Blog Allard van Gent

“Als het geweld tegen de protestbeweging aanhoudt, dan moet iedereen in Europa naar Turkije gaan om een protestvakantie te houden. Vooral ook groepen, die nuttig kunnen zijn: studenten medicijnen, verplegers en verpleegsters, internetspecialisten maar ook andere studenten en heel gewone toeristen. En dan gewoon erbij zijn, de demonstranten door onze aanwezigheid ondersteunen, bemoedigen. Totaal niet militant.”

Honderden Turken liepen afgelopen zondag vanuit Berlijn Kreuzberg naar de Turkse ambassade om uiting te geven aan hun onvrede over de politieoptredens met traangas en waterkanonnen in Istanbul. Ook veel Duitsers reageren op de ongeregeldheden in Turkije. De Duitse schrijver en undercoverjournalist Günter Wallraff  (Ik Ali) volgt de gebeurtenissen op de voet. Tegenover de Duitse krant “Die Welt” vertelde hij vorige week over zijn idee om de regering Erdogan tot aftreden te dwingen.

Wallraff heeft vrienden in Istanbul, die ook aan de protesten deelnemen. Eentje ligt in het ziekenhuis en kan niet meer goed lopen sinds hij onder schot werd genomen. Volgens Wallraff gaat het al lang niet meer om bomen of het Taksimplein. “Deze demonstraties zijn het symbool van een ander Turkije, dat nog niet zo duidelijk werd waargenomen. Zelf moet ik toegeven dat ik de omvang niet voor mogelijk had gehouden. Opeens is er een nieuwe opstand die boven de politieke partijen uitstijgt, uit alle bevolkingslagen, arm en rijk, zelfs een bankier stelde zich laatst solidair op. Aanhangers van minderheden en aanhangers van de meerderheidsbevolking. Met fantasie, plezier, ironie en veel risico. En vooral, wat het allemaal nog geloofwaardiger maakt: in hoge mate zonder geweld. Ze hebben geen leider nodig”, aldus Günter Wallraff.

Wallraff denkt dat de oorzaak van de opstand kan liggen in het feit dat Turkije kosmopolitischer geworden is, dat de mensen vaker reizen, meer vreemde talen beheersen dan vroeger en via internet met elkaar in contact staan. “En veel ‘euroturken’ zijn teruggekomen. Dat zorgt voor mogelijkheden om zaken met elkaar te vergelijken. Meer en meer vooral jonge mensen voelen zich niet meer zo nationalistisch of politiek religieus. Een kosmopolitisch Turkije wil nu aan het woord komen.”

Wallraff vertelt dat journalisten in Turkije al jaren lang worden gecriminaliseerd. Er lopen volgens hem duizenden rechtszaken tegen journalisten. “Een symboolfiguur zoals Pinar Selek werd voor de vierde keer tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld, zonder bewijs. Het land staat tot op het punt om tot een systeem te worden dat weliswaar nog geen dictatuur is maar weinig met democratie te maken heeft. Turkije is goed op weg om van een militaire democratuur in een Islamistische democratuur te veranderen.”

Veel Duitse en andere Europese politici vonden Erdogan bewonderenswaardig gematigd, ook al was hij een Islamistische fundamentalist die de politiek in stapte. Günter Wallraff roept graag in herinnering dat Erdogan in zijn tijd als burgemeester van Istanbul een belangrijke aanhanger van de antisemitische fundamentalistenleider Necmettin Erbakan was en dat hij in een toespraak een religieus gedicht van Ziya Gökalp voordroeg, met toevoeging van de citaten: “De moskeeën zijn onze kazernes, de minaretten onze bajonetten, de koepels onze helmen en de gelovigen onze soldaten.” “Dat is de destructieve geest die hij oproept als hij nu dreigt dat hij tegen de demonstranten een miljoen van zijn aanhangers de straat opsturen kan. Dat is natuurlijk levensgevaarlijk – daarmee dreigt hij met een burgeroorlog”, aldus Wallraff.

Wallraaf adviseert de Duitse regering om van de “lieve koers” af te wijken en volledig achter de protestbeweging te gaan staan. Wallraff, die zichzelf een beroepsscepticus noemt, denkt wel optimistisch. “Het kan echt lukken om een vrije burgermaatschappij te laten ontstaan. Die bestaat al op het Taksimplein en die slaat over naar veel andere Turkse steden. De kans bestaat dat de droom in vervulling gaat en niet op bloedige wijze in de kiem wordt gesmoord.”

Kunnen wij als burgers in Europa iets doen? Volgens Wallraff kunnen we dat. “Als het geweld tegen de protestbeweging aanhoudt, dan moet iedereen in Europa naar Turkije gaan om een protestvakantie te houden. Vooral ook groepen, die van nut kunnen zijn: studenten medicijnen, verplegers en verpleegsters, internetspecialisten maar ook andere studenten en heel gewone toeristen. En dan gewoon erbij zijn, de demonstranten door onze aanwezigheid ondersteunen, bemoedigen. Totaal niet militant.”

De interviewer van Die Welt vraagt tot slot of het juist is dat hij alle Europeanen tot een protestvakantie oproept. Günther Wallraff: “Ja, maar ze moeten er ook van genieten. Een toeristenboycot zou hier contraproductief zijn. Istanbul is één van de meeste fascinerende steden die ik ken en dat moet zo blijven.”

Bron:
Die Welt: “In die Türkei, Protesturlaub machen!”