Category Archives: Cultuur

Cultkroeg heeft genoeg van burgerlijk Prenzlauer Berg

Bert Papenfuß. Foto: Wikipedia

Bert Papenfuß. Foto: Wikipedia

De undergrounddichter, punker en anarchist Bert Papenfuß (1956) heeft genoeg van de totaal burgerlijk geworden wijk Prenzlauer Berg. Dat de eigenaren van dure eigendomswoningen aan de overkant straks in zijn bar Rumbalotte aan de Metzer Straße zouden kunnen zitten, dat kan en wil hij zich niet voorstellen. Hij gaat op zoek naar een andere locatie. In de Metzer Straße klinkt binnenkort jazz in plaats van punk.

Dat staat in een vandaag verschenen artikel in de Berliner Zeitung. De wijk Prenzlauer Berg duikt geregeld op in de lokale, Berlijnse media. Een paar jaar geleden repten de kranten al over de komst van de Schwaben alsof het om bezetting van de wijk ging. Viel in Berlijn het woord gentrificatie, dan viel de naam Prenzlauer Berg. Ook de colonnes kinderwagens in het straatbeeld bleven bij de Berlijnse media niet onopgemerkt.

Terug naar het artikel over de kroeg van Bert Papenfuß, die vijf jaar geleden zijn lokaal opende en volgens de krant één van de bekendste dichters in Prenzlauer Berg is. Hij is een undergroundschrijver, punk en anarchist. “Iedereen doet hier wat hij wil en kan, wat op zijn zeezoute tong brandt, leest uit de ‘drankflessenpost’, vertelt de fantastische verhalen verder, zingt en drinkt tegen het lauwe briesje dat hier een onverdraaglijke weerstoestand is geworden”, aldus de kroegeigenaar in de Berliner Zeitung.

Bij de opening van zijn bar in 2011 was het de bedoeling dat het er niet zo lauw aan toe zou gaan. Zijn ontmoetingspunt voor cultuur, lekker ouwehoeren en drinken veranderde in een café op de hoek voor de ‘renitente rest van de Prenzlauer Berg Connection‘, die nog niet waren weggetrokken, nog niet uit hun woningen waren verdreven of gestorven waren. Een bar voor kunstenaars en dienstweigeraars, die elkaar in de nissen van de DDR ontmoetten, er gedichten voorlazen, dronken, zongen, filosofeerden en die in de loop der jaren hun ontmoetingspunten in het volgens Papenfuß ‘volledig burgerlijk geworden Prenzlauer Berg’ verloren. Papenfuß is van mening dat de wijk Prenzlauer Berg veranderde in een “gepensioneerden-getto”. Als ik dat lees, denk ik terug aan het interview met Marjolijn Uitzinger waarin ook kreten over andere wijken opdoken. In het oosten van Berlijn wonen bijvoorbeeld mensen die City West graag ‘Shitty West’ noemen en Charlottenburg als ‘rollator-country’ wegzetten.

In Prenzlauer Berg verdwijnt  het alternatieve wereldje en breidt het aantal inwoners met veel geld zich uit. Dat is ongeveer de strekking van het artikel over Rumbalotte, de kroeg waar lezingen en concerten werden gehouden, voetbal werd gekeken en waar muzikanten, kunstenaars en schrijvers gezamenlijk een glas dronken. Achter de bar stonden ook musici van voormalige, succesvolle DDR-bands. De ‘Oost- bohème’ kwam hier bij elkaar en men voelde zich hier op z’n gemak.

Kroegeigenaar Papenfuß, die nu in Weißensee woont, wil niet alles opgeven. Zijn concept van een alternatieve cultuurkroeg blijft overeind. Voor zijn ‘opstandige activiteiten’ zoekt hij een geschikte ruimte van ongeveer 60 m2. De huiseigenaren in Prenzlauer Berg bieden volgens hem echter alleen peperduur onroerend goed aan.

De tekst over de teloorgang van de cultkroeg eindigt met de toekomst van de locatie. Bevriende kunstenaars nemen het lokaal over en openen op 17 oktober ‘Watt’. De nieuwe eigenaar wil hier een ‘rook- en cultuurlokaal’ van maken waarin naast een literaire avond ook een bioscoop- en muziekprogramma wordt aangeboden. Bands zoals het Ensemble Club Jazz Debakel (speelt op de openingsavond) zullen hier optreden en de drankkaart zal met tapbier en een paar soorten whiskey worden uitgebreid. In Watt zal meer freefunk en jazzrock te horen zijn en minder punk zoals bij Papenfuß.

Deze tekst is gebaseerd op het artikel “”Schnauze voll” – Kulturspelunke Rumbalotte macht dicht” dat op 19 september op de website van de Berliner Zeitung verscheen.

Berlin Art Week: voorproefje Jheronimus Bosch project Eveline van de Griend

Jheronimus Bosch: deel van het Antonius-drieluik, ook De verzoeking of De temptatie van de heilige Antonius genoemd. „TemptationStAnthony-left“ von Hieronymus Bosch (etwa 1450–1516) - Unbekannt. Lizenziert unter Gemeinfrei über Wikimedia Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:TemptationStAnthony-left.jpg#/media/File:TemptationStAnthony-left.jpg

Jheronimus Bosch: deel van het Antonius-drieluik, ook De verzoeking of De temptatie van de heilige Antonius genoemd. Bron: Wikipedia

Berlijn staat dezer dagen in het teken van de kunst. Nog t/m 20 september vindt in de Duitse metropool de Berlin Art Week plaats. Onder de vele internationale deelnemende kunstenaars bevindt zich Eveline van de Griend (1976), de Nederlandse kunstenares die in Berlijn woont.

Morgenavond zijn haar schilderijen te bewonderen in een popup-expositie in de Platoon Kunsthalle aan de Schönhauser Allee. Bovendien is zij op vrijdag 25 september één van de zes gasten op de traditionele Berlijnse Salon (tip!), een altijd weer bijzondere avond waarmee de vereniging Berlijnse Avonden traditioneel het culturele seizoen inluidt.

Eveline van de Griend werd geboren in Den Bosch, de stad van kunstschilder Hieronymus Bosch. Ze groeide op als dochter van een bruggenbouwer en verbleef in Nigeria, Engeland en Rusland. Ze studeerde af aan de kunstacademie in Den Bosch. Volgens diverse media is het doel van haar werk de werkelijkheid te misleiden door middel van contradicties, door tegenstrijdigheden te verenigingen. Dat is een constante factor in haar werk.

In 2009 belandde ze met een stipendium in Berlijn en wist dat ze in de Duitse metropool zou blijven. In het Berlijnse boulevardblad Berliner Kurier (BK) van 8 juni 2015 zei ze hierover: “Ik blijf! De stad, haar conflicten, de vrijheid”, dat inspireert haar. Volgens de BK vormen de mensen en de wereld ook haar thema.

Als voorbeeld duikt in het artikel het project “Art for gold” op, waarmee ze in Kaapstad van start ging. De idee hierachter is dat iedereen oude ringen en sieraden afgeeft en daarvoor in ruil een portret krijgt. Het goud verzamelt ze, smelt ze en vervolgens maakt ze er een sculptuur van die ze aan het museum in Kaapstad wil schenken. “Zo geef ik iets van het goud terug wat de Europeanen vroeger gestolen hebben”, aldus Eveline van de Griend.

In Italië leerde ze als beeldhouwster de kunst van de marmeren sculptuur. Momenteel werkt ze aan een serie schilderijen in aansluiting aan de Nederlandse kunstschilder Jheronimus Bosch, later ook wel Jeroen Bosch of Hiëronymus Bosch genoemd. Voor de volledigheid, zijn volledige naam luidde Jheronimus Anthonissoen van Aken. Eveline van de Griend probeert met haar schilderijen de schilder Jheronimus Bosch te vertalen naar de nieuwe, moderne tijd, aldus de berichtgeving in de BK.

Een voorproefje is dus vanaf morgen onder de titel’Reïncarnatie van Jheronimus Bosch in de Platoon Kunsthalle in Berlijn te zien. Het gaat om vijf werken die het veelbelovende begin zijn van twee solo-exposities in Duitsland en Nederland onder de titel Reincarnation of Jheronimus Bosch? – The Myths of J. Van Aken.

Berlin Art Week
Reincarnation of Jheronimus Bosch? by Eveline van de Griend
Platoon Kunsthalle
Schönhauser Allee 9
10119 Berlin
Vernissage: zaterdag 19 september 2015, 19:00 uur
Entree: gratis

Website Berlin Art Week: www.berlinartweek.de

Biografie Eveline van de Griend

Drie keer David Van Reybrouck in Berlijn

David Van Reybrouck. Foto: © Stephan Vanfleteren

David Van Reybrouck. Foto: © Stephan Vanfleteren

In de laatste week van het internationale literatuurfestival in Berlijn (ilb) zal de Vlaamse schrijver David Van Reybrouck drie keer optreden. Van Reybrouck is de man die op verzoek van de Stichting CPNB het Boekenweekessay 2016 schrijft en zich daarbij op Duitsland richt, onder het motto ‘Was ich noch zu sagen hätte’.

Zijn eerste optreden vindt plaats op donderdag 17 september. In het gebouw van de Heinrich Böll Stiftung aan de Schumannstrasse 8 praat hij onder leiding van presentator Denis Tull over zijn boek Congo, dat door Waltraud Hüsmert naar het Duits is vertaald en onder de titel Kongo: Eine Geschichte in Duitsland verscheen.

Twee jaar geleden bezocht ik een lezing van de succesvolle literair vertaalster, georganiseerd door de vereniging Belgier in Berlin. Het was een interessante avond, waarvan ik onder de titel ‘Altijd op zoek naar woorden’  verslag heb gedaan op mijn blog.

Op vrijdag 18 september is David Van Reybrouck te gast in de Heilig-Kreuz-Kirche in Kreuzberg. Hier zal hij wederom tekst en uitleg geven bij zijn boek Congo. Een dag later, op zaterdag 19 september, spreekt Van Reybrouck in het Haus der Berliner Festspiele over de toekomst van de democratie en stelt daarbij indirect zijn boek ‘Tegen verkiezingen‘ voor, dat binnenkort in het Duits verschijnt.

Donderdag 17 september
Kongo: Vom Wirken zerstörerischer Macht und einer jungen Demokratie
Waar: Heinrich Böll Stiftung Berlin
Adres: Schumannstrasse 8
Aanvang: 20:00 uur
Toegang: gratis
Internet: www.boell.de

Vrijdag 18 september
“Kongo – eine Geschichte”
Waar: Heilig-Kreuz-Kirche Berlin
Adres: Zossener Str. 65
Aanvang: 20:00 uur
Toegang: 8 euro
Ticket online kopen
Internet: www.literaturfestival.com

Zaterdag 19 september
David Van Reybrouck befragt die Zukunft der Demokratie
Waar: Haus der Berliner Festspiele
Adres: Schaperstrasse 24
Aanvang: 20:00 uur
Toegang: 8 euro
Ticket online kopen
Internet: www.literaturfestival.com

« Oudere berichten Recent Entries »