Category Archives: Varia

Studie bij kaarslicht: wel of geen Van Gogh?

Posted on by Plaats een reactie

plEr zijn onderwerpen waarover mensen het altijd oneens zullen blijven. Laatst zag ik weer een documentaire over het leven van Jezus van Nazareth, de man die geen enkel geschreven stuk heeft achtergelaten en waarover geen betrouwbare biografie bestaat. Een ander onderwerp waarover de meningen verdeeld zijn is het schilderij „Studie bij kaarslicht“ van…Vincent van Gogh? Dat is de hamvraag

Gaat het hier over een vervalsing of niet. Over het schilderij is erg veel te doen geweest. Na vele rustige jaren lijkt het erop dat de gemoederen binnenkort weer in beroering gebracht gaan worden. Het Nevada Museum of Art presenteert vanaf 13 april het inmiddels beroemde schilderij, dat 45 jaar lang niet in het openbaar te zien was.

Volgens museumwoordvoerster Rachel Milon wil het museum niet de echtheid van het legendarische schilderij opnieuw ter discussie stellen. De expositie wil alleen het schilderij laten zien, samen met de bijbehorende archiefstukken, brieven, foto’s en krantenartikels die erover verschenen zijn. „Deze unieke presentatie nodigt bezoekers en wetenschappers uit hun eigen conclusies te trekken.“ Een catalogus zal er niet zijn.

Het schilderij wordt wel een Goetz-van Gogh genoemd, omdat Hollywood producent en kunstverzamelaar William Goetz het eind jaren ’40 voor 60.000 Dollar kocht van de Amerikaanse kunsthandelaar Reeves Lewental, die het schilderijtje toevallig ergens in een bar in Frankrijk ontdekt zou hebben. Goetz hing zijn nieuwe aanwinst vol trots in de bibliotheek van zijn riante huis in Holmby Hills boven Los Angeles, naast de schilderijen van Monet, Renoir en Degas. De Nederlandse jurist Jacob-Baart de la Faille had de echtheid van het doek schriftelijk vastgelegd en er in het tijdschrift “Phoenix” zelfs een enthousiast artikel over geschreven. Toch nam her en der de twijfel over de echtheid van het schilderij toe.

De neef van Vincent van Gogh, Vincent Willem van Gogh, en de toenmalige directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam, Willem Sandberg, twijfelden in het openbaar aan de echtheid van het schilderij “Studie bij kaarslicht” (etude a la bougie). Het ontbreken van de accenten op de naam riep al bij veel mensen twijfel op, omdat Van Gogh erg precies werkte en de Franse taal uitstekend beheerste. William Goetz was natuurlijk “not amused”, want de twijfel van neef van Gogh en Sandberg werd breed uitgemeten in de media. Goetz vreesde dat hierdoor zijn schilderij enorm in waarde zou dalen. Hij dreigde als schadevergoeding de in bruikleen gegeven schilderijen van Vincent Willem van Gogh in het Metropolitan Museum in New York in beslag te laten nemen.

Het schilderij zorgde ook voor de nodige diplomatieke verwikkelingen. Om een einde aan alle ophef te maken werd er een compromis gesloten. Dat hield in, dat een speciaal comité een oordeel over het schilderij zou vellen. Hierin namen onder andere de bekende kunsthistorici George Stout en Alfred Barr jr. plaats. Na 19 uur beraad kwam het vierkoppige comité met het definitieve oordeel: “We zijn niet bereid het als een origineel werk van Vincent van Gogh te accepteren.”

De specialisten hadden tal van argumenten. De penseelstreken leken niet typisch en de ongebruikelijke verfkleuren waren op geen enkele ander schilderij van Vincent van Gogh terug te vinden. Ze vonden ook dat het schilderij opvallend veel aanwijzingen bevatte die naar Vincent van Gogh wezen. Daarnaast werd het eerder genoemde ontbreken van de accenttekens op de naam “ etude a la bougie” aangevoerd.

William Boetz stuurde zijn schilderij naar Nederland, waar enkele kunsthistorici de echtheid bevestigden. Daarna hing hij het werk demonstratief boven de open-haard in zijn woonkamer, waar eerder een belangrijk schilderij van Cézanne hing. Voor Homestorys liet hij zijn vrouw Edith in een prachtige blauwe jurk voor het schilderij poseren.

Het dubieuze schilderij verscheen nog twee keer in het openbaar; in het voorjaar van 1959 in een museum in San Francisco en in januari 1967 in de City National Bank in Los Angeles. Daarna verdween het doek. William Goetz stierf in 1969. Delen van zijn collectie werden een jaar na de dood van zijn vrouw bij Christie’s in New York geveild, maar de zogenaamde Van Gogh werd in de veilingcatalogus niet genoemd.

Nu, na 45 jaar afwezigheid, duikt het schilderij dus weer op en wel in het Nevada Museum of Art in Reno. Zoals ik in de inleiding al schreef benadrukt de museumwoordvoerster dat het er niet om gaat om weer een discussie in het leven te roepen. Maar de kans is groot dat er veel over gesproken gaat worden. Op 14 april zal namelijk de Nederlandse antropoloog dr. Henk Tromp in het museum in Nevada een lezing houden. Tromp is de schrijver van het boek “De strijd om de echte Vincent van Gogh. De kunstexpert als brenger van een onwelkome boodschap 1900-1970“,  dat in 2006 op de markt verscheen en later in het Engels als “A real van Gogh” in het buitenland veel succes oogstte. In dit boek gaat het over het schilderij, de wisselende status ervan en de politieke gevolgen.

Daarnaast geeft ook de gerenommeerde Amerikaanse restaurateur John Twiley acte de présence in Reno. Hij maakt op 12 april de resultaten bekend van natuurwetenschappelijk onderzoek met betrekking tot het schilderij: röntgenbeelden en infraroodopnamen, pigmentanalyses en onderzoek van het linnen. Het museum laat nu al weten dat er geen authenticiteit van het schilderij bewezen kon worden.

Toch is het interessant om te weten dat de erven van Goetz nog hun twijfels hebben. De familie hoopt nu na vele rustige jaren het debat omtrent “Studie bij kaarslicht” opnieuw aan te gaan en het schilderij indien nodig te verkopen. De familie wist namelijk niet meer wie ze in de kunstwereld nog konden vertrouwen. Een familielid van de familie Goetz is al jaren lang bevriend met de directeur van het Nevada Museum of Arts.

Bron: FAZ, 06.04.2013 “Studie bei Kerzenlicht”

13 april – 25 augustus
“A Real Van Gogh? An Unsolved Art World Mystery”
Nevada Museum of Art in Reno

Eerste Zwitserse literatuurprijs

Posted on by Plaats een reactie

Erica Pedretti, Fabio Pusterla en Jean-Marc Lovay. Dat zijn de namen van de schrijvers die op 9 mei de eerste officiële Zwitserse literatuurprijs voor hun gehele werk in ontvangst mogen nemen. Dat maakte het Zwitserse “Bundesamt für Kultur (BAK)” gisteren bekend. Het “Übersetzungfestival Babel” wordt voor haar werk op het gebied van literaire vertalingen met twee prijzen onderscheiden.

Doorslaggevende criteria voor de keuze van de winnaars waren de betekenis en de continuïteit van de werken van de drie schrijvers en de literaire weerklank van de werken buiten de vier nationale talen en de grenzen van het land. Volgens de jury maakt het “Übersetzungsfestival Babel” zich in het bijzonder door zijn multidisciplinaire competentie en zijn onvermoeibare engagement in de interculturele discussies verdienstelijk. De winnaars ontvangen elk een geldbedrag van 40.000 Frank (=ca. € 33.000).

In december vorig jaar werden door het BAK ook voor de eerste keer literaire prijzen uitgereikt aan de nieuwste individuele werken van schrijvers. Deze gingen naar Irena Brezná, Arno Camenisch, Thilo Krause, Matthias Zschokke, Marius Daniel Popescu, Catherine Safonoff en Frédéric Wandelère. Zij ontvingen elk 25.000 Zwitserse Frank (circa € 20.000)

Grote storing bij ING

Posted on by Plaats een reactie

gaVandaag veroorzaakte een grote storing bij de ING bank in Nederland grote problemen. Deze storing toont aan hoe kwetsbaar we vandaag de dag zijn. Als ik bij een geldautomaat sta en de automaat geeft mij 40 euro in plaats van 50 euro, wat doe ik dan? Eerlijk gezegd weet ik dat niet. Als het bankfiliaal open zou zijn, dan zou ik meteen naar een medewerker of medewerkster lopen en mijn verhaal vertellen
„Mevrouw, ik wilde net 50 euro uit de automaat halen, maar de automaat gaf maar 40 euro. Kijk.“
Ik zou de twee briefjes van 20 euro omhoog houden. Wat zou de medewerkster doen?
“Dat hebben we nog nooit meegemaakt, mijnheer. Heeft u wel het juiste bedrag in getypt?”
“Ja mevrouw, dat heb ik. Ik heb 50 euro aangegeven en ik heb ook meteen mijn saldo gecheckt. Ik zag dat ik zojuist 50 euro heb opgenomen. Maar dat klopt dus niet. Ik mis 10 euro.
“Ja. Dat is merkwaardig mijnheer, dat kan eigenlijk niet. De automaat maakt geen fouten. Iets dergelijks is ook nog nooit voorgekomen. Ik vrees dat ik u dan ook niet verder kan helpen.”
Wat nu? Ik kan mijn stem verheffen en eisen dat ik de directeur wil spreken. Doe ik dat niet, dan lijkt het erop dat ik genoegen neem met 10 euro verlies en dat ik gewoon probeerde om 10 euro extra van de bank los te krijgen. Ik zou als een leugenaar overkomen.
“De chef!! Ik wil nu de chef spreken, eerder ga ik hier niet weg!!”
De medewerkster loopt naar achteren en komt even later terug met de filiaalleider. De jongeman schudt mij de hand en vraagt wat het probleem is. Ik doe nog een keer mijn verhaal. Hij vertelt dat hij even naar de automaat gaat kijken om te zien of er misschien ergens 10 euro is blijven hangen. In werkelijkheid loopt hij naar de koffiekamer en stuurt een sms naar zijn minnares. Hij schrijft dat hij een leuk verhaal heeft voor vanavond.
“Niks mijnheer, de automaat is clean. U moet zich toch echt vergist hebben.”
“Maar er zijn toch videocamera’s, het moet toch te zien zijn?!”
“U zien we wel mijnheer, maar we zien niet hoeveel geld u uit de automaat haalt,” lacht hij.
“En nu?”
“Tja, wij kunnen niets meer voor u doen.”
En dan verschijnt er naast mij een vaste klant van de bank met een soortgelijk verhaal. Hij wilde 100 euro pinnen en kreeg maar 60 euro. En kijk, daar staat een woedende mevrouw die vertelt dat het geldbakje leeg was, terwijl de beloofde 200 euro wel van haar rekening is afgeschreven. Het wordt steeds drukker in de bank. De filiaalleider is inmiddels weer naar achteren gelopen, maar nu niet naar de koffiekamer. Hij wandelt via een zij-ingang het bankgebouw uit.
“Hé, kijk, hij gaat er vandoor”, roep ik en wijs naar buiten.
“Er achteraan” roept een oudere vrouw met een paraplu en wijst in de richting van de filiaalleider, die nu druk aan het sms’en is.
“We grijpen ‘m, kom op.”
En zo rent een bont gezelschap klanten achter de filiaalleider aan, die steeds sneller begint te lopen en opeens begint te rennen. Wij rennen er achteraan en schreeuwen dat het recht zal zegevieren. De actie leidt ertoe dat een week later wereldwijd alle bankautomaten worden gedemonteerd en dat geld alleen nog maar verkrijgbaar is bij een bank. De werkloosheid neemt drastisch af, want de banken hebben acuut meer personeel nodig. Ook het slopen van de geldautomaten levert wereldwijd enorm veel werkgelegenheid op. Iedereen is druk in de weer en ondertussen blijkt dat de financiële crisis als sneeuw voor de zon is verdwenen.

« Oudere berichten Recent Entries »