Blog Allard van Gent

Na een proefproject heeft het gymnasium Nord-Ost in de Duitse stad Essen vorig jaar het vak ‘Achtsamkeit’ (gewaarwording/waakzaamheid) als vak in het lesrooster opgenomen. Dat stond vorig jaar in Der Westen, de grootste regionale krant van Duitsland

Met deze nieuwe methode ondersteunt het gymnasium zijn leerlingen bij het concentreren. Sinds 2015 krijgen alle leerlingen uit de 5e klas (leerlingen van ca. 10-11 jaar) dit nieuwe vak dat doet denken aan meditatie. De universiteit Duisburg begeleidt deze methode op  wetenschappelijke wijze: de eerste resultaten zijn veelbelovend.

‘Gewaarwording’ is een begrip uit het boeddhisme. Toch? ‘Nee, het is levensbeschouwelijk neutraal’, benadrukt Lisa von Stockhausen, professor psychologie aan de universiteit. De Amerikaanse bioloog Jon Kabat-Zinn heeft de methode ‘gewaarwording’ in het leven geroepen. Hij ontwikkelde passende trainingen voor patiënten die moesten leren beter om te gaan met chronische pijnen of angst.

Yoga-oefeningen op school
Bij wijze van proef verving men tweeënhalf jaar geleden op het Nord-Ost gymnasium een algemeen ondersteunende les door de deze nieuwe training. De leerlingen zetten hun stoelen twee keer per week in een kring, één keer 90, één keer 60 minuten. Een leraar gaf les: de leerlingen begonnen op hun adem te letten. Daarna, een klassieke oefening, ondernamen ze een ‘reis door het lichaam’, probeerden in een zittende positie hun armen bewust waar te nemen, de handen, de benen, de voeten. ‘Deze trainingen worden aangevuld met yoga-oefeningen’. Dat zegt Lena Wimmer, wetenschappelijk medewerkster aan de universiteit.

Aangezien de universiteit van dit experiment een onderzoeksproject heeft gemaakt worden de leerlingen na de oefeningen getest en wordt er gekeken hoe rustig en geconcentreerd ze zijn. Om bewijskrachtige resultaten te behalen deed men de tests ook met leerlingen die niet aan de trainingen deelnamen. ‘De resultaten zijn bemoedigend’, zegt Lisa von Stockhausen. Ze worden binnenkort in vaktijdschriften gepubliceerd.

Maar ook zonder wetenschappelijk meetbare resultaten hebben de regelmatige oefeningen de sfeer in de klas veranderd: ‘De lessen worden minder verstoord, de kinderen laten zich veel minder afleiden’, vertelt lerares Christine Steinert. Schoolhoofd Udo Brennholt is van het succes van de oefeningen overtuigd: ‘Ondertussen hebben zeven leerkrachten zich laten opleiden om de oefeningen te kunnen geven. We zullen nog meer lesuren inzetten en meer leerkrachten opleiden, de vraag is groot.’ Dat bevestigt Silja Bellingrath, junior-professor aan de universiteit Duisburg-Essen: ‘De leerlingen vragen zelf naar de oefeningen, omdat ze merken dat deze ze goed doen.’ Daarom volgen sinds vorig schooljaar principieel alle leerlingen uit de brugklas de training ‘gewaarwording.’

De school is voor het project met een prijs van de Duitse ziektekostenverzekeraar AOK onderscheiden. Gewaarwording helpt tegen examenvrees, maakt de kinderen volwassener in omgang met zichzelf en anderen: ‘Overal wordt van jonge mensen verwacht dat ze zichzelf kunnen reguleren’, merkt Lisa von Stockhausen kritisch op, ‘maar niemand leert ze hoe ze dat moeten doen.’

Bron: Der Westen ‘Fünftklässler haben Meditation auf dem Stundenplan‘