Author Archives: AvG

Nieuwe roman van Daniel Kehlmann

Foto Wikipedia: Daniel Kehlmann op de Leipziger Buchmesse (2009)

Foto Wikipedia: Daniel Kehlmann op de Leipziger Buchmesse (2009)

„Jaren later, ze waren al lang volwassen en een ieder was al in zijn eigen ongeluk verstrikt geraakt, wist niemand van Arthur Friedlands zonen meer wie op het idee was gekomen om die middag naar de hypnotiseur te gaan“ (Jahre später, sie waren längst erwachsen und ein jeder verstrickt in sein eigenes Unglück, wusste keiner von Arthur Friedlands Söhnen mehr, wessen Idee es eigentlich gewesen war, an jenem Nachmittag zum Hypnotiseur zu gehen).

Met bovenstaande zin begint „F“, de nieuwe roman van Daniel Kehlmann over drie broers, die ieder op eigen wijze huichelaar, bedrieger en vervalser zijn. Ze hebben zich op hun leven voorbereid, maar plotseling gaapt er een afgrond. Een ogenblik van onoplettendheid, een klein toeval, een misstap en wat op een spookachtige nachtmerrie leek, wordt waar.

Het is de zomer van de economische crisis. Martin, een katholieke priester zonder geloof, lijdt aan overgewicht, omdat hij altijd honger heeft. Martin ontmoet zijn halfbroer Eric tijdens een etentje. De financieel adviseur, die zwaar in de schulden zit en met één been in de gevangenis staat, heeft lugubere visioenen, maar vertelt hier echter niets over.

Vage, schimmige mannen, zelfs twee kinderen waarschuwen hem voor iets, echter: deze waarschuwingen zijn niet voor hem bedoeld. Ze zijn voor zijn tweelingbroer Iwan bestemd, die er precies zo uitziet, en al meteen voltrekt zich het onheil.

Op woensdag 4 september zal Daniel Kehlmann als openingsact van het internationaal literatuurfestival in Berlijn om 20:30 uur voor de eerste keer uit zijn nieuwe boek voorlezen.

Wie meer wil weten over het werk van Daniel Kehlmann; in juni verschijnt in het Kunsttijdschrift Vlaanderen een achtergrondartikel van mijn hand over zijn tot nu toe verschenen werk, zijn positie binnen de Duitstalige literatuur, de reacties van pers en publiek, etc., etc.

Actueler bericht op dit blog

Daniel Kehlmann
F
384 pagina’s
ISDN: 978-3-498-03544-0
€ 22,95
Verkrijgbaar vanaf: 6 september 2013

Internationaal literatuurfestival Berlijn: www.literaturfestival.com

Berlijnse bejaarden op vlotte wereldreis

De skyline in El Paso (Texas, USA) vanaf het noorden gezien (foto: Wikipedia)

De skyline in El Paso (Texas, USA) vanaf het noorden gezien (foto: Wikipedia)

In de afgelopen tientallen jaren is dit binnen de Duitstalige literatuur één van de mooiste werken van iemand op latere leeftijd. Dat schrijft Der Spiegel over het boek „Last Exit to El Paso“ van de Duitse schrijver Fritz Rudolf Fries (78).

De naam van de auteur is in Duitsland net zo onbekend als in Nederland. De in 1935 in Bilbao geboren Frits Rudolf Fries leefde vanaf 1945 in Leipzig. In 1996 was hij eventjes een literaire ster met zijn debuutroman „Der Weg nach Oobliadooh“. In de DDR kreeg het verhaal geen toestemming om gedrukt te worden. Door toedoen van de schrijver Uwe Johnson verscheen het bij uitgeverij Suhrkamp in West-Duitsland.

Frits Rudolf Fries leefde en werkte in de DDR en was ook als informant voor de Stasi actief. In Duitsland vroeg men zich na de val van de muur vooral af of hij een meeloper was binnen het autoritaire systeem, daarna werd hij totaal genegeerd.

Inmiddels woont de 78-jarige Fries in Petershagen bij Berlijn. Vanwege gezondheidsproblemen verlaat hij zijn huis niet meer. Wat dat betreft lijkt hij op Pierre Arronax, één van de twee hoofdpersonages in zijn nieuwe boek “Last Exit to El Paso”. Die ligt namelijk in bed als hij via de telefoon te horen krijgt dat hij een wereldreis heeft gewonnen. Ondanks dat hij bedlegerig is, neemt hij de prijs in ontvangst. Zijn vriend Arcimboldi krijgt hetzelfde telefoontje. Dan vliegen ze allebei naar New York.

De wereldreis verandert in een weddenschap door de USA. De één reist langs de Amerikaanse oostkust, de andere langs de westkust. Het doel is voor beiden hetzelfde: El Paso, bij de grens tussen Texas en Mexico. Volgens Spiegel is het boek net als het in 2012 uitgekomen “Peehs Liebe” van Norbert Scheuers een boek dat zich met gangbare beschrijvingen niets van het thema ouder worden aantrekt. “Ouder worden, dat is hier niets voor lafaards en al helemaal niets voor fantasieloze personen”, aldus Spiegel.

In korte hoofdstukken verbindt Fritz Rudolf Fries met een speelse zekerheid herinneringsflarden met elkaar; de kinderjaren tijdens de oorlog, het latere leven als Oost-Duitse bohemien en jazzfan met toespelingen naar Jules Verne, naar de roman “2666” van Roberto Bolaño en naar de Belgische surrealist Paul Delvaux.

Daarnaast is het boek gevuld met lichtvoetige weerspiegelingen over het leven als kunstenaar op de grens tussen de grote politieke systemen van de 20e eeuw; over liefde, begeren, roes en het thema dat boven alles zweeft; het ouder worden. Volgens Der Spiegel mag de verteller weliswaar een oudere man zijn, hij is ondanks de hogere leeftijd toch kind, jongeman en vooral dromer gebleven.

Bron:
Der Spiegel: Großes Alterswerk: Berliner Greise mit Schuss (met mooie foto’s!)

Boek “Last Exit to El Paso”

Spooktocht in Berlijn

Op het laatste moment open ik mijn autoportier en vraag aan de man naast de auto of hij niet voor mij in de plaats wil. De adrenaline schiet door mijn lichaam, ik kan geen woord uitbrengen. De man kijkt mij kwaad aan en schreeuwt dat ik als de sodemieter mijn deur dicht moet doen. “Of ik ze wel allemaal op een rijtje heb”, lees ik in een tekstballon boven zijn hoofd. Hij heeft wel iets wel van een stripfiguur, deze dikke Berlijnse man. De situatie waar ik mij in bevind heeft ook wel iets weg van een stripverhaal, alleen is het nog niet duidelijk wat voor soort stripverhaal het gaat worden. Ik ben in ieder geval niet de held die dit varkentje wel even gaat wassen. Opeens is het donker, ik zie niets meer. De man is weg, ik kan mijn auto niet meer uit. Ik bevind me in een wit landschap. Is het hagel, sneeuw? Ik zie geen hand voor ogen en mijn hart klopt sneller en sneller. De auto schokt, het zweet breekt me uit. Ik kan niet meer terug.

Wat zijn dat voor enorme boomstammen? Waar komen die opeens vandaan? De sneeuw is omgeslagen in regen, zeer heftige regen. Buiten hoor ik een enorm lawaai. Eén enorme boomstam vliegt over het dak, het lijkt alsof ik het in slow motion zie, en landt achter de auto. Het gevaarte tolt nog heftig na. De weg terug is nu definitief afgesloten. Voor mij doemt weer zo’n enorme stam op. Ik leg mijn hoofd op het stuur, schrik van de toeter en sluit dan mijn ogen. Is dit echt of droom ik? Alsjeblieft, schrijf dat ik wakker word en dat het een droom blijkt te zijn. Niet? Oké, dan niet, maar wat gebeurt er allemaal? Ik kijk voorzichtig door het voorraam van de auto. Het klaart op, ik zie dat het lichter wordt. De rollende boomstammen lijken verdwenen. Eindelijk kan ik ontspannen.

“Nicht bremsen!! (niet remmen)” lees ik opeens in koeienletters, gevolgd door een enorm uitroepteken. Wat nu weer?! Ik lees het net op tijd en trek mijn voet terug. Hij was al op weg naar de rempedaal. Ik snap het niet. Het is toch logisch dat je remt als je ziet dat er een zware metalen balk door je voorruit lijkt te beuken. Wie heeft die tekst op die balk geschreven? Is dit toch een droom, een nachtmerrie? Shit, nog zo’n blauw metalen, roestige balk en weer die tekst “Nicht bremsen!!! (niet remmen)”. Ik doe niets meer. De metalen balk lijkt mij uit te dagen door op me af te komen en de auto net niet te raken. Ik volg het schouwspel met de balken en vraag me af of ik gisteren niet toevallig heel veel heb gedronken en dat dit misschien nog de restalcohol is. Maar dat is niet het geval. Ik begin aan mezelf te twijfelen. Was die man wel echt, ben ik wel echt?

Dan voel ik hoe de auto naar voren schokt en door twee grote deuren lijkt te vliegen. Lijkt, want de deuren gaan op het laatste moment open. Ik lach van vreugde. Ik zie de zon, de bomen en de benzinepomp waar ik eerder op de dag vroeg of ik mijn auto hier ook kon wassen. De dame vertelde me niet dat ik door een wasstraat moest, waarbij je tijdens het wassen in de auto blijft zitten. Maar goed, dat weet ik nu. Oh ja, wie dit ook een keertje mee wil maken als leuke Berlijnse attractie, dit is het adres. Ik was m’n auto voortaan zelf.

« Oudere berichten Recent Entries »