Category Archives: Cultuur

Schrijvers eisen opheldering van Merkel over Prism-affaire

Foto Julia Zeh (Wikipedia)

Foto Julia Zeh (Wikipedia)

In een open brief aan Angela Merkel eist de schrijfster Juli Zeh (Bonn, 30-06-1974) opheldering over de „Prism-affaire“. Tien dagen geleden hadden ruim 9.000 mensen haar brief ondertekend. Momenteel zijn het er al bijna 50.000. Juli Zeh heeft het doel om er 100.000 te verzamelen en dan de brief aan Angela Merkel aan te bieden.

„Is de Duitse regering bezig om de rechtstaat uit de weg te gaan in plaats van deze te verdedigen?“ De door de schrijfster Juli Zeh gelanceerde en door talrijke bekende schrijvers ondertekende open brief aan bondskanselier Merkel, waarin snel opheldering over de Prism-affaire wordt geëist, is op www.change.org/nsa door meer dan 47.000 mensen ondertekend.

Via die website, waarop de brief is gepubliceerd,  kunnen natuurlijk ook mensen uit Nederland en België de petitie nog steeds ondertekenen. Zelf heb ik de brief zojuist ook ondertekend, als solidair gebaar naar de Duitse burgers. Ik vermoed namelijk dat dergelijke acties in Nederland niet van de grond komen, omdat angst en onverschilligheid dat land steeds meer in de greep lijken te houden.

Ter verduidelijking; in deze context is “dat land” een tamelijk abstract begrip. Mijn vermoeden is dan ook gebaseerd op een vrijwel dagelijkse rondgang langs de kranten- en opiniepagina’s in dat land en het beeld dat daarbij in mijn ogen is ontstaan.

Soms springt “het land” wel op de bres voor iets. De laatste keer was dat vanwege de tekst van het koningslied. Van een ander kaliber was de open brief aan de politiek, die in 1959 verscheen. Dit schrijven werd onder andere getekend door bekende schrijvers zoals Simon Vinkenoog, Remco Campert, Adriaan Morriën en C. Buddingh.

Tot de ondertussen ruim 60 schrijvers die het appèl van Juli Zeh ondersteunen behoren Angela Krauß, Peter Kurzeck, Kurt Drawert, Robert Menasse, Antje Rávic Strubel, Gisela von Wysocki en Nora Bossong.

Hier volgt de Nederlandse vertaling van de brief:

Zeer geachte mevrouw de bondskanselier,

Sinds Edward Snowden het bestaan van het PRISM-programma openbaar heeft gemaakt, houden ook de media zich bezig met het grootste afluisterschandaal in de geschiedenis van de Duitse Bondsrepubliek. Wij burgers ervaren uit de berichtgeving, dat buitenlandse inlichtingendiensten zonder concrete verdachte momenten onze telefoongesprekken en elektronische communicatie onderscheppen. Via het opslaan en de verwerking van metadata worden onze contacten, vriendschappen en relaties geregistreerd.
Onze politieke houding, onze bewegingsprofielen, ja, zelfs onze alledaagse stemmingen zijn voor de veiligheidsdiensten transparant.

Daarmee is de “glazen mens” definitief werkelijkheid geworden.

Wij kunnen ons niet weren. Er zijn geen mogelijkheden om te klagen, geen mogelijkheden om aktes in te zien. Terwijl ons privéleven transparant wordt gemaakt, beweren de geheime diensten recht te hebben op maximale intransparantie van hun methoden. Met andere woorden: wij beleven een historische aanval op onze democratische rechtstaat, namelijk de omkering van het principe van de onschuldpresumptie tot een miljoenvoudige algemene verdachtmaking.

Mevrouw de bondskanselier, in uw zomer-persconferentie zei u, Duitsland is “geen controlestaat”. Sinds de onthullingen van Snowden moeten we zeggen: helaas toch. In dezelfde samenhang vatte u uw handelen bij de opheldering van de PRISM-affaire in een treffende zin samen: “Ik wacht toch liever af”.

Maar wij willen niet wachten. De indruk ontstaat dat de manier van handelen van de Amerikaanse en Britse overheden door de Duitse regering goedkeurend op de koop toe wordt genomen. Daarom vragen wij u: is het politiek aanvaardbaar dat de NSA Duitse burgers op een manier controleert, die voor de Duitse overheid door de grondwet en het Bundesverfassungsgericht verboden is? Profiteren de Duitse diensten van de informatie van de Amerikaanse overheid en ligt daar de oorzaak van uw aarzelende reactie?

Hoe komt het, dat de Bundesnachrichtendienst (naast het ‘Bundesamt für Verfassungsschutz’ en de ‘Militärischer Abschirmdienst’, één van de drie geheime diensten van Duitsland.) en de Verfassungsschutz (bescherming door de Grondwet) het NSA-spionageprogramma XkeyScore ter controle van zoekmachines inzetten, waarvoor echter geen wettelijke basis bestaat. Is de Duitse regering bezig de rechtstaat uit de weg te gaan in plaats van deze te verdedigen?

Wij roepen u op om de mensen in het land de complete waarheid over de spionage-aanvallen te vertellen. En wij willen weten wat de regering van plan is om daartegen te ondernemen. De grondwet verplicht u om schade aan Duitse burgers af te wenden. Mevrouw de bondskanselier, hoe ziet uw strategie eruit?

Bron: Frankfurter Allgemeine Zeitung

Boekrecensies bij Amazon: circa 30% is nep

MGKHoe echt is de digitale wereld? Wat is echt en wat is fake? Deze vragen intrigeren mij al enkele jaren. Door de komst van internet wordt het leven met de dag absurder c.q. interessanter. Meer en meer mensen raken zich ervan bewust dat je met woorden van alles kunt uithalen. Dat kon natuurlijk altijd al, maar nu iedereen zich dagelijks met (vooral digitale) woorden bezighoudt, gaan er bij veel mensen nieuwe werelden open.

Zelf speelde ik in 1996 een spelletje met woorden door een artikel te schrijven over de zelfmoord onder katten. Ik goot een fictief verhaal in een journalistieke vorm. De titel van mijn verhaal verscheen op de cover van het inmiddels opgeheven blad Mens & Gevoelens. Dat resulteerde in een telefoontje. Van e-mail had nog bijna niemand gehoord. De man die belde was van de NOS. Hij wilde weten wie die twee onderzoeksters waren en hoe hij met ze in contact kon komen. Achteraf gezien zei ik veel te snel “het was fictie”. Daar baal ik nog steeds van. Maar goed, zijn reactie was (natuurlijk) ‘ah, dat dacht ik al. Ik had het er met een collega over en hij twijfelde er echt aan. Maar goed, ik dacht, ik bel toch even.’

Mijn verhaal over de zelfmoord onder katten sluit goed aan bij het artikel “5 sterren op bestelling”, dat ik vandaag op de website van ‘Deutschlandradio Kultur’ las. Waarom? Omdat ik als lezer ook enorm twijfelde of het wel waar was. Ik kan nu al verklappen dat het verhaal helaas juist is. Het stuk gaat over waarheid en bedrog bij de boekenverkoop van online boekwinkels en dan met name bij Amazon. Op de boekenafdeling van dit Amerikaanse e-commercebedrijf kun je een recensie of een beoordeling in sterretjes achterlaten. Nu blijkt dat ongeveer 30% van de beoordelingen bij Amazon vervalst zijn. Daarnaast bestaat er een enorme handel in het schrijven van fake recensies. In het artikel komt ene Manuela aan het woord. Zij schrijft in opdracht fake recensies. “De klanten sturen mij ofwel kant-en-klare teksten of ik schrijf zelf een recensie. Die moet het liefst zo klinken alsof ik het boek ook heb gelezen. Ik heb meerdere gebruiksprofielen, zodat ik ook meerdere beoordelingen voor een boek kan geven”.

Meerdere fake beoordelingen door één persoon, dat zier dan ongeveer zo uit:

Michael M: “Deze uitgave koop ik vast en zeker nog een keer.”

Stephanie G.: “Het boek is absoluut aanbevelenswaardig.”

Chris72: “De tip voor aanvangers zijn echt absoluut nuttig en het is gelukt om een mix van informatie en entertainment te brengen. Compliment!!

Manuele biedt op job websites haar diensten voor 5 euro per recensie aan. Zij is niet de enige: “Ik publiceer een positieve en goed geformuleerde recensie van uw publicatie op Amazon voor 5 euro” of “Ik schrijf twee goede recensies voor jouw Amazon-producten voor 5 euro”. Kortom, dit is handel. Bing Liu van de universiteit van Chicago deed intensief onderzoek naar de fake recensies. Hij zegt dat gemiddeld 15% van alle beoordelingen als vervalst ontmaskerd zijn, maar dat tot nu toe pas ongeveer de helft van de vervalsingen is ontdekt. Vandaar dat hij schat dat het om ongeveer 30% gaat, een getal wat ik in de titel van deze bijdrage gebruikte.

Het artikel wordt steeds interessanter, want er blijken complete bedrijven aan het werk te zijn met het schrijven van fake recensies. De New York Times ontmaskerde vorig jaar de oplichterij van de Amerikaanse bestseller schrijver John Locke. De man had 300 recensies bij het inmiddels gesloten internetplatform GettingBookReviews.com gekocht. Dergelijke bedrijven bestaan nog steeds. De journalist in het artikel deed navraag en kreeg een medewerker aan de telefoon: “Boekrecensies kosten 12 dollar per stuk, tot 100 woorden. Ieder extra woord kost 3 cent. De publicatie op Amazon is in de prijs inbegrepen.”

Waarom bloeit deze handel? Het antwoord ligt voor de hand. Als er bij een boek geen beoordeling voorhanden is, dan koopt bijna niemand dit boek. Als een klant veel beoordelingen met ***** ziet, dan is de kans groot dat hij koopt. Amazon zelf wil niets kwijt over dit onderwerp. Bing Liu begrijpt wel waarom: “Ze profiteren van positieve recensies, vervalst of niet. Het is in het voordeel van de verkopers als er beoordelingen zijn, waar ze ook vandaan komen, zo lang het maar positieve beoordelingen zijn. Daarom doen ze bij Amazon ook niet zo veel met dit gegeven, ze zoeken niet actief naar fake beoordelingen.”

Niet alleen positieve recensies worden vervalst, ook negatieve. Daar kan de schrijver Randall Sullivan een woordje over meepraten. Zijn boek over Michael Jackson werd gebombardeerd met negatieve beoordelingen. Enkele fans vonden namelijk dat hun idool niet zo werd geportretteerd zoals zij het wensten en riepen succesvol op om het boek slecht te beoordelen.

Ondertussen probeert Bing Liu onder de miljoenen recensies en beoordelingen de koren van het kaf te scheiden. Met algoritmes ontdekt hij automatisch welke recensies van echte gebruikers afkomstig zijn en welke zijn vervalst. Daarnaast wordt ook de schrijfstijl onder de loep genomen. Worden te vaak reclame-achtige formuleringen gebruikt? Wordt de naam van het product bijzonder vaak genoemd of doemen bij boeken de flaptekst telkens op?

Het is dus oppassen geblazen, bij zowel negatieve als positieve recensies op dit soort websites. Natuurlijk is het jammer dat het vertrouwen van de internetgebruiker en van de koper op deze manier wordt misbruikt. Dat vindt ook de auteur van het artikel op de website van de Duitse radio. Hij geeft aan dat de beoordelingen en recensies het koopgedrag sterk beïnvloeden. En natuurlijk gebeurt dit niet alleen bij Amazon, het gebeurt bij alle websites die op een dergelijke manier producten aanbieden. Amazon komt in het artikel in beeld, omdat het bedrijf vorig jaar in Duitsland een omzet van 6,5 miljard euro behaalde. Dat zijn cijfers van het bedrijf zelf. Daarmee is Duitsland na Amerika de belangrijkste markt voor Amazon.

Bron: Deutschlandradio Kultur, Fünf Sterne auf Bestellung

(Deze bijdrage verscheen ook op Joop.nl)

Redden shampoo miljardairs de Suhrkamp uitgeverij?

suhrZo luidde de titel van een artikel dat gisteren in de Duitse krant “Die Welt” verscheen. Uitgeverij Suhrkamp staat in Duitsland al jaren bekend als de uitgeverij waar zo nu en dan de problemen tussen uitgeefster Ulla Unseld-Berkéwicz en de zakenman Hans Barlach weer hoog oplaaien. Meer achtergronden hierover staan in dit artikel in de NRC.

Gisteren schreven enkele Duitse kranten dat er een oplossing voor het jarenlange conflict in zicht lijkt. De redders zouden Sylvia en Ulrich Ströher kunnen zijn. Zij is erfgename van het cosmeticabedrijf Wella, dat in 2003 voor 6,5 miljard euro aan het Amerikaanse concern Procter & Gamble werd verkocht. Vandaar de titel.

Het echtpaar Ströher geldt als zeer terughoudend. Het is bekend dat ze beiden van kunst houden en hun omvangrijke kunstverzameling na-oorlogse Duitse schilderkunst in het museum Küppersmühle in Duisburg tentoonstellen. “Die Zeit” schrijft dat volgens Hans Peter Riegel, de biograaf van kunstenaar Joseph Beuys, het bedrijf van de Ströhers van de nazi-tijd in Duitsland geprofiteerd zou hebben. Het zou een pikant detail zijn, als het geërfde geld een uitgeverij zou redden, wiens naamgever ooit door de nazi’s vanwege vermeend hoogverraad in een concentratiekamp werd opgesloten.

Ook “Der Spiegel” en de “FAZ” meldden dat het echtpaar Ströher wellicht in de uitgeverij wil investeren. Noch de uitgeverij noch Ulrich Ströher wilden dit echter officieel bevestigen. Toch achten veel Duitse media het goed mogelijk dat er geld uit het shampoo-concern naar de uitgeverij zou kunnen vloeien.

« Oudere berichten Recent Entries »