Blog Allard van Gent

Er zijn mensen die zichzelf niets gunnen. Vorig jaar bezocht ik met een groepje mensen een congres in Hamburg. Op het station nabij het congresgebouw wilden we nog een kleinigheid eten en iets drinken. Eén van de mensen uit het groepje, een alternatief geklede man met een baardje, ik schatte hem een jaar of 65, moest naar het toilet. In het kleine zaakje in de wandelgangen van station Hamburg Dammtor was geen toilet voorhanden.
“Als je hier naar links gaat, dan zie je op een gegeven moment aan de rechterkant een toegang tot de openbare toiletten”, hielp ik hem uit zijn benarde situatie.
Wat bleek, die ingang had hij ook gezien, maar hij weigerde er zo veel geld aan uit te geven. In plaats daarvan banjerde hij met een volle blaas en een slecht humeur door de stationshal, op zoek naar een gratis toilet. Uiteindelijk belandde hij in de toiletten van Mc. Donalds. Een jaar later overleed hij tijdens een vakantie aan een hartstilstand. Op het moment dat een kennis mij over zijn plotselinge dood vertelde, dacht ik aan die scène op het station. Hij gunde zichzelf niet eens 50 cent om ontspannen naar het toilet te gaan. Het moraal van het verhaal kan ik nu al prijs geven, namelijk “gun je zelf ook eens wat” .

De idee van dit stukje ontstond tijdens een toiletbezoek aan de openbare toiletten op het centraal station van Berlijn. Voor de ingang stonden groepjes mensen met een portemonnee in hun hand, op zoek naar een 1 euro munt. Soms hoorde ik in het Nederlands “1 euro, nee, dat gaat deze jongen dus echt niet betalen”. Ik wierp mijn euro in de automaat, trok het bonnetje eruit en liep door het klaphekje. In een frisse, schone, witte ruimte opende ik de deur van een w.c.-hokje, hing mijn tas aan de aluminium haak en genoot van de rustgevende muziek en het schone toilet. Natuurlijk vind ook ik een euro een hoge prijs en ben ik een pleitbezorger van gratis sanitaire voorzieningen, wereldwijd, maar aan die gedachte heb je niet veel als je op het station staat en naar het toilet moet. Na het toiletbezoek, ik zat al in de trein, haalde ik het bonnetje uit mijn jaszak. Voordat ik het wilde weggooien zag ik dat het een waardebon van 0,50 cent was, te besteden bij een winkel op een van de DB-stations in Duitsland. Een chronische klager zou zeggen “maar je moet wel minimaal 2,50 euro uitgeven, kijk maar op de achterkant”. Ik zeg, dat is een Kaffee mit Kuchen met 50 cent korting.

Tot slot, “alle guten Dinge sind drei”, liep ik gisteren over de Alexanderplatz en zocht een geschikte plek voor een sanitaire stop. Door de prettige ervaring op het centraal station, wilde ik nu de openbare toiletten van Alexanderplatz wel eens zien. Een euro in de automaat, groen licht en plassen maar. Er kwam echter geen bonnetje uit het apparaat.
“Dat haal ik straks bij de toiletjuffrouw” , dacht ik. De toiletruimte was duidelijk kleiner, er klonk geen muziek en het rook alsof de vloer gewist was met hetzelfde water als gisteren en de dag daarvoor. Een tegenvaller dus. Voor de uitgang vroeg ik de toiletjuffrouw naar mijn tegoedbon.
“Die krijgt u hier niet”, legde ze mij met haar plat Berlijnse accent uit. De toiletjuffrouw stond achter een balie, haar taak bestond nu alleen nog maar uit het schoonmaken. Het bekende schoteltje voor de geldelijke bijdrage is vervangen door automaten. Ik haalde mijn tegoedbon van het centraal station uit mijn portemonnee en legde het als bewijsstuk op de balie.
“Zo’n bonnetje bedoel ik.”
“Ik weet wat u bedoelt. Die krijgt u hier niet. Niet bij Alex en niet bij Friedrichstrasse.”
Wilde ze me “verarschen”.
“Niet bij Alex en Friedrichstrasse maar wel bij Hauptbahnhof?”, vatte ik samen.
“Joet, zo is het.”
De logica ontging mij totaal.
“Altijd of is er vandaag een storing bij Alex en bij Friedrichstrasse?”
“Nee, u krijgt hier nooit een bon.”
“Dus hier betaal ik altijd 1 euro, terwijl ik op Hauptbahnhof 50 cent in de vorm van een tegoedbon terugkrijg?”
Ze knikte moeizaam met een blik van ‘hè, hè, hij heeft het door.”
“Vreemd”, zei ik.
“Andere keten”, zei ze.
Andere keten? Dat had ik dus over het hoofd gezien. Ze had gelijk. Mijn tegoedbon was van Rail&Fresh en deze aardige recht-door-zee Berlijnse dame werkte voor Mc.Clean.
“Dat is duidelijk, maar het blijft wel erg raar”, vertelde ik haar.
Ze knikte.
“Dat is het”, zei ze.
“Ik vind een euro ook behoorlijk veel geld, als je er geen muziekje bij krijgt en zelfs zonder tegoedbon weer het toilet moet verlaten.”
“Dat is het”, zei ze.
“Dat is het”, antwoordde ik en nam afscheid van de toiletjuffrouw van Mc.Clean, die bepaalde zaken in het leven net zo vreemd vindt als ik.