Blog Allard van Gent

Vanavond vond in het Berlijnse Staatsbibliothek de opening plaats van de bijzondere expositie “Das Fotoalbum der Familie Kafka”. RBB-radio nam vooraf alvast een kijkje. Klik hier om het verslag over de expositie te beluisteren. De expositie duurt tot en met 2 juni 2024.

Ter gelegenheid van de 100e sterfdag van Franz Kafka toont het Stabi Kulturwerk een omvangrijke tentoonstelling van ongeveer 130 originele foto’s van Kafka’s familie, waarvan vele nog niet eerder zijn gepubliceerd en voor het eerst in deze compilatie te zien zijn. De foto’s getuigen van de hechtheid en samenhang van de familie rondom Franz Kafka. De band was hechter dan individuele uitspraken van de auteur zouden doen vermoeden. De tentoonstelling, samengesteld door Kafka-expert Hans-Gerd Koch, plaatst Kafka’s teksten naast de foto’s van zijn familie. Ze tonen een schrijver van wereldliteratuur omringd door zijn familieleden (foto: © Archiv Klaus Wagenbach)

Tegelijkertijd vertellen de foto’s over de sociale opkomst van de Kafka’s. Aan het eind van de 19e eeuw laten ze de duidelijke ongemakkelijkheid zien waarmee de grootouders Kafka en Löwy voor de camera in een fotostudio plaatsnemen en ook de niet minder stijve portretten van de jonge ouders spreken voor zich. Ze staan in contrast met de foto’s uit de nieuwe eeuw. De ouders tonen zich op privéfoto’s steeds nonchalanter en kijken op officiële foto’s zelfverzekerd in de camera.

In negen hoofdstukken creëert de tentoonstelling een biografisch panorama, te beginnen met de grootouders en ouders van Franz Kafka. Eén hoofdstuk is gewijd aan de families van zijn drie zussen; een apart hoofdstuk vertelt het verhaal van de schrijver zelf. Franz Kafka liet zich niet graag fotograferen. Hij ging alleen naar een fotograaf als hij foto’s nodig had voor officiële documenten of als zijn Berlijnse vriendin Felice Bauer hem om foto’s vroeg. Tijdens gemeenschappelijke reizen of tijdens zijn verblijf in sanatoria kon hij echter niet om groepsfoto’s heen. Een ander deel van de tentoonstelling is aan de groepsfoto’s gewijd. Het laatste hoofdstuk volgt de biografieën van Kafka’s familie na zijn dood in juni 1924 (foto: © Archiv Klaus Wagenbach).

Openbare rondleidingen
Donderdags om 18 uur: 7, 14, 28 maart / 4, 11 april / 2, 16 mei 2024
Zaterdags om 12 uur: 13 april en 4 mei 2024
Deelname is gratis. Geen aanmelding noodzakelijk. Trefpunt: Ingang/info Stabi Kulturwerk

Begeleidend programma met première „Kafkas letzte Reise“
Op 2 juni 2024 vindt in het kader van deze expositie de Duitse première van de film „Kafkas letzte Reise“ plaats. De film volgt de laatste fasen van Franz Kafka’s leven van Praag naar het Wienerwald sanatorium bij Pernitz, verder naar het academisch ziekenhuis in Wenen en het laatste station, het sanatorium in Kierling. Aan de hand van brieven, documenten en interviews wordt de vertwijfelde zoektocht naar genezing van de tuberculosepatiënt in beeld gebracht.

Staatsbibliothek zu Berlin
Das Fotoalbum der Familie Kafka
1 maart – 2 juni 2024

Unter den Linden 8
10117 Berlin
Website: stabi-kulturwerk.de

Openingstijden
Di – zo 10 – 18 uur
Do 10 – 20 uur
Ma gesloten
U-Bahn: Unter den Linden
S-Bahn: Friedrichstraße
Bus: Unter den Linden, Staatsoper

Fotoboek

Bij de expositie hoort het boek KAFKAS FAMILIE Ein Fotoalbum, dat vandaag is verschenen. Het telt 208 pagina’s met teksten van Kafka en circa 100 foto’s. Het kost 38 euro.

Tekst bij het boek
De ongeveer 100 foto’s van de familie Kafka, waarvan vele nooit eerder zijn gepubliceerd, tonen een schrijver van wereldliteratuur en zijn familieleden in de stad, op zomervakantie en in de fotostudio.

Franz Kafka, de “raadselachtige” schrijver, woonde het grootste deel van zijn leven samen met zijn familie. De band was sterker dan hij zichzelf en ons probeerde wijs te maken. Zijn teksten werden geschreven in het “grote lawaai” van de familie. Zijn relatie met zijn zussen, vooral Ottla, was heel hecht en als bezorgde oom maakte hij zich zorgen over de goede opvoeding van zijn neefjes en nichtjes.

De foto’s die bewaard zijn gebleven door de nakomelingen van de zussen documenteren niet alleen het familieleven, maar vertellen ook over de sociale opkomst van een Joodse familie van eenvoudige plattelandsomstandigheden tot de Praagse bourgeoisie. Terwijl de grootvader nog een dorpsslager was in Wossek, groeide de vader uit van een marskramer tot een gerespecteerde koopman met een winkel op een toplocatie en de zoon werd een wereldwijze advocaat met een doctoraat, die als auteur deel uitmaakte van de intellectuele kring in de stad aan de Moldau.

Hans-Gerd Koch (Hrsg.), Franz Kafka
Kafkas Familie Ein Fotoalbum

Met teksten van Franz Kafka

Verschijningsdatum: 29.2.2024
208 pagina’s met circa 100 foto’s
38,– €
ISBN 978-3-8031-3738-8
Direct verkrijgvaar via Verlag Klaus Wagenbach