Blog Allard van Gent

Een paar dagen geleden schreef ik hier al iets over mijn eigen ervaring met de lang aanhoudende klachten na een corona-besmetting. Daarbij noemde ik de speciale polikliniek van de Charité voor mensen waarbij de symptomen na een half jaar niet minder worden. Er zijn in Duitsland meerdere ziekenhuizen met poliklinieken voor long-covid klachten. Ze worden Corona-Ambulanz genoemd. Vandaag las ik in de Süddeutsche Zeitung (SZ) een bijdrage over een Corona-Ambulanz in de Beierse gemeente Donaustauf. Het is een interessante tekst waar ik graag wat meer over vertel.

Het verhaal begint met Kornelia, een vrouw die nauwelijks nog zoetigheden smaakt en zich na het doen van de was voelt alsof ze een marathon heeft gelopen. Herkenbaar. Wat deze 61-jarige echter de meeste zorgen baart, is wat corona met haar hoofd heeft gedaan. Een sudoku loste ze normaal gesproken zonder problemen op, ook de sudoku’s voor gevorderden. Na de coronabesmetting lukt het haar op sommige dagen niet eens meer de sudoku-puzzels voor beginners op te lossen. “Het denken verslapt totaal”, zegt ze en dat is voor haar “het allerergste van de zaak.”

Hoewel het langer dan vier maanden geleden is dat Kornelia in het ziekenhuis lag, heeft corona haar niet losgelaten. Ze werkt niet meer in het bejaardentehuis, omdat ze te uitgeput is. Ze vergeet dat ze broodjes in de oven heeft gelegd. Dat schiet haar weer te binnen als ze roetzwart zijn. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat mij dit ook twee keer is overkomen. Niet met broodjes, maar een keer met een pizza die in een zwarte, kromgebogen frisbee was veranderd en een andere keer met een pan die ik op een hete kookplaat liet staan. Op die pan had ik eventjes een theedoek neergelegd. De rook van de vlamvattende theedoek waarschuwde mij net op tijd voor een brand in de keuken. Die twee gebeurtenissen had ik voor mezelf goedgepraat met “dat iedereen dat wel eens een keertje overkomt” en dat de “stress met dat corona-gedoe” de oorzaak was. Nu ik deze bijdrage in de SZ lees, vermoed ik dat bij mij ook even een stukje geheugen was weggevallen. Ik heb die voorvallen niet eerder beschreven, omdat ik er niet dagelijks last van heb én ik niet over dergelijke situaties wil jammeren. Waarom zou je dat allemaal aan de grote klok hangen?

Die vraag stelde ik mezelf ook voordat ik de eerste woorden over de post-covid-19 klachten opschreef. Totdat ik aan de hand van de reacties merkte dat het voor veel mensen toch prettig is hier iets over te lezen. Mede daarom schrijf ik er dus over. Iedereen gaat op zijn of haar eigen manier met de symptomen om. Veel mensen werken ook gewoon weer, maar hebben na het werk minder energie over dan vroeger. Daar heb ik zelf ook wel eens last van en dan denk ik “wees blij dat je nog leeft” of “wees blij dat je niet wekenlang moet revalideren”, want de symptomen zijn er in alle soorten en maten.

Terug naar Kornelia en de broodjes. Ze zegt dat niemand in haar omgeving haar begrijpt als ze vertelt hoe het met haar is gesteld. “Je ziet er toch goed uit.” Herkenbaar. Totdat ze iemand ontmoette die haar wel begreep. Dat was de chef-arts Pfeifer van de Corona-Ambulanz in het Beierse Donaustauf. Hij is volgens de krant geen man die graag superlatieven gebruikt, maar, en dat wil hij wel zeggen, wat hij en zijn collega’s in hun polikliniek aanbieden, dat vind je nergens in Beieren.

Corona patiënten zoals Kornelia, die nog langdurig last hebben van covid-19 klachten, gingen vaak van de ene specialist naar de andere, cardiologen, neurologen, pulmonologen. En niet zelden vindt de “organische geneeskunde”, zoals Pfeifer het noemt, geen verklaring voor de klachten. In Donaustauf vond Kornelia alle artsen tegelijk, een “interdisciplinair uitgangspunt”, zegt Pfeifer. En onder die artsen ook nog degenen die naast het lichaam ook oog voor de geest hebben, een “psychosomatisch uitgangspunt”, zegt Pfeifer.

Het nieuwe bij covid-19 is dat je achteraf zware klachten kunt hebben,
terwijl het ziekteverloop uiterst mild was.

Van dit aanbod wordt veel gebruik gemaakt. Er zijn dagen dat er 10 tot 15 keer per dag wordt gebeld. Volgens Pfeifer heeft meer dan de helft van de patiënten na een covid-besmetting achteraf nog klachten. Ze hebben echter ook patiënten gehad die al een jaar geleden werden besmet. Tot de meest optredende klachten behoren kortademigheid, het snel uitgeput zijn, hoofdpijn, maar ook geheugenstoringen en concentratiemoeilijkheden zoals bij Kornelia. Het zijn allemaal symptomen die de artsen ook als latere klachten bij andere virusziektes kennen, maar eentje daarvan kent Pfeifer tot nu toe alleen bij corona. Het nieuwe bij covid-19 is dat je achteraf zware klachten kunt hebben, terwijl het ziekteverloop uiterst mild was.

Deze constatering van Pfeifer wordt onderstreept door dit artikel dat ik vorige week in Der Spiegel las. De titel was al veelzeggend: Iets is er kapot gaan. De subtitel luidde: “Een jaar geleden werd Dirk Timm ziek door corona-19. Tot op de dag van vandaag lijdt hij onder plotselinge flauwtes, lacunes in de herinneringen en kan hij opeens geen woorden meer vinden. Artsen waarschuwen: ook een lichte afloop van de ziekte kan tot zware latere gevolgen leiden.”

Artsen waarschuwen: ook een lichte afloop van de ziekte kan tot zware latere gevolgen leiden.

Er komt nog een tweede patiënt aan het woord. Ze wordt Lena genoemd en wil niet met haar echte naam in de krant, omdat niet iedereen haar ziekteverloop hoeft te kennen. Maar vertellen is geen probleem. Lena is 40 jaar, fysiek fit, ze gaat vaak hardlopen, fietsen, naar de fitnessstudio. Of beter gezegd, ging. Begin december 2020 had ze corona. Daarbij had ze nauwelijks iets gemerkt, vertelt ze. Die tien dagen in quarantaine had ze geen symptomen, geen keelpijn, geen loopneus, geen gehoest. Ze dacht dat ze de dans was ontsprongen.

Dus ging Lena weer aan het werk. Ze is verpleegster en kon opeens nauwelijks nog ademhalen. Terwijl ze ademde had ze altijd het gevoel “dat niet genoeg binnenkomt”. Haar collega’s zeiden over haar gelaatskleur “je bent totaal blauw”. Twee uur later lag ze weer thuis. Sindsdien wordt ze in Donaustauf behandeld. Na een uitgebreide controle van haar fysieke belasting en onderzoeken van hart en longen, begon ze met fysiotherapie. Om de dag doet ze samen met een fysiotherapeut krachttraining, kniebuigingen en traint de onderarmen. Heeft ze een goede dag, dan lukt het 45 minuten, op slechte dagen slechts tien minuten. En langzaam, zeer langzaam, wordt het beter. “Ik heb gezien dat ik iets doen kan en dat heeft me gemotiveerd”, aldus Lena.

De therapieën duren vaak lang, de eerste uitgebreide onderzoeken in diverse richtingen kosten veel tijd, soms wel vijf uur. Om ook in de toekomst aan de vraag te kunnen voldoen, ontbreekt helaas het personeel, zegt Pfeifer. “We hebben therapeuten nodig, fysiotherapeuten, een hele organisatiestructuur.” Hij hoopt op de Beierse deelstaat, want het ministerie van Volksgezondheid heeft mondeling laten weten de Corona-Ambulanzen te ondersteunen.

Kornelia heeft binnenkort een concentratietest. Ze hoopt op een therapie waarbij ze aan het einde geen woorden meer vergeet en haar hoofd weer hetzelfde is als voorheen, eentje dat ook moeilijke sudoku’s kan oplossen.

BRON: “Das Hirn fährt total runter” (Süddeutsche Zeitung, 19 april 2021)