Category Archives: Varia

Niet reageren

Op iedere door de overheid afgekondigde maatregel om de uitbreiding van het coronavirus beter onder controle te krijgen, regent het reacties die net zo besmettelijk zijn als het virus zelf.

Het gaat om het geld, schreeuwt de een. Het virus is een leugen, roept de ander. In al deze reacties lees je tussen de regels door dat de reageerders het niet meer pikken. De harde kern van deze groep reageerders vormen de trollen.

Het is geen geheim dat voor de trollen – deze wezens hebben hun bestaan aan het internet te danken – de pandemie een groot geschenk is. Zij hitsen de twijfelende lezers iedere dag flink op en scanderen stellingen die al snel voor waarheid worden aangenomen. Dat moet voor de trollen zoiets als een orgasme zijn: je roept het een en ander, iedereen gaat het vervolgens herhalen en opeens zijn er journalisten die jouw verzinsels oppikken en er de nodige tijd en aandacht aan besteden. Je eigen waarheden kunnen maken, wat een cadeau!

Momenteel loopt het met die dubieuze waarheden flink uit de hand. De bestorming van het Capitool is hier een goed voorbeeld van. Om deze populistische volksophitserij van de trollenlegers een halt toe te roepen, pleit ik ervoor dat er niet meer op nieuwsberichten gereageerd kan worden. Ik vond het altijd al raar dat mensen op columns konden reageren. Een column lees je bij het ontbijt en daarna ga je over tot de orde van de dag, wat je ook van die column vindt. Of je leest hem op een ander tijdstip, maar ook dan ga je daarna over tot de orde van de dag. Of je gaat naar bed. Wil je de columnist het vuur aan de schenen leggen, dan start je een polemiek. Punt. Maar bij een column horen geen lezersreacties. Daar zitten noch de lezers van de krant of het tijdschrift, noch de columnisten op te wachten.

Terug naar de trollen. Ik pleit ervoor dat naast de reguliere media ook Facebook, Twitter en andere grote sociale platforms een maand lang de mogelijkheden op berichten te reageren buiten werking stellen. Een soort digitale lockdown. Oké, een paar onschuldige emoticons mogen actief blijven zoals de lachende smiley, het duimpje omhoog en een hartje. Meer niet. Het schrijven van een reactie is uit den boze c.q. is onmogelijk.

De kans is groot dat de trollen vervolgens op dubieuze platforms tekeer gaan en schreeuwen wat zij van de censuur vinden, dat het volk altijd de pineut is, dat de tegenstander nepnieuws verbreidt, bla, bla, bla. Dat lucht vast en zeker op en heeft misschien wel een helende werking. Ik kan me zelfs goed voorstellen dat op die manier veel trollenlevens een vroegtijdig einde beleven. Aan dat onderwerp kunnen de reguliere media dan weer de nodige aandacht besteden. Bij het ontbijt zal ik het nieuws met genoegen lezen en daarna overgaan tot de orde van de dag. Of ik lees het op een ander tijdstip en ga daarna over tot de orde van de dag. Of ik ga naar bed.

De geluidsinstallatie

Vanwege Gedichtendag nogmaals deze bijdrage uit 2015. Destijds bevond ik me in de bevoorrechte positie enkele dagen samen te mogen werken met twee grootse dichteressen, te weten Maud Vanhauwaert en Nora Gomringer.
microphone-1308010-1278x855„Ik zie een film“, zei Nora Gomringer in juni van dit jaar tijdens de Versschmuggel workshop van het poëziefestival in Berlijn. Samen met haar en de Vlaamse dichteres Maud Vanhauwaert zat ik in mijn hoedanigheid als vertaler in een kantoorruimte van de Literaturwerkstatt in de Kulturbrauerei in Prenzlauer Berg. We  werkten aan de vertaling van ‘De geluidsinstallatie’, een prachtig gedicht van Maud Vanhauwaert. Als de Duitse dichteres en prozaschrijfster Nora Gomringer zegt dat ze een film ziet, dan ziet ze ook een film en dan komt er ook een film. Ik kende haar pas twee of drie dagen, maar al na de eerste kennismaking wist ik dat ik hier met een dichteres te maken had die een enorme passie voor woorden, klanken en beelden heeft. Natuurlijk is dat inherent aan het dichterschap – Maud Vanhauwaert heeft net zo’n grote passie voor woorden, klanken en beelden – maar het is een bijzondere ervaring hier in levende lijve getuige van te mogen zijn.

Ruim twee maanden later  was de film al af. In de tussentijd won Nora Gomringer de gerenommeerde ‘Ingeborg-Bachmannpreis‘ met haar verhaal ‘Recherche’, waarmee ze bewees dat ze ook het proza niet schuwt.

In de onlangs uitgekomen film ‘Mikrofonanlage’ leest de schrijfster Nora Gomringer het gedicht van Maud Vanhauwaert voor en dat kan deze poet performer als geen ander.  ‘Ik ben er een absolute voorstander van dat je een gedicht, iedere tekst, ook spreekt. Dus niet alleen voor je uit mompelen maar echt je stem verheffen en de tekst voor jezelf uitspreken. Dat zorgt voor veel meer helderheid en brengt je dichterbij de gedachten, misschien ook bij die van de maker van het gedicht.’ Dat is een citaat van Nora Gomringer dat ik opnam in een bericht over het poëziefestival in Berlijn. Ze wil de lezer dichterbij de gedachten van de dichter brengen en helderheid verschaffen. Dat is haar gelukt met de film over de begrafenis van een geliefde en de defecte geluidinstallatie in een kerk, die meer teweeg kan brengen dan een een functionerende geluidsinstallatie in een kerk.

Frappant detail: Maud Vanhauwaert wilde dit gedicht altijd al graag op muziek zetten. Ter gelegenheid van de gedichtendag op 29 januari 2015 bracht ze de muzikale uitvoering van ‘De geluidsinstallatie’ in een radio-uitzending van Studio Brussel ten gehore:
http://stubru.be/linde/dichtenopmuziek

‘Mikrofonanlage’, gelezen door Nora Gomringer:

Nieuw boek Haruki Murakami

Onder de titel Erste Person Singular verscheen vandaag bij de Duitse uitgeverij DUMONT een nieuw boek van Haruki Murakami. De Nederlandse vertaling “Eerste persoon enkelvoud” verschijnt op 23 februari bij uitgeverij Atlas Contact

Vrouwen die verdwijnen, een fictieve bossa nova plaat van Charlie Parker, een pratende aap en een man die zich afvraagt hoe hij is geworden wie hij nu is. De raadsels rondom mensen, dingen, wezens en momenten die ons voor altijd bijblijven, daarmee houdt de ik-verteller zich in acht korte verhalen bezig.

Het zijn klassieke Murakami vertellingen die ons in een wereld van nostalgische jeugdherinneringen, voorbij liefdes, filosofische bespiegelingen, jeugdherinneringen, literatuur, muziek en baseball ontvoeren, aldus de tekst op de website van de uitgeverij. “Melancholisch overtuigend intelligent en tragikomisch in de allerbeste betekenis van het woord. Dat zijn deze verhalen die schijnbaar terloops met de grens tussen fictie en realiteit spelen en altijd weer doen vermoeden dat de schrijver en ik-verteller meer dan slechts een paar overeenkomsten hebben.”

En wat schrijft de Nederlandse uitgeverij over het boek? Wel, het volgende: “Een toevallige ontmoeting op een parkbankje verandert in een raadselachtig wiskundig onderhoud dat de verteller nog decennia later bezighoudt. Een naamloze, oudere man denkt terug aan twee bepalende liefdes uit zijn jeugd. Een logé in een aftands pension wordt deelgenoot van de romantische ontboezemingen van een melancholieke aap. De acht verhalen in Eerste persoon enkelvoud worden allemaal verteld door een klassieke Murakamiaanse ikfiguur die soms verdacht veel overeenkomsten toont met de schrijver zelf. Haruki Murakami op zijn zuiverst: bevreemdend, troostrijk, weemoedig, ontroerend, met vlijmscherpe observaties over hoe wij ons verhouden tot de buitenstaander in ons allemaal.”

Haruki Murakami
ERSTE PERSON SINGULAR
Aantal pagina’s: 224
Oorspronkelijke uitgeverij: Bungeishunju
Originele titel: Ichininsho tansu
Vertaling: Ursula Gräfe
Prijs: € 22 (hardcover), € 18,99 als e-book
Website

Haruki Murakami
Eerste persoon enkelvoud
Uitgeverij: Atlas Contact
ISBN: 9789025468095
Aantal pagina’s: 288
Verwacht: februari 2021
Website

 

« Oudere berichten Recent Entries »