Category Archives: Varia

Dämmerung im Vorfrühling

Der Tag bleicht. Letzte Helligkeit
Quillt aus dem ebenmässigen Gewölk.
Die Erde trocken und befreit
Von Schnee; nur hie und da die Spur
Von dünnem Eise, wie Glasur.

Die Dunkelheit wächst sanft und stät;
Ein Licht, das aufblitzt, glimmt noch matt;
Die Kinder spielen noch so spät,
Der Tagesfreuden nimmer satt.

Die Menschen schreiten säumig, wie verführt;
Und atmend heben sie das Kinn
So an die Luft, als läge drin
Für sie ein Etwas, das den Sinn
Wie eine wahre Seligkeit berührt.

Von Hedwig Lachmann

 

 

 

 

 

 

Vier decennia Berlijn in beeld: foto’s van Harry Croner

00_Harry Croner

©Stadtmuseum Berlin

Vanaf 28 februari (één dag eerder is de officiële opening) 2015 presenteert het Stadtmuseum Berlin een selectie van circa 250 Berlijn-foto’s uit de jaren 1946 tot 1988. De tentoonstelling in het  Märkischen Museum biedt voor de eerste keer in de geschiedenis een blik in het veelzijdige gezamenlijk werk van de persfotograaf Harry Croner (1903–1992) en verdeelt dit in zes ruimtes over de gebieden stadsbeeld, portret, reportage en bühnefotografie.

Of het nu ging over het bekende Zesdaagse fietsevenement, de kelnerderby, de miss-verkiezing, een modeshow, een theaterpremière, het filmfestival, een jazzfeest of een mediagala, Croner legde het stadsleven destijds altijd met zijn camera vast. De foto’s van Harry Croner vormen de kroniek van een tijdperk en tegelijkertijd een hommage aan een klein eiland in de grote zee van de wereldpolitiek, een eiland dat vooral een grote bühne voor cultuur bleek te zijn.

04_Harry Croner

©Stadtmuseum Berlin

Serieuze nieuwsgierigheid
Te voet of met het openbaar vervoer doorkruiste Harry Croner de stad en documenteerde in indrukwekkende series niet alleen pleinen en straten, maar legde ook bekende en onbekende Berlijners op de gevoelige plaat vast. De fotojournalist begeleidde 40 jaar lang het leven in West-Berlijn: de wederopbouw en het ontstaan van nieuwe symbolen, grote en kleine alledaagse gebeurtenissen, prominente personen uit de wereld van de kunst en politiek en vooral het gebeuren op de toneelpodia van de stad. Of het nu ging om het Hebbel-Theater, Titania-Palast, Deutsche Oper, Schaubühne, Internationale Filmfestspiele of het Presseball – Croner was erbij.

02_Harry Croner

©Stadtmuseum Berlin

Het ging er bij hem niet om een schandaal of roddel in beeld te brengen, zijn foto’s spreken een veel serieuzere, journalistieke taal. Ver weg van glamour en sensatie ontstonden bijzondere moment- en portretopnames zoals de unieke serie met de toneelspeler Klaus Kinski in zijn woning in Berlijn (1960). Met veel van de in Berlijn wonende of hier als gast verblijvende kunstenaars onderhield Croner een jarenlange vriendschap.

05_Harry Croner

©Stadtmuseum Berlin

Late carrière als fotograaf
Harry Croner werd op 16 maart 1903 in Berlijn geboren. Van 1920 tot 1922 voltooide hij een handelsopleiding, hij was bij verschillende autofirma’s als reclameleider in dienst en uiteindelijk als reizende vertegenwoordiger bij Bayerischen Motorenwerke (BMW) werkzaam. Op het moment dat hij in 1933 als zelfstandig ondernemer een eigen fotozaak in Berlin-Wilmersdorf opende, had hij al een carrière als fotograaf op het oog. Hij verkocht niet alleen camera’s en toebehoren, maar maakte ook portretopnames. In 1940 moest hij gedwongen aan het westelijk front als oorlogsverslaggever aan de slag maar werd al snel vanwege zijn Joodse vader als ‘ongeschikt voor militaire dienst’ ontslagen.

Terug in Berlijn werkte hij deels weer in zijn fotozaak. In 1944 kwam Croner in een concentratiekamp en in maart 1945 belandde hij in Amerikaanse gevangenschap. Hij werd in april 1946 vrijgelaten. Pas op 43-jarige leeftijd begon zijn carrière als vrije persfotograaf, waarbij hij vooral werkte voor de Berlijnse dagbladen Der Abend, Telegraf en Der Tagesspiegel. Voorgedragen door burgemeester Klaus Schütz ontving Croner in 1971 het Bundesverdienstkreuz (Orde van Verdienste van de Bondsrepubliek Duitsland). Harry Croner stierf op 27 september 1992 in Berlijn.

03_Harry Croner

©Stadtmuseum Berlin

Nalatenschap
Met ondersteuning van de stichting Preußische Seehandlung kon in februari 1989 het omvangrijke archief (circa 100.000 zwart-wit foto’s en meer dan 1,3 miljoen negatieven) worden aangekocht. Een representatief deel van de nalatenschap werd in 2013 gedigitaliseerd, ondersteund door de afdeling digitalisering van de deelstaat Berlijn. Circa 8.000 foto’s zijn al online toegankelijk onder  https://sammlung-online.stadtmuseum.de.

MÄRKISCHES MUSEUM | Stadtmuseum Berlin
Adres Am Köllnischen Park 5 | 10179 Berlin
Infoline tel. (030) 24 002-162 | info@stadtmuseum.de
Looptijd: 28.02. tot 28.06.2015
Openingstijden: di–zo 10–18 uur
Entree 5,00 euro / korting 3,00 euro | iedere 1e woensdag van de maand gratis toegang

WEBSITE TENTOONSTELLING

De kunstenaar als architect

Michael Pohl: Neues Museum Herford, 2015 © Marta Herford, Foto: Hans Schröder

Michael Pohl: Neues Museum Herford, 2015
© Marta Herford, Foto: Hans Schröder

Wat gebeurt er als kunstenaars zich met architectuur bezighouden? Kunnen ze innovatiever en radicaler zijn als ze zich geen zorgen hoeven te maken over bouwvoorschriften, haalbaarheid en de wens van de investeerders?

Met dromen van (on)mogelijke ruimtes, begaanbare ruimteconstructies en tekeningen van utopische stadsontwerpen houdt het museum voor hedendaagse kunst Marta Herford zich in een eerste overzichtstentoonstelling (un)möglich! Künstler als Architekten in het jubileumjaar 2015 met deze vragen bezig. Gregor Schneider is met ‘Total isolierten Gästezimmer’ (totaal geïsoleerde logeerkamer) namen u r vertegenwoordigd. Dai Goang Chen presenteert een vuurtoren van over elkaar gelegde laagjes piepschuim. De Belgische kunstenaar Jan de Cock levert met ‘Everything for you, Herford’ een bijdrage met betrekking tot het stadje Herford. Michael Pohl ontwierp voor de stad zelfs een nieuw, fictief museum.

Museum Marta Herford is het levende bewijs van hoe architecten hun werken soms als sculpturen bedenken. Naar aanleiding van het 10-jarig jubileum keert het museum het gebruikelijke perspectief om, dat een architecten als kunstenaar denkt. Met een imposant en buitengewoon project thematiseert Marta Herford het fenomeen, dat sinds de jaren ’60 steeds meer kunstenaars op de scheidslijn van kunst en architectuur werken.

Blik in de tentoonstelling „(un)möglich! Künstler als Architekten“ Met werken van Johannes Wohnseifer (Inflatable White Cube, 2005), Stephen Craig (Pink Galaxy, 2015) en Christine Rusche (ABERRATION, Raum-Zeichnung, 2015), v.l.n.r. © Marta Herford, Foto: Hans Schröder

Blik in de tentoonstelling „(un)möglich! Künstler als Architekten“
Met werken van Johannes Wohnseifer (Inflatable White Cube, 2005), Stephen Craig (Pink Galaxy, 2015) en Christine Rusche (ABERRATION, Raum-Zeichnung, 2015), v.l.n.r.
© Marta Herford, Foto: Hans Schröder

Een groot deel van de werken werd speciaal voor deze expositie ontwikkeld zoals bijvoorbeeld de installaties van Isa Melsheimer (waarmee ze aan de architecten van “Die Gläserne Kette” doet denken) en Stephen Craig, die een heel universum van lokethuisjes in miniatuurformaat heeft gebouwd.

Zeven bijdragen die specifiek met de plek van de expositie te maken hebben zijn afkomstig van Michael Pohl, Dai Goang Chen, Christine Rusche, Heike Mutter/ Ulrich Genth, Jan de Cock, Pedro Cabrita Reis en Caroline Bayer en houden zich bezig met de sculpturale vorm van de Gehry-architectuur. En direct tegenover Marta Herford staat een bouwbord, dat bij sommige passanten irritaties zou kunnen opwekken: het presenteert een ‘Nieuw museum Herford’ door Michael Pohl.

Op de achterkant van de ‘langen galerie’ laat Christine Rusche een wandtekening ontstaan, die de reële met een fictieve ruimte met elkaar in verband brengt. In de 22 meter hoge dom van het museum heeft de Koreaanse kunstenaar Dai Goang Chen een begaanbare vuurtoren van piepschuim neergezet. Aan de binnenkant hiervan beleeft de bezoeker niet alleen een fascinerend lichtspel, maar ook een bijzonder akoestisch fenomeen. In dezelfde ruimte ernaast heeft het kunstenaarspaar Heike Mutter/Ulrich Genth een installatie gecreëerd, die in het kader van de Marta prijs van de Wemhöner stichting ontstond.

Atelier Van Lieshout Dynamo, 2010 © Atelier Van Lieshout

Atelier Van Lieshout
Dynamo, 2010
© Atelier Van Lieshout

Sinds 1985 bouwt Gregor Schneider aan zijn huis u r, dat hij onophoudelijk bewerkt en opnieuw vormgeeft. Terwijl de buitenkant van het huis onveranderlijk blijft, herhaalt Schneider de volgorde van de ruimtes aan de binnenkant met steeds nieuwe ruimtes. Voor de tentoonstelling in Marta verhuist hij de “Total isolierten Gästezimmer (totaal geïsoleerde logeerkamer) naar Herford.

De met lucht gevulde “White Cube” van Johannes Wohnseifer beweegt zich tussen sculptuur, historisch beeld en een politiek signaal. Hij fungeert als een fragiel, begaanbaar schepsel en verwijst tegelijkertijd eveneens als een soort „Urhütte der Moderne“ naar de geglobaliseerde kunstwereld. Ook verblijven voor dieren zijn onderdeel van de door kunstenaars bedachte ruimtes: het kunstenaarscollectief Atelier van Lieshout

ontwierp een “utopisch hondenhok” voor Korea, waar honden ook op de menukaart staan.

Een bijzondere verdienste van de tentoonstelling is dat ze de thematiek van de kunstenaars als architect zowel tijdperk-overkoepelend als facettenrijk belicht. Ze spant een boog van de eerste historische eerste tekens uit de vroegere 20e eeuw tot Wenzel Hablik of El Lissitzky tot de werken in de naoorlogse periode van Walter Jonas tot in de tegenwoordige tijd, met talrijke bijdragen van hedendaagse kunstenaars. Het spectrum reikt van begaanbare ruimteconstructies tot getekende architectuurutopieën tot documentatie van daadwerkelijk gerealiseerde gebouwen.

Marta Herford (Gehry-Galerien)
Goebenstraße 2-10
D-32052 Herford
Looptijd: 21 februari – 31 mei 2015
Geopend: di – zo en op feestdagen 11-18 uur, iedere 1e woensdag in de maand 11-21 uur
Entree: volwassen 8 euro, korting 4,50 euro, gratis voor kinderen onder 10 jaar.
Contact: www.marta-herford.de

Website tentoonstelling

« Oudere berichten Recent Entries »