In het kader van de naderende Leipziger Buchmesse waren vanavond in Berlijn drie schrijvers van de partij op een literaire avond in het “Kommandantenhaus” (nu vertegenwoordiging van Bertelsmann), gelegen aan Unter den Linden nummer 1. Lize Spit vertelde over de roman “Der ehrliche Finder” (boekenweekgeschenk De eerlijke vinder), Anna Enquist over “Die Seilspringerin” (Sloop) en Jaap Robben over “Kontur des Levens” (Schemerleven).
Na afloop was Anna Enquist zo vriendelijk mijn meegebrachte boek “Een tuin in de winter” over haar herinneringen aan Gerrit Kouwenaar te signeren. Gerrit en ik zijn nog twee keer in Berlijn geweest, vertelde ze en gaf me het gesigneerde boek weer terug. Het is overigens een prachtig boek uit 2017 dat ik pas vorig jaar heb ontdekt.
Vanavond vond in het Berlijnse Staatsbibliothek de opening plaats van de bijzondere expositie “Das Fotoalbum der Familie Kafka”. RBB-radio nam vooraf alvast een kijkje. Klik hier om het verslag over de expositie te beluisteren. De expositie duurt tot en met 2 juni 2024.
Tegelijkertijd vertellen de foto’s over de sociale opkomst van de Kafka’s. Aan het eind van de 19e eeuw laten ze de duidelijke ongemakkelijkheid zien waarmee de grootouders Kafka en Löwy voor de camera in een fotostudio plaatsnemen en ook de niet minder stijve portretten van de jonge ouders spreken voor zich. Ze staan in contrast met de foto’s uit de nieuwe eeuw. De ouders tonen zich op privéfoto’s steeds nonchalanter en kijken op officiële foto’s zelfverzekerd in de camera.
Openbare rondleidingen Donderdags om 18 uur: 7, 14, 28 maart / 4, 11 april / 2, 16 mei 2024 Zaterdags om 12 uur: 13 april en 4 mei 2024 Deelname is gratis. Geen aanmelding noodzakelijk. Trefpunt: Ingang/info Stabi Kulturwerk
Begeleidend programmamet première „Kafkas letzte Reise“ Op 2 juni 2024 vindt in het kader van deze expositie de Duitse première van de film „Kafkas letzte Reise“ plaats. De film volgt de laatste fasen van Franz Kafka’s leven van Praag naar het Wienerwald sanatorium bij Pernitz, verder naar het academisch ziekenhuis in Wenen en het laatste station, het sanatorium in Kierling. Aan de hand van brieven, documenten en interviews wordt de vertwijfelde zoektocht naar genezing van de tuberculosepatiënt in beeld gebracht.
Staatsbibliothek zu Berlin Das Fotoalbum der Familie Kafka 1 maart – 2 juni 2024
Openingstijden Di – zo 10 – 18 uur Do 10 – 20 uur Ma gesloten U-Bahn: Unter den Linden S-Bahn: Friedrichstraße Bus: Unter den Linden, Staatsoper
Fotoboek
Bij de expositie hoort het boek KAFKAS FAMILIE Ein Fotoalbum, dat vandaag is verschenen. Het telt 208 pagina’s met teksten van Kafka en circa 100 foto’s. Het kost 38 euro.
Tekst bij het boek De ongeveer 100 foto’s van de familie Kafka, waarvan vele nooit eerder zijn gepubliceerd, tonen een schrijver van wereldliteratuur en zijn familieleden in de stad, op zomervakantie en in de fotostudio.
Franz Kafka, de “raadselachtige” schrijver, woonde het grootste deel van zijn leven samen met zijn familie. De band was sterker dan hij zichzelf en ons probeerde wijs te maken. Zijn teksten werden geschreven in het “grote lawaai” van de familie. Zijn relatie met zijn zussen, vooral Ottla, was heel hecht en als bezorgde oom maakte hij zich zorgen over de goede opvoeding van zijn neefjes en nichtjes.
De foto’s die bewaard zijn gebleven door de nakomelingen van de zussen documenteren niet alleen het familieleven, maar vertellen ook over de sociale opkomst van een Joodse familie van eenvoudige plattelandsomstandigheden tot de Praagse bourgeoisie. Terwijl de grootvader nog een dorpsslager was in Wossek, groeide de vader uit van een marskramer tot een gerespecteerde koopman met een winkel op een toplocatie en de zoon werd een wereldwijze advocaat met een doctoraat, die als auteur deel uitmaakte van de intellectuele kring in de stad aan de Moldau.
Hans-Gerd Koch (Hrsg.), Franz Kafka Kafkas Familie Ein Fotoalbum
Met teksten van Franz Kafka
Verschijningsdatum: 29.2.2024 208 pagina’s met circa 100 foto’s 38,– € ISBN 978-3-8031-3738-8 Direct verkrijgvaar via Verlag Klaus Wagenbach
Op 3 juni 2024 is het precies 100 jaar geleden dat Franz Kafka op 40-jarige leeftijd in het Oostenrijkse Kierling in Sanatorium Hoffmann stierf. Daarom wordt er in dit jaar veel aandacht aan hem besteed. In maart gaat op de Duitse en Oostenrijkse televisie een zesdelige miniserie over Franz Kafka van start, terwijl op 6 maart in Berlijn de première van de speelfilm Die Herrlichkeit des Lebens plaatsvindt, gebaseerd op de gelijknamige roman van Michael Kumpfmüller.
Wil je alles over Franz Kafka te weten komen, dan kun je of een kijkje nemen op de website van de Nederlandse Franz Kafka-Kring of je leest de driedelige Kafka-biografie van Reiner Stach. Ik interviewde hem ooit voor Kunsttijdschrift Vlaanderen. Lees hieronder meer over Reiner Stach en zijn biografie over Franz Kafka.
Midden jaren negentig vat de Duitse literatuurwetenschapper Reiner Stach het plan op een groot opgezette Kafka biografie te schrijven. S. Fischer Verlag gaat akkoord. In 2002 verschijnt het eerste deel, zes jaar later deel twee en in 2014 sluit Stach zijn mammoetproject af. De biografie telt ruim 2.000 pagina’s.
Blog Allard van Gent 