Zonnestormen en de mogelijke gevolgen

zonlichtZonnestormen zijn uitbarstingen die op de aarde voor het uitvallen van radioverbindingen en van elektriciteitscentrales kunnen zorgen, tenminste, als ze krachtig genoeg zijn. De kans op extreme zonnestormen is zeer gering. De kans dat daarbij de aarde ‘mikpunt’ is, die is nog geringer.

Maar ook bij minder sterke zonnestormen kunnen bijvoorbeeld satellieten ontregeld worden. Dat heeft weer grote gevolgen voor bijvoorbeeld het communicatieverkeer vandaag de dag, waarbij we vaak op de werking van satellieten zijn aangewezen.

Preventieve maatregelen
De voormalige Britse minister van defensie Liam Fox kreeg in 2010 al het dringende advies van wetenschappers om voorzorgsmaatregelen te nemen. Zoals zo vaak in de politiek speelde geld hierbij een belangrijke rol. Waarom zou je miljoenen investeren terwijl het niet 100% zeker is dat er iets gebeurt? Dat is een in mijn ogen discutabele houding, want 100% zeker weet je dat nooit, net als bij een tsunami. Toch zou het van enige intelligentie getuigen als je preventieve maatregelen neemt. Maar geld bleek belangrijker dan intelligentie. Dat blijkt uit een informatieve bijdrage die de BBC (05:36 min.) destijds maakte

Ook in Duitsland is men zich nu bewust van de gevaren bij zonnestormen. In dagblad Der Tagesspiel van 1 augustus 2016 stond een artikel over de preventieve maatregelen die nu in Darmstadt worden getroffen in de vorm van een zonnestorm-simulator.

Voorspelling
Het lijkt me zinvol om op deze plek website-adressen te vermelden waarop je kunt zien of er een zonnestorm de aarde nadert. De tijd tussen de uitbarsting op de zon en het bereiken van de zonnestorm op aarde is niet nauwkeurig te berekenen. De plasmawolk komt in de regel één tot twee dagen later op aarde aan. Daardoor is een korte termijn waarschuwing mogelijk.

Dit is te vergelijken met de voorspelling van wervelstormen: het is niet nauwkeurig te voorspellen wanneer en waar een orkaan op zee ontstaat. Is de orkaan eenmaal ontstaan, dan is wel te berekenen wanneer en waar hij de kust bereikt – natuurlijk altijd met een bepaalde onzekerheidsfactor.

Het gevaar bij het schrijven over dit onderwerp is dat mensen meteen aan apocalyptische taferelen denken. Natuurlijk vergaat niet meteen de aarde, noch raken er mensen gewond of sterven er mensen. Alléén als door het uitvallen van satellieten communicatiemiddelen niet meer werken, dan zijn de gevolgen merkbaar.

Bij een massale stroomuitval en bij de uitval van satellieten is het wel belangrijk dat mensen niet in paniek raken, want we zijn vandaag de dag afhankelijker van moderne communicatiemiddelen als nooit tevoren. Internet, telefonie, benzinepompen, vliegverkeer, bankverkeer en bijvoorbeeld ook de logistiek bij goederentransport zijn zaken die plotsklaps als kaartenhuizen in elkaar kunnen zakken met alle catastrofale gevolgen van dien.

Toename depressies en zelfmoord
Tot slot: het aantal wetenschappers dat beweert dat zonnestormen invloed hebben op het gedrag van de mens neemt toe. Dat is wel interessant om te lezen. Uit een onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat in 1994 een week na heftige zonnestormen 36,2% meer mensen met verschijnselen van depressie in het ziekenhuis werden opgenomen (British Journal of Psychiatry vol 164, p 403). Ook zijn er studies bekend die wijzen op een toename van het aantal zelfmoorden in verband met de zonnestormen. Wie hier meer over wil lezen kan terecht bij een artikel op New Scientist.

Actuele meldingen over zonnestormen zijn te vinden op de website van het Amerikaanse weerinstituut NOAA:
http://www.swpc.noaa.gov/

Advertenties

Nieuwe zonneactiviteit

zonfotoZoals andere mensen het weerbericht of de aandelenkoersen volgen, zo let ik zo nu en dan op de bewegingen van en rondom de zon. Vandaag las ik iets bijzonders. Nee, de wereld vergaat niet en er is geen reden voor paniek. Het is alleen interessant om te weten dat er zaterdag twee enorme zonnevlekken werden waargenomen, die op vrijdag nog niet bestonden. Ze hebben ook een naam, te weten zonnevlek AR1726 en AR1727.

AR1726 groeit het snelst en is daarmee het meest actief. Het raast met zonnevlam klasse C (kleine uitbarstingen die nauwelijks invloed hebben op de aarde) naar het noordelijk halfrond van de zon en lijkt in staat om zelfs zwaardere M-klasse erupties (dit zijn matige uitbarstingen, die rond de polen korte perioden van uitval van de radioverbindingen kunnen veroorzaken) te produceren. Vanwege de centrale positie van de zonnevlek op de zonneschijf zullen enkele explosies op de aarde gericht zijn.

Ik volg deze ontwikkelingen, omdat sinds 2010 de zonnestormen in intensiteit toenemen. Volgens wetenschappers is het hoogtepunt in mei 2013. De uitbarstingen van de zon zorgen voor het kleureneffect van het noorderlicht, omdat deeltjes door het aardmagnetisch veld worden afgebogen naar de polen. Doordat ze met hoge sneleheid de atmosfeer binnendringen, komt er enegrie vrij die voor de mooie kleuren zorgt.

De piek van de zonnestormen kan echter, vooral in samenhang met het gat in het aardmagnetisch veld, ook grote schade aanrichten op aarde. De mens zelf overkomt niets, maar wel kunnen navigatiesystemen van vliegtuigen uitvallen, satellieten beschadigd raken en communicatienetwerken uitvallen. De NASA waarschuwde hier in 2008 al voor. Ook elders op dit blog staan links naar informatie uit diverse media. Ook interessant is een artikel dat in 2010 in The Telegraph verscheen.

Binnenkort bind ik mijn schaatsen aan,  want dan begeef ik me op glad ijs. Ik bekijk de argumenten van wetenschappers die beweren dat een toename van geometrische activiteit zou kunnen leiden tot toename van angsten, depressies en  bipolaire stoornissen.

Op YouTube is nu al een video te zien, die de twee nieuwste zonnevlekken in kaart brengt: