Author Archives: AvG

Boekrecensies bij Amazon: circa 30% is nep

Posted on by Plaats een reactie

MGKHoe echt is de digitale wereld? Wat is echt en wat is fake? Deze vragen intrigeren mij al enkele jaren. Door de komst van internet wordt het leven met de dag absurder c.q. interessanter. Meer en meer mensen raken zich ervan bewust dat je met woorden van alles kunt uithalen. Dat kon natuurlijk altijd al, maar nu iedereen zich dagelijks met (vooral digitale) woorden bezighoudt, gaan er bij veel mensen nieuwe werelden open.

Zelf speelde ik in 1996 een spelletje met woorden door een artikel te schrijven over de zelfmoord onder katten. Ik goot een fictief verhaal in een journalistieke vorm. De titel van mijn verhaal verscheen op de cover van het inmiddels opgeheven blad Mens & Gevoelens. Dat resulteerde in een telefoontje. Van e-mail had nog bijna niemand gehoord. De man die belde was van de NOS. Hij wilde weten wie die twee onderzoeksters waren en hoe hij met ze in contact kon komen. Achteraf gezien zei ik veel te snel “het was fictie”. Daar baal ik nog steeds van. Maar goed, zijn reactie was (natuurlijk) ‘ah, dat dacht ik al. Ik had het er met een collega over en hij twijfelde er echt aan. Maar goed, ik dacht, ik bel toch even.’

Mijn verhaal over de zelfmoord onder katten sluit goed aan bij het artikel “5 sterren op bestelling”, dat ik vandaag op de website van ‘Deutschlandradio Kultur’ las. Waarom? Omdat ik als lezer ook enorm twijfelde of het wel waar was. Ik kan nu al verklappen dat het verhaal helaas juist is. Het stuk gaat over waarheid en bedrog bij de boekenverkoop van online boekwinkels en dan met name bij Amazon. Op de boekenafdeling van dit Amerikaanse e-commercebedrijf kun je een recensie of een beoordeling in sterretjes achterlaten. Nu blijkt dat ongeveer 30% van de beoordelingen bij Amazon vervalst zijn. Daarnaast bestaat er een enorme handel in het schrijven van fake recensies. In het artikel komt ene Manuela aan het woord. Zij schrijft in opdracht fake recensies. “De klanten sturen mij ofwel kant-en-klare teksten of ik schrijf zelf een recensie. Die moet het liefst zo klinken alsof ik het boek ook heb gelezen. Ik heb meerdere gebruiksprofielen, zodat ik ook meerdere beoordelingen voor een boek kan geven”.

Meerdere fake beoordelingen door één persoon, dat zier dan ongeveer zo uit:

Michael M: “Deze uitgave koop ik vast en zeker nog een keer.”

Stephanie G.: “Het boek is absoluut aanbevelenswaardig.”

Chris72: “De tip voor aanvangers zijn echt absoluut nuttig en het is gelukt om een mix van informatie en entertainment te brengen. Compliment!!

Manuele biedt op job websites haar diensten voor 5 euro per recensie aan. Zij is niet de enige: “Ik publiceer een positieve en goed geformuleerde recensie van uw publicatie op Amazon voor 5 euro” of “Ik schrijf twee goede recensies voor jouw Amazon-producten voor 5 euro”. Kortom, dit is handel. Bing Liu van de universiteit van Chicago deed intensief onderzoek naar de fake recensies. Hij zegt dat gemiddeld 15% van alle beoordelingen als vervalst ontmaskerd zijn, maar dat tot nu toe pas ongeveer de helft van de vervalsingen is ontdekt. Vandaar dat hij schat dat het om ongeveer 30% gaat, een getal wat ik in de titel van deze bijdrage gebruikte.

Het artikel wordt steeds interessanter, want er blijken complete bedrijven aan het werk te zijn met het schrijven van fake recensies. De New York Times ontmaskerde vorig jaar de oplichterij van de Amerikaanse bestseller schrijver John Locke. De man had 300 recensies bij het inmiddels gesloten internetplatform GettingBookReviews.com gekocht. Dergelijke bedrijven bestaan nog steeds. De journalist in het artikel deed navraag en kreeg een medewerker aan de telefoon: “Boekrecensies kosten 12 dollar per stuk, tot 100 woorden. Ieder extra woord kost 3 cent. De publicatie op Amazon is in de prijs inbegrepen.”

Waarom bloeit deze handel? Het antwoord ligt voor de hand. Als er bij een boek geen beoordeling voorhanden is, dan koopt bijna niemand dit boek. Als een klant veel beoordelingen met ***** ziet, dan is de kans groot dat hij koopt. Amazon zelf wil niets kwijt over dit onderwerp. Bing Liu begrijpt wel waarom: “Ze profiteren van positieve recensies, vervalst of niet. Het is in het voordeel van de verkopers als er beoordelingen zijn, waar ze ook vandaan komen, zo lang het maar positieve beoordelingen zijn. Daarom doen ze bij Amazon ook niet zo veel met dit gegeven, ze zoeken niet actief naar fake beoordelingen.”

Niet alleen positieve recensies worden vervalst, ook negatieve. Daar kan de schrijver Randall Sullivan een woordje over meepraten. Zijn boek over Michael Jackson werd gebombardeerd met negatieve beoordelingen. Enkele fans vonden namelijk dat hun idool niet zo werd geportretteerd zoals zij het wensten en riepen succesvol op om het boek slecht te beoordelen.

Ondertussen probeert Bing Liu onder de miljoenen recensies en beoordelingen de koren van het kaf te scheiden. Met algoritmes ontdekt hij automatisch welke recensies van echte gebruikers afkomstig zijn en welke zijn vervalst. Daarnaast wordt ook de schrijfstijl onder de loep genomen. Worden te vaak reclame-achtige formuleringen gebruikt? Wordt de naam van het product bijzonder vaak genoemd of doemen bij boeken de flaptekst telkens op?

Het is dus oppassen geblazen, bij zowel negatieve als positieve recensies op dit soort websites. Natuurlijk is het jammer dat het vertrouwen van de internetgebruiker en van de koper op deze manier wordt misbruikt. Dat vindt ook de auteur van het artikel op de website van de Duitse radio. Hij geeft aan dat de beoordelingen en recensies het koopgedrag sterk beïnvloeden. En natuurlijk gebeurt dit niet alleen bij Amazon, het gebeurt bij alle websites die op een dergelijke manier producten aanbieden. Amazon komt in het artikel in beeld, omdat het bedrijf vorig jaar in Duitsland een omzet van 6,5 miljard euro behaalde. Dat zijn cijfers van het bedrijf zelf. Daarmee is Duitsland na Amerika de belangrijkste markt voor Amazon.

Bron: Deutschlandradio Kultur, Fünf Sterne auf Bestellung

(Deze bijdrage verscheen ook op Joop.nl)

Blauw voor ogen

Posted on by Plaats een reactie

blAls altijd kijk ik even in mijn brievenbus, beneden in het trapportaal van dit typisch Berlijnse huis met binnenhof en zijvleugels. Hier hangen alle brievenbussen keurig op ooghoogte naast elkaar, net als bij een flat. Ik trek het deurtje van het wit metalen kastje open en schrik me rot. Mijn adem stokt, mijn hart klopt in mijn keel. Ik kan een enorme schreeuw niet meer onderdrukken. Boven mij gaat een deur open. Het is de jonge moeder op de eerste etage.
“Was ist los?!”, hoor ik haar roepen.
“Entschuldiging, niks aan de hand, alles paletti”, roep ik terug.

Feitelijk is er niks aan de hand. Mijn lichaam reageert alleen bijzonder heftig. Als ik een forse telefoon- of stroomrekening uit de brievenbus haal, dan treedt een dergelijke reactie nooit op. Het logo van de telefoon- of energiemaatschappij op de enveloppe kondigt immers al aan dat er mogelijk slecht weer op komst is. Dan vloek ik inwendig, wie niet. Dat lijkt me normaal. Maar vandaag is het anders. Alleen de aanblik van deze enveloppe, het materiaal, de kleur, het hele ”Gesammntbild” brengt deze heftige reactie teweeg.

Met de brief in mijn hand loop ik de trap op.
“Alles in Ordnung??”, vraagt de bezorgde moeder op de eerste etage nog een keertje. Ze is duidelijk geschrokken. Die rustige Nederlandse man die opeens schreeuwt alsof het huis in brand staat.
“Entschuldigung, alles OK!”, lach ik. Ze lacht voorzichtig terug, sluit heel langzaam de deur van haar woning en denkt vast en zeker “mmm, vreemd volkje, die Nederlanders” of woorden van gelijke strekking.

Op de tweede etage dringt het tot me door waarom ik zo panisch reageer. Ik herinner me dat ik als kind voor het eerst met precies dezelfde enveloppe in contact kwam. De postbode bezorgde in die tijd bij zowel mijn vader als mijn moeder – als ware trendsetters leefden ze toen al gescheiden van elkaar – precies dezelfde enveloppen. De reacties van zowel mijn vader als mijn moeder waren identiek. Er werd gescholden, geschreeuwd, stoom afgeblazen en soms vlogen er tussen de stoomdampen enkele serviesstukken door de kamer. Ik was altijd nieuwsgierig wat voor magische enveloppen dat waren.

Op de derde etage weet ik dat mijn reactie met vroeger te maken heeft, dat kan niet anders. Later wist ik natuurlijk wel wie die enveloppen stuurde. Nu ik alweer ruim twee jaar in Duitsland woon, heb ik deze enveloppe uit het oog verloren. In Duitsland krijg je van officiële instanties meestal grijsachtige enveloppen van gerecycled papier en herken je de boosdoener dus aan het logo of de naam.

Op de vierde etage draai ik de sleutel in de deur van mijn woning en scheur de blauwe enveloppe open. Opnieuw doemen herinneringen op. Misschien krijg ik wel een groot geldbedrag terug, wat ze ooit over het hoofd hebben gezien. In gedachte sta ik al bij het schap met champagneflessen in de winkel bij mij om de hoek en schenk alle klanten een glaasje in om deze dag te vieren. Of een terugvordering over het hoofd gezien. Dat kan ook. In gedachten vliegen dezelfde champagneflessen nu door mijn kamer en spatten uiteen tegen de wand. Of mijn belastingconsulent in Nederland nog dezelfde is? Ja, dat staat in de brief. Meer wil de afzender niet weten. Zo ja, staat er, dan “hoeft u niets te doen”. Dus geen geld terug, geen terugvordering, geen champagneflessen. Wat nu? Columnpje?

Werken in de buitenlucht (1)

Posted on by Plaats een reactie

tem1Test, test. Het is dinsdag 9 juli, half zes in de middag, tijd voor deel één van het testproject “Werken in de buitenlucht”.

Zet ik in mijn woning alle ramen open, dan is het met de huidige zomerse temperaturen goed uit te houden. Toch lokt de zon. Ik weet dat ze pas tegen een uur of zeven ’s avonds een blik in mijn kamer werpt en dat is rijkelijk laat. Vandaar mijn spontane besluit om ergens in de buitenlucht te – vlieg, wilt u a.ub. ergens anders heen gaan, dank u – werken. De nieuwe plek moet ik eerst testen op bruikbaarheid. Ik bevind me op de oude Berlijnse luchthaven Tempelhof, hier 10 minuten lopen vandaan. Natuurlijk zit ik niet op het hete asfalt van een landingsbaan maar op een stuk gras tegenover een barbecueveldje. Ik ben hier niet alleen. Continue zoemen hier heel veel – wat heb ik nou gezegd, gggrr! – vliegen rond, een hoeveelheid die je eerder aantreft op paarden- en/of koeienvijgen,  – hé, nu is het genoeg! – maar ik ruik niets.

Nu al weet ik dat dit niet de ideale werkplek is. Naast de insecten is het vooral de zon zelf die mij nu parten speelt. Ik zit in de kleermakerszit voor mijn laptop en gebruik mijn eigen lichaam als schaduw. Dat betekent dat ik sterk voorovergebogen moet zitten om te kunnen zien wat ik schrijf. Dat hou ik niet lang vol.

17:45 uur. De meeste mensen zitten waarschijnlijk op hun werk of houden elders vakantie. Het is hier erg rustig. Op het barbecueveldje tel ik slechts vier barbecues. Oeps, een lieveheersbeestje. Aai, liggend schrijven lukt niet. Shit, weer geen schaduw. Wel een mooi uitzicht op de beroemde Fernsehturm, die mij zegt dat ik me in magisch Berlijn bevind.

Wat is die magie van Berlijn? Talloze mensen probeerden die magie op de één of andere manier vast te leggen. Het lukte altijd net niet. Waarom? Omdat magie zich eenvoudigweg niet laat vastleggen. Dat is juist het mooie van magie. Je kunt de Fernsehturm laten zien, de quadriga op de  Brandenburger Tor of de zakenman die bij Curry36 in een curryworst bijt, de magie ontbreekt. Berlijn als stedelijk Gesamtkunstwerk, dat komt in de buurt van de genoemde magie.

Een tafeltje zou wel handig zijn om te schrijven. Oh, wat is het verlangen naar een woning met een tuin of een balkon opeens groot. Hoewel , als ik een woning met een tuin of een balkon zou hebben, dan zou ik nooit op het idee komen om met een laptop naar Tempelhof te lopen in een poging om daar te werken. Bovendien zou niemand kunnen lezen hoe het is om tussen de vliegen en lieveheersbeestjes een column te schrijven. Wat ben ik toch blij dat ik in een woning zonder balkon of tuin woon.

Wordt vervolgd, uiteraard live vanaf een zonnig vliegveld Tempelhof!

« Oudere berichten Recent Entries »