Author Archives: AvG

Komkommertijd

cuHet is komkommertijd, dus zijn herhalingen toegestaan. Daarom plaats ik nu een stukje dat ongeveer twee jaar geleden  als lezerscolumn in de Pers verscheen. De lezerscolumns uit die tijd heb ik weggestopt in het archief van dit blog en nooit “vers gepubliceerd”.  De komkommertijd is natuurlijk een mooie gelegenheid zo’n column nogmaals te presenteren. Dus bij deze:

Digitale werkelijkheid

’s Avonds surf ik geregeld naar een forum met mensen die ik al jaren ken, tenminste, virtueel. Op dit forum heet ik “Peppie’. Alle andere forummers hebben ook nicknames zoals  Kruitje, Poekie, Kratje en Balpen, om er maar een paar te noemen. De onderwerpen op het forum zijn heel divers.  Humor, serieuze zaken en barpraat. In de virtuele bar schrijf je wat je zo op een dag meemaakt.  Ik ben zenuwachtig, ik ga zo koken, ik heb vervelende schoonfamilie op bezoek  of ik ben boos. Meestal zijn het alledaagse ervaringen.

Vandaag schreef ik over mijn gebeurtenis in een supermarkt waar ik normaal nooit kom, tweehonderd kilometer bij mij vandaan. “Hallo ! Vandaag wat meegemaakt, je gelooft het niet. In de supermarkt duwde een dame mij gewoon met haar karretje aan de kant en keek me daarna ook nog verwijtend aan. Echt een bitch. Ze had een belachelijk  blauw hoedje op. En voor ik er erg in had noemde ik haar een kutwijf.  ‘Onbeschofte vlegel’, riep ze daarna nog en kreeg nota bene meteen bijval van alle klanten.  Ik heb het maar zo gelaten en ben weggegaan. Niet te geloven, wat een middag.’

Een van mijn vaste vriendinnen op het forum is Nietje. Met haar heb ik altijd de meeste lol. We kennen elkaar al zeker drie jaar. We lachen heel wat af op het forum.  Het toeval wil dat ik uitgerekend vandaag Nietjes bericht over het hoofd heb  gezien: “Ik had net dat blauwe hoedje gekocht waar ik het al eerder over had. Daarna wilde ik boodschappen doen. Je gelooft niet wat ik daar heb meegemaakt. Daar stond een type die gewoon niet aan de kant wilde. Echt een brutale vlegel. En onbeschoft! Hij noemde me een kutwijf, echt waar! Terwijl ik er gewoon met mijn karretje  langs wilde.  Wat lopen er toch agressieve eikels rond op de wereld. Ik  ben blij dat dit forum bestaat. Als de echte wereld er zo uitzag als hier op het forum, dan zou het leven een stuk leuker zijn.”

(Deze tekst verscheen eerder in dagblad De Pers)

De Facebook Animator

hh

– Hoe kwam u op het idee om dit beroep, om het zeg maar uit te vinden?
– Eigenlijk lag het voor de hand. Ik vond het vreemd dat niemand anders al op het idee was gekomen. De opkomst van de nieuwe media vraagt om nieuwe beroepen. En dus ben ik naar de eigenaar van dit Spaanse hotel gestapt en heb hem uitgelegd wat ik van plan was. Dat was begin februari.
– En hoe loopt het tot nu toe?
– Het loopt boven alle verwachtingen erg goed. Eerlijk gezegd wist ik niet dat ik zo eenvoudig zo veel geld in deze vakantieperiode kon verdienen.
– U zit dus in dit kantoortje en bent hier de FA van dienst?
– Ja, dat klopt. De toeristen vragen natuurlijk in het begin wat een FA dan is. Het staat weliswaar in het boekje dat op alle hotelkamers ligt maar niet iedereen leest even goed. Vooral Duitse gasten denken dat ik iets met Frühstück Abholen te maken heb.
– Hoe gaat dat nu precies in zijn werk? Iemand komt naar u toe en dan?
– Ja, vaak iemand van een gezin of een paar. Gisteren kwam hier toevallig een vrouw langs, ik geloof dat ze een jaar of 45 was. Zij en haar man wilden hier een heerlijk ontspannen vakantie houden. De vrouw vertelde me dat haar man de allereerste dag al begon te schelden, omdat hij geen parkeerplaats kon vinden. Daarna ontplofte hij bijna, omdat de hotelkamer veel kleiner was dan gedacht.
– Dat vertelt zo’n vrouw u allemaal?
– Ja, meestal krijg ik een bepaalde voorgeschiedenis te horen. Dat is overigens niet altijd zo.
–En dan?
– Ja, de man van die vrouw was dus woedend. Hij dreigde de koffers te pakken en weer naar huis terug te keren. Hij wilde hier geen dag langer blijven. Zijn vrouw barstte in tranen uit. Het lukte haar toch nog om haar man uiteindelijk over te halen. Kijk, daar verderop bij het zwembad, dat zijn ze.
– U bedoelt die man met zijn armen over elkaar, die zo chagrijnig kijkt?
– Ja, dat is ‘m. Ik geloof dat ze iedere dag ruzie hebben, maar dat is niet mijn probleem.
– Nee, maar u biedt wel een oplossing.
– Nou ja, ik ben hier voor het Facebook moment. Daarom heet ik ook de Facebook Animator. De vrouw vertelde me dat ze haar vrienden en familie had beloofd om een foto van de vakantie op Facebook te zetten. Haar man had dat ook aan zijn vrienden verteld. Tja…u ziet het zelf. Kijk maar naar het zwembad, zo wil je niet op Facebook gezien worden.
– Dat lijkt me niet, nee.
– Dus dan maak ik een afspraak met die mensen. Dit paar heb ik bij het zwembad geposteerd. Met de man heb ik eerst even over voetbal gesproken, een biertje gedronken, nog eentje en op een gegeven moment was hij in een goed humeur. Zijn vrouw ook. Ik geniet dan natuuurlijk, omdat ik zie dat mijn missie gaat lukken. ‘ Klaar voor het FB-momentje“ roep ik dan. In dit geval verliep dat prima. De man nam zijn vrouw nog in zijn arm en beiden hielden ze een glas omhoog en lachten erbij. Die prachtige foto komt dan natuurlijk op Facebook en dan zetten ze eronder ‘We zijn in Spanje aangekomen. Super weertje, super hotel, super genieten!!
– Dat zetten die mensen er dus onder, die nu alweer tegen elkaar lopen te schreeuwen?
– Ja, zo werkt dat.
– Bedankt voor het interview.
– Graag gedaan.

Boekrecensies bij Amazon: circa 30% is nep

MGKHoe echt is de digitale wereld? Wat is echt en wat is fake? Deze vragen intrigeren mij al enkele jaren. Door de komst van internet wordt het leven met de dag absurder c.q. interessanter. Meer en meer mensen raken zich ervan bewust dat je met woorden van alles kunt uithalen. Dat kon natuurlijk altijd al, maar nu iedereen zich dagelijks met (vooral digitale) woorden bezighoudt, gaan er bij veel mensen nieuwe werelden open.

Zelf speelde ik in 1996 een spelletje met woorden door een artikel te schrijven over de zelfmoord onder katten. Ik goot een fictief verhaal in een journalistieke vorm. De titel van mijn verhaal verscheen op de cover van het inmiddels opgeheven blad Mens & Gevoelens. Dat resulteerde in een telefoontje. Van e-mail had nog bijna niemand gehoord. De man die belde was van de NOS. Hij wilde weten wie die twee onderzoeksters waren en hoe hij met ze in contact kon komen. Achteraf gezien zei ik veel te snel “het was fictie”. Daar baal ik nog steeds van. Maar goed, zijn reactie was (natuurlijk) ‘ah, dat dacht ik al. Ik had het er met een collega over en hij twijfelde er echt aan. Maar goed, ik dacht, ik bel toch even.’

Mijn verhaal over de zelfmoord onder katten sluit goed aan bij het artikel “5 sterren op bestelling”, dat ik vandaag op de website van ‘Deutschlandradio Kultur’ las. Waarom? Omdat ik als lezer ook enorm twijfelde of het wel waar was. Ik kan nu al verklappen dat het verhaal helaas juist is. Het stuk gaat over waarheid en bedrog bij de boekenverkoop van online boekwinkels en dan met name bij Amazon. Op de boekenafdeling van dit Amerikaanse e-commercebedrijf kun je een recensie of een beoordeling in sterretjes achterlaten. Nu blijkt dat ongeveer 30% van de beoordelingen bij Amazon vervalst zijn. Daarnaast bestaat er een enorme handel in het schrijven van fake recensies. In het artikel komt ene Manuela aan het woord. Zij schrijft in opdracht fake recensies. “De klanten sturen mij ofwel kant-en-klare teksten of ik schrijf zelf een recensie. Die moet het liefst zo klinken alsof ik het boek ook heb gelezen. Ik heb meerdere gebruiksprofielen, zodat ik ook meerdere beoordelingen voor een boek kan geven”.

Meerdere fake beoordelingen door één persoon, dat zier dan ongeveer zo uit:

Michael M: “Deze uitgave koop ik vast en zeker nog een keer.”

Stephanie G.: “Het boek is absoluut aanbevelenswaardig.”

Chris72: “De tip voor aanvangers zijn echt absoluut nuttig en het is gelukt om een mix van informatie en entertainment te brengen. Compliment!!

Manuele biedt op job websites haar diensten voor 5 euro per recensie aan. Zij is niet de enige: “Ik publiceer een positieve en goed geformuleerde recensie van uw publicatie op Amazon voor 5 euro” of “Ik schrijf twee goede recensies voor jouw Amazon-producten voor 5 euro”. Kortom, dit is handel. Bing Liu van de universiteit van Chicago deed intensief onderzoek naar de fake recensies. Hij zegt dat gemiddeld 15% van alle beoordelingen als vervalst ontmaskerd zijn, maar dat tot nu toe pas ongeveer de helft van de vervalsingen is ontdekt. Vandaar dat hij schat dat het om ongeveer 30% gaat, een getal wat ik in de titel van deze bijdrage gebruikte.

Het artikel wordt steeds interessanter, want er blijken complete bedrijven aan het werk te zijn met het schrijven van fake recensies. De New York Times ontmaskerde vorig jaar de oplichterij van de Amerikaanse bestseller schrijver John Locke. De man had 300 recensies bij het inmiddels gesloten internetplatform GettingBookReviews.com gekocht. Dergelijke bedrijven bestaan nog steeds. De journalist in het artikel deed navraag en kreeg een medewerker aan de telefoon: “Boekrecensies kosten 12 dollar per stuk, tot 100 woorden. Ieder extra woord kost 3 cent. De publicatie op Amazon is in de prijs inbegrepen.”

Waarom bloeit deze handel? Het antwoord ligt voor de hand. Als er bij een boek geen beoordeling voorhanden is, dan koopt bijna niemand dit boek. Als een klant veel beoordelingen met ***** ziet, dan is de kans groot dat hij koopt. Amazon zelf wil niets kwijt over dit onderwerp. Bing Liu begrijpt wel waarom: “Ze profiteren van positieve recensies, vervalst of niet. Het is in het voordeel van de verkopers als er beoordelingen zijn, waar ze ook vandaan komen, zo lang het maar positieve beoordelingen zijn. Daarom doen ze bij Amazon ook niet zo veel met dit gegeven, ze zoeken niet actief naar fake beoordelingen.”

Niet alleen positieve recensies worden vervalst, ook negatieve. Daar kan de schrijver Randall Sullivan een woordje over meepraten. Zijn boek over Michael Jackson werd gebombardeerd met negatieve beoordelingen. Enkele fans vonden namelijk dat hun idool niet zo werd geportretteerd zoals zij het wensten en riepen succesvol op om het boek slecht te beoordelen.

Ondertussen probeert Bing Liu onder de miljoenen recensies en beoordelingen de koren van het kaf te scheiden. Met algoritmes ontdekt hij automatisch welke recensies van echte gebruikers afkomstig zijn en welke zijn vervalst. Daarnaast wordt ook de schrijfstijl onder de loep genomen. Worden te vaak reclame-achtige formuleringen gebruikt? Wordt de naam van het product bijzonder vaak genoemd of doemen bij boeken de flaptekst telkens op?

Het is dus oppassen geblazen, bij zowel negatieve als positieve recensies op dit soort websites. Natuurlijk is het jammer dat het vertrouwen van de internetgebruiker en van de koper op deze manier wordt misbruikt. Dat vindt ook de auteur van het artikel op de website van de Duitse radio. Hij geeft aan dat de beoordelingen en recensies het koopgedrag sterk beïnvloeden. En natuurlijk gebeurt dit niet alleen bij Amazon, het gebeurt bij alle websites die op een dergelijke manier producten aanbieden. Amazon komt in het artikel in beeld, omdat het bedrijf vorig jaar in Duitsland een omzet van 6,5 miljard euro behaalde. Dat zijn cijfers van het bedrijf zelf. Daarmee is Duitsland na Amerika de belangrijkste markt voor Amazon.

Bron: Deutschlandradio Kultur, Fünf Sterne auf Bestellung

(Deze bijdrage verscheen ook op Joop.nl)

« Oudere berichten Recent Entries »