Wie in Berlijn zo nu en dan met de S-Bahn onderweg is, zal ongetwijfeld wel een keer een optreden van één of meerdere muzikanten in een wagon hebben meegemaakt. Of de jongen hebben ontmoet die zich eerst netjes voor de storing verontschuldigt en vervolgens op monotone wijze vertelt dat hij dakloos is en geld nodig heeft voor medicamenten of andere spullen. Daarnaast heb je natuurlijk nog de verkopers van de daklozenkrant, die allen op hun eigen manier proberen de krant aan de man te brengen, variërend van de enthousiaste man die ons alles over de inhoud van de nieuwe uitgave vertelt tot de slaapwandelaar die met zijn stapeltje kranten deur in, deur uit loopt, zonder zich te beseffen waar hij eigenlijk is, wie hij is, wat hij doet en waarom.
Gisteren kwam ik voor de eerste keer een nieuw fenomeen tegen. Eerlijk gezegd was ik nogal verrast en wist ik…
Frank Schirrmacher stierf vandaag op 54-jarige leeftijd aan een hartaanval. Hij gold als één van de belangrijkste journalisten in Duitsland. “Eén van de scherpzinnigste intellectuelen,” schrijft Deutschlandradio Kultur op haar website.
Schirrmacher studeerde Duits, literatuur en filosofie aan de universiteit van Heidelberg en Cambridge. Hij nam in 1989 de leiding van de FAZ (Frankfurter Allgemeinen Zeitung)-redactie Literatuur en literair leven ( Literatur und literarisches Leben) over van Marcel Reich-Ranicki, met wie hij bevriend was. Als mede-uitgever van de FAZ was hij verantwoordelijk voor de onderdelen Feuilleton (cultuur/literatuur/muzie/etc.) en Wetenschap. Twee jaar eerder, in 1985, promoveerde hij met een proefschrift over Kafka en Harold Bloom.
Vrijwel altijd als Schirrmacher een boek publiceerde, ontstond er ophef in het land. Hij ging gevoelige en vooral actuele onderwerpen nooit uit de weg. In zijn boek Methusalem-Komplott (2004) gaat het over de vergrijzing in de samenleving en roept hij op tot een ‘opstand der ouderen’. Voor Methusalem-Komplott ontving Frank Schirrmacher in 2007 de Jacob-Grimm-Preis en het daaraan verbonden bedrag van € 30.000.
Twee jaar later verscheen Minimum waarin hij ingaat op het verdwijnen van het gezin als hoeksteen van de samenleving. Het gezin noemt hij ‘een overlevingsfabriek’. In hetzelfde jaar komt hij in het nieuws vanwege een FAZ-interview met Günter Grass. Hij schreef dat Grass zich in de laatste oorlogsdagen bij de SS als ‘SS-Sturmmann” had aangemeld. Volgens Grass had de FAZ onrechtmatig uit privé-correspondentie geciteerd.
In 2009 verscheen zijn boek “Payback. Waarom we in het informatietijdperk gedwongen zijn te doen wat we niet willen doen en hoe we de controle over ons denken terugwinnen.” Hij wordt hiervoor geloofd door Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman, de economie-journalist Nicholas Carr en de Amerikaanse professor psychologie John Bargh.
Nadat Schirrmacher in 2004 tot journalist van het jaar werd gekozen riep het Medium Magazin, een Duits tijdschrift voor journalisten, hem in 2010 opnieuw tot journalist van het jaar uit, nu echter tot ‘cultuurjournalist van het jaar’. In 2011 zorgde zijn artikel Ik begin te geloven dat links gelijk heeft voor veel opwinding in de media.
Over zijn boek Ego – het spel des levens heb ik eerder op dit blog geschreven. Die bijdrage staat hier.
De schrijver Daniel Kehlmann vestigde met zijn vierde roman Ich und Kaminski nationaal en internationaal de aandacht op zich. Drie jaar later kwam de grote doorbraak met zijn bestseller Die Vermessung der Welt, waarvan meer dan twee miljoen exemplaren over de toonbank gingen en die in 50 talen werd vertaald. Wie is deze auteur, wat schrijft hij, hoe schrijft hij en waar haalt hij zijn materiaal vandaan?
Daniel Kehlmann werd in 1975 in München geboren als zoon van de Oostenrijkse regisseur Michael Kehlmann en de Duitse actrice Dagmar Mettler. Het gezin vertrok in 1981 naar Wenen. Daniel Kehlmann studeerde hier filosofie en literatuurwetenschappen. In 1997 verscheen zijn debuutroman Beerholms Vorstellung. De uitgever raakte het boek destijds aan de straatstenen niet kwijt. Ook na het grote succes van Die Vermessung der Welt (2005) bleef het boek slecht verkopen. Pas nadat Kehlmanns nieuwe uitgeverij Rowohlt het boek…