goed wij het hebben met onze vrijheid van meningsuiting en dat we kunnen kiezen wat we willen. Dat is leuk om af en toe te zien. Maar nu ben ik verliefd op Amsterdam”, vertelt Gemma Leys eind april in de tuin van haar galerie in Santanyí.

Na 20 jaar Spanje, waarvan de eerste 10 jaar in Asturias en daarna Mallorca, is Gemma Leys verliefd op Amsterdam. Ze heeft een flatje in de Jordaan en pendelt tussen de Nederlandse hoofdstad en het dorpje in Zuidoost Mallorca. Vorig jaar brak ze tijdens de wintersport haar been en moest in Amsterdam blijven. Dat beviel haar heel goed. “Ik ben lang in Amsterdam geweest en kwam tot de conclusie dat ik hier meer wilde wonen.”

Hoe is het dan om ook weer in Nederland te leven? Er zijn mensen die “vluchten” uit Nederland, omdat ze het niet leuk meer vinden. Gemma: “Het is leuk. Ik voelde ook dat ik in het Nederlands altijd leuker kon vertellen. En dat ik grappen in het Nederlands beter versta. En Amsterdammers, of Nederlanders in het algemeen, zijn een beetje van die gekke mensen. Die doen allemaal maar gekke dingen en dat spreekt mij meer aan dan wat ik in Spanje had. Het is een beetje thuiskomen en dat vind ik heel prettig om te ervaren. Dat wil niet zeggen dat ik zeg ‘Spanje, daar is niets meer aan’. Ik heb nog nooit zo goed geleefd als hier op Mallorca. Dat is weer het andere verhaal. Want er is natuurlijk wel een verschil tussen Amsterdam en de stilte van Mallorca. De stilte, de kleuren, die geven mij een rust die ik in Amsterdam met alle afleidingen nooit kan vinden.”

De bedoeling is dat Gemma op Mallorca werkt en in Amsterdam kan uitrusten. Gemma: “Natuurlijk moet ik weer wennen, want Amsterdam is een nieuwe omgeving. Er komen nieuwe vrienden bij en het is een ander ritme van leven dan hier. Hier op Mallorca werk ik, maar ik moet de juiste balans nog vinden. De laatste maand heb ik gemerkt dat alleen maar werken betekent dat ik voor niemand te bereiken ben. Dan is mijn sociale leven natuurlijk ook nul komma nul. Ook niet leuk. De balans vinden, dat is nog wat ik ga uitzoeken.”

Als je het mediterrane leven in Spanje gewend bent, is het dan niet moeilijk om je aan te passen in een stad als Amsterdam, vraag ik haar. “Nee, het is heerlijk. Ik hou wel niet van hutspot, maar wel van Thais eten, Indonesisch eten, Indiaas eten, Sushi eten. Je kunt in Amsterdam zelfs Sushi afhalen. Kijk, ik heb 10 jaar in Asturias gewoond en daar had je een Spaans leven. Maar hier op Mallorca heb ik veel Duitse vrienden en dan ga je op een heel vroeg tijdstip eten (lachend). ‘Want het is ongezond om pas om negen uur te eten’.”

“Het is hier toch niet zo erg Spaans. Dus die overgang vind ik niet zo erg, ik vind Amsterdam een verrijking, zeker qua eten. En je gaat weer dingen ontdekken zoals de bloemenmarkt. Ik zit precies tussen de Noordermarkt en de Lindengracht. En de bloemen die je daar kunt krijgen, dat wil je niet weten. Leuk!”

Hoewel ze in Amsterdam niet schildert, houdt ze zich daar toch met de schilderkunst bezig. In Nederland ontdekte ze bijvoorbeeld een verfmolen die uniek is in Europa. Gemma: “Dat is De Kat in Zaanse Schans. Die molen maalt pigmenten en daar hebben ze hele natuurlijke pigmenten. Ik heb er nog een cursus gevolgd met alleen maar natuurlijke producten. Nog steeds schilder ik met de ei-tempera techniek en daar heb ik die hele techniek nog eens doorgenomen. Nu heb ik een combinatie van eigeel, lijnolie, kruidnagelolie en water. Dat doe ik bij elkaar en daarmee is het risico op bederf minder. Je kunt zeggen, een oude techniek die ik door de verfmolen De Kat in Zaanse Schans weer gevonden heb.”

Met de verkoop van de schilderijen loopt het bijzonder goed. In Hamburg verkocht ze na een expositie alle schilderijen. Ook in Cuyk en Soest vonden haar kunstwerken nieuwe eigenaars. Sinds kort worden er ook posters van haar werken gemaakt. In Hamburg heeft ze een doorlopende expositie in galerie Chaco in de Zeisehalle. Haar werk op Mallorca hangt o.a. in het Rotana hotel in Manacor. In samenwerking met het bedrijf International Graphics uit Karlsruhe worden de posters van haar werk wereldwijd verhandeld. De posters zijn ook online te koop (www.ig-team.de).

Schilderen, het organiseren van transport, de galerie in Santanyí runnen, contacten met de pers onderhouden, op en neer reizen, het hoort er allemaal bij. “Maar het werd zoveel, dat ik er geen zin meer in had”, legt Gemma uit. “Dus heb ik nu iemand in Nederland die het hele zakelijke deel van Casa d’Arte doet. Zij heet Ellen Onrust en zij neemt contact op met de galeries, zij organiseert de transporten en zij zorgt ervoor dat ik, als ik in Nederland ben, ook gewoon vakantie kan houden. Anders heb ik nooit vakantie.”

Eén van de dingen die Ellen gaat doen is via de website schilderijen verkopen. Die website (www.gemmaleys.com) wordt nu veranderd, maar binnen een maand is de hele site nieuw met actueel werk. Waarschijnlijk komt Ellen in augustus naar Mallorca en dan ben ik in Nederland. Het is altijd mijn droom om tijdens die hete maand een keer weg te zijn. Kortom, een grote verandering waardoor ik wat meer tijd heb.”

In de galerie in Santanyí hangen behalve de werken van Gemma ook werken van de Carla Lapré. “Haar heb ik twee jaar geleden in Amsterdam ontdekt. Zij ging altijd naar Vietnam om lakspullen te kopen zoals sushischaaltjes, theekommetje, rijstkommetjes. Van een hele mooie kwaliteit lak. Die staan hier. Nu is ze met een nieuwe hit op de markt en dat zijn haar sjaals. Alle grote chique zaken in Amsterdam, de P.C. Hooftstraat, hebben die sjaals. Hier loopt het ook goed. Sjaals van zo’n drie meter met echt schitterende kleuren. Hartstikke mooi. Als je die om je heen slaat zie je er heel chique uit”, aldus Gemma.

Als je zowel in Nederland als op Mallorca leeft, waar voel je je dan “thuis”? Gemma: “Op dit moment in Amsterdam. Maar hier (Mallorca) heb ik al mijn spullen. In Amsterdam voel ik me thuis qua land. Het is heel betrekkelijk dat thuiskomen. Het is hoe je jezelf voelt. Af en toe voel ik me hier heerlijk, vooral met lekker weer natuurlijk. Maar Amsterdam heeft ook zijn bekoorlijkheden. Ik heb veel mooi weer gehad en dan ga je heerlijk met een bootje over de grachten. Zalig.”

Op de vraag of Amsterdam in die jaren is veranderd, kan Gemma geen antwoord geven. Zij komt uit Den Haag en heeft vroeger altijd in Utrecht gewoond. Gemma: “Amsterdam kende ik niet en dat is een voordeel. Ik heb geen vergelijkingsmateriaal. Ik vind Amsterdam gewoon leuk en ik ontmoet alleen maar hartstikke leuke mensen. Mijn fiets is wel drie keer gestolen, want ik ben absoluut niet gewend om hier op Mallorca mijn fiets op slot te zetten. Dat zijn andere denkwijzen die ik moet hanteren. Het heeft me drie fietsen gekost.”

www.gemmaleys.com

Dit artikel verscheen op 15 mei 2004 in maandblad Mallorca Vandaag.

Dag van de poëzie

1997. Voordracht van "Het kind en ik" in Palma de Mallorca

1997. Mijn voordracht van “Het kind en ik” in Palma de Mallorca

Er zijn dagen die niet op gang komen, die geen dag willen worden. Vandaag was zo’n dag. Je voelt bij het ontbijt al dat er iets niet klopt, dat je beter iets anders kunt doen dan dat, wat je je hebt voorgenomen. Maar ik zag niet in waarom ik aan dat gevoel zou toegeven en dus reed ik rond half tien richting Ilmenau, het universiteitsstadje dat vooral door Goethe beroemd is geworden. Een dag eerder las ik in een brochure met informatie voor toeristen een verhaal over de Goethe-wandeling. Het leek mij leuk om die vandaag eens te volgen. Tijdens de wandeling zou ik volgens het blaadje met toeristische tips de jachthut tegenkomen waarin Goethe zijn beroemde gedicht  *“Wandrers Nachtlied” schreef. Maar vandaag liep alles anders.

Mijn navigatieapparaat zou me naar de parkeerplaats van een kerkhof in Ilmenau moeten brengen, de startplek van de wandeling. Een wegomlegging gooide roet in het eten. Aangezien ik me toch in de buurt  van het kerkhof bevond, zocht ik naar een parkeerplaats. Een onmogelijke opgave, want iemand had overal parkeerverbodborden neergezet, ik heb geen idee waarom. Mijn navigatieapparaat toonde enkel nog een groot vraagteken en ik slingerde van de ene straat met eenrichtingsverkeer in de andere. De stad joeg mij weg en ik dacht, “bekijk het dan maar, dan wandel ik wel ergens anders”.

Uiteindelijk belandde ik in het dorpje Frauenwald. Ik voelde me niet fit. Misschien had ik toch beter uit kunnen slapen in plaats van op te staan. Gisteren was mijn humeur buitengewoon goed, vandaag kwam ik dus niet op gang. Ik wandelde door een stuk Thüringer bos en voelde dat iets me dwars zat. Dat de stad mij niet toeliet? Dat zou wel kinderachtig zijn. En dat was het, ik voelde me kinderachtig gepikeerd. Als kind probeerde ik tijdens dergelijke gemoedstoestanden een leuke sfeer te verpesten en haalde bij volwassenen het bloed onder hun nagels vandaan. Dat was mijn wapen, tot grote schrik van mijn vader, moeder, opa’s en oma’s en ooms en tantes.

Ik keek naar de bomen en wist dat het geen zin had om een boom de stuipen op het lijf te jagen. De irritatie nam toe. Ik was ontevreden over dit stukje bos, waar het nooit rustig leek te zijn. Ik hoorde het lawaai van een voorbij razende groep motorrijders, gevolgd door een groep schreeuwende wielrenners. Ik trapte tegen een dennenappel. Niet alleen de omgeving, ook het weer richtte zich tegen mij. Het motregende al een tijdje maar nu leek het alsof boven iemand, natuurlijk om mij te pesten, op de knop “stortregen” had gedrukt. Ik kon net op tijd schuilen in een houten hokje langs de weg. Deze dag leek niet meer op gang te komen. Na drie minuten was het opeens, als een donderslag bij heldere hemel, weer droog. Alles rook heerlijk fris en ik liep verder het bos in. Ik realiseerde me dat ik hier een gevecht uitvocht met mezelf, onder het toeziend oog van een groot aantal wijze bomen.

Goethe was ik al lang vergeten maar de poëzie hing toch in de lucht. Ik keek naar een beekje dat langs het bospad stroomde en opeens schoot mij **“Het kind en ik” van Martinus Nijhoff te binnen. Nee, ik ben geen wandelende dichtbundel die bij iedere gelegenheid spontaan een gedicht declameert. Het beekje en de stemming van het moment herinnerden mij aan mijn eerste maanden op Mallorca, in 1997. Ik werkte in een meubelzaak en raakte met een Belgische klant in gesprek over poëzie. Hij zou in de hoofdstad Palma de Mallorca een gedicht voordragen, maar hij kon niet. Of ik voor hem in de plaats wilde optreden? Aangezien ik het avontuur niet schuw zegde ik toe. Een week later, tijdens een etentje in een enorm groot Chinees restaurant in Palma de Mallorca, sprak ik met Lluís Gavaldà, de Catalaanse organisator van de poëzie-avond. Hij zou het leuk vinden als ik een eigen gedicht zou voorlezen. Ik vertelde hem dat ik liever een gedicht van iemand anders wilde voorlezen. Dat mocht ook en ik was opgelucht.

Poëzieavond in Palma de Mallorca

Poëzieavond in Palma de Mallorca

In een uit Nederland meegenomen boekje met verzamelde gedichten vond ik het gedicht van Martinus Nijhoff, de dichter die de taak van poëzie ziet als het brengen van iets menselijks in een ontmenselijkte, nieuwe, technologische wereld. Dat Nijhoff die opvatting had, dat wist ik toen nog niet. Ik vond het gewoon een mooi gedicht. Daarnaast las ik het gedicht *** “Ik geloof” van Gabriël Smit voor.

Tijdens een tweede etentje, weer in het mega grote Chinese restaurant in de Mallorcaanse hoofdstad, legde ik Lluís in mijn nog gebrekkige Spaans uit wat de strekking van het gedicht was. Hij vond het prachtig. Ik zou het gedicht in de originele Nederlandse taal voorlezen, want daar achtte ik mezelf wel toe in staat. “Het publiek begrijpt het ook zonder de taal te kennen,” legde Lluís mij uit. “Het gaat om de klanken, poesía es música”. Een week later las ik twee avonden achter elkaar voor een uitverkocht theaterzaaltje het gedicht van Nijhoff voor en mocht twee avonden een warm applaus in ontvangst nemen. Ik was de enige niet-Spaanse dichter van het gezelschap. Het was een leuke en onvergetelijke ervaring.

Werd de dag vandaag dan nog een dag? Nee, niet echt. Ik besloot rechtsomkeer te maken, terug naar mijn tijdelijke verblijfplaats aan het Thüringer stuwmeer. Het was inmiddels half drie en buiten leek het wel nacht. Er barstte een verschrikkelijke onweersbui los. Bliksems, donderslagen, stortregen en storm. Ik was blij dat ik niet meer onderweg was, ik was blij dat ik niet aan de Goethe-wandeling was begonnen, ik was blij dat de dag niet op gang kwam. Morgen weer een nieuwe dag.

*Wandrers Nachtlied

Über allen Gipfeln ist Ruh,
In allen Wipfeln spürest du
Kaum einen Hauch;
Die Vögelein schweigen in Walde.
Warte nur, balde
Ruhest du auch.

Eigen vertaling:

Nachtlied van de wandelaar

Boven alle heuveltoppen
is rust,
in alle boomtoppen
voel je
nauwelijks een zuchtje wind;
de vogels zwijgen in het bos
wacht maar, weldra
rust jij ook

** Het kind en ik (Martinus Nijhoff)

Ik zou een dag uit vissen,
ik voelde mij moedeloos.
Ik maakte tussen de lissen
met de hand een wak in het kroos.

Er steeg licht op van beneden
uit de zwarte spiegelgrond.
Ik zag een tuin onbetreden
en een kind dat daar stond.

Het stond aan zijn schrijftafel
te schrijven op een lei.
Het woord onder de griffel
herkende ik, was van mij.

Maar toen heeft het geschreven,
zonder haast en zonder schroom,
al wat ik van mijn leven
nog ooit te schrijven droom.

En telkens als ik even
knikte dat ik het wist,
liet hij het water beven
en het werd uitgewist.

*** Ik geloof (Gabriël Smit)
Je komt. Ik houd mijn adem in. Even
valt alles stil, auto’s zijn eeuwen
oud. Het uur is een eerste sneeuwen,
bijna dalend, bijna teruggedreven.

Samen weten wij wat niemand vermoeden
kan. Tussen ons beiden houden
onzichtbare stemmen een vertrouwde
doortocht open. Neuriënd behoeden

zij de zee voor terugval, blijven
van hart tot hart lang voor onze
geboorte hun verrukking slaan.

Nu ben je er. De wolken drijven
weer, de stad begint weer te bonzen.
Maar het neuriën houdt aan.

Groepsfoto poëziefestival Palma de Mallorca

Groepsfoto poëziefestival Palma de Mallorca

Deelnemers

Dichters en deelnemers

Recent Entries »