Blog Allard van Gent

De woedende burgers

Posted on 22 november 2023 by AvG één reactie

Bruinhemden, nazi’s, fascisten. Nee, ik recenseer geen geschiedenisboek, maar noem woorden die dagelijks opduiken in de sociale media anno 2023. En als iets opvallend vaak opduikt in de sociale media anno 2023, dan is het al snel nieuws

Schreeuwen
Vandaag de dag is het dus makkelijker dan ooit om in het nieuws te komen. Op Twitter schreeuw je er gewoon flink op los en voor je het weet zijn er journalisten ter plekke die het geschreeuw oppikken. Dat is toch veel gemakkelijker dan het sturen van een lezersbrief waarin je zegt dat de grenzen dicht moeten, de buitenlanders het land uitgezet moeten worden en dat alles weer zo moet zijn als vroeger. Politici maken ook gretig gebruik van deze methode. Een flinke schreeuw levert meer op dan een officieel persbericht.

Podium voor extreemrechts
Met name de rechts-populistische partijen maken handig gebruik van de social media als springplank naar de mainstream media. Veel Nederlandse kranten profileren zich wederom graag met berichtgeving over het rechts-populisme door bijvoorbeeld de achterban te belichten of de leiders van dergelijke partijen een podium te bieden. Vooral de Volkskrant blinkt hier in uit. Natuurlijk is het allemaal ‘journalistiek verantwoord’, want de verslaggevers zoeken de rechtsextremisten op en doen verslag voor de krant. De lezers willen immers weten waarom die rechts-populistische partijen vandaag de dag een groei doormaken.

En daar wringt de schoen. Willen de lezers dat echt? Zijn de lezers van de Volkskrant dan echt zó dom? Iedereen weet toch dat bij de rechts-populistische partijen woede en onvrede de boventoon voeren, omdat de partijen vinden dat elitaire politici veel te ver van de burgers af staan, zeker die in Brussel. Daarom eisen ze dat de EU wordt opgeheven en dat de grenzen dicht moeten in verband met de toestroom van vluchtelingen en criminelen.

Elitaire politici
Nu vind ook ik dat politici veel te ver van de burgers af staan en dat nogal wat politici geen idee hebben van wat zich op de werkvloer in zieken- en bejaardenhuizen afspeelt. De rechts-populistische partijen hebben het graag over de ivoren toren waar de politici in zitten. Je hoeft echter niet extreemrechts te zijn om te zien dat er inderdaad zo nu en dan sprake is van een ivoren toren. En dat veel politici gedreven worden door hun maandelijkse salaris en niet door hun visie op de samenleving, daar kan ook ik kwaad om worden.

Om mijn woede een uitlaatklep te bieden ram ik op een boksbal, reageer me af door te sporten of ik schrijf op papier waarom ik zo woedend ben. Wat ik niet doe, is alle andere politici de schuld geven van mijn slechte humeur. Voor mijn woede ben ik uiteindelijk zelf verantwoordelijk. Het nemen van die eigen verantwoordelijkheid, daaraan ontbreekt het volgens mij bij deze recht-spopulistische partijen en hun aanhangers.

Angst
Daarnaast regeert volgens mij de angst. Veel mensen zijn bang voor wat komen gaat. Op televisie zie je boten vol vluchtelingen naar Europa komen en als er dan een aanslag plaatsvindt, dan is de optelsom snel gemaakt. Het is de angst voor wat komen gaat, angst voor de grote veranderingen. Natuurlijk verandert er veel als massa’s vluchtelingen in Europa een veilige plek zoeken om te leven. Onder de vluchtelingen bevinden zich hoogstwaarschijnlijk ook moordenaars, verkrachters en terroristen, want die vind je in iedere samenleving, ook in Duitsland en Nederland.

Maar geef de politici de kans hier verstandig mee om te gaan. Niemand heeft ervaring met een dergelijke problematiek. Als de angst regeert, dan wordt het tijd dat ook te erkennen. Verslaggevers zouden eens op zoek moeten gaan naar mensen die zeggen bang te zijn en die weten dat je onschuldige vluchtelingen niet de schuld voor hun angst kunt geven. Laat die verslaggevers nu eens niet de rode loper uitrollen voor de schreeuwende menigte die met woede en haat dezelfde angst camoufleren wil.

Menno ter Braak tussen 1920 en 1930

Menno ter Braak
Het lijkt erop alsof kranten zoals het Algemeen Dagblad, de Telegraaf en gek genoeg ook de Volkskrant zich verplicht voelen met grote regelmaat over het rechts-extremistische gedachtegoed te schrijven. Zouden ze dat niet doen, dan…ja, wat dan? De aanleiding om dit stukje te schrijven is een brief die Menno ter Braak op 2 maart 1940 aan zijn bevriende Duitse schrijver Albert Vigoleis Thelen schreef. Twee maanden later viel Duitsland Nederland binnen, vijf dagen daarna pleegde Ter Braak zelfmoord.

In die brief noemt Ter Braak het woord ‘moffentuig’. Als ik op televisie een stel AfD aanhangers woedend zie schreeuwen, dan denk ik meteen aan dat woord. Ter Braak schreef in dezelfde brief ook over de dagbladen in Nederland: “De dagbladen munten hier n.l. uit door de meest kleurlooze neutraliteit, die denkbaar is, om vooral toch maar geen aanstoot te geven aan dien meneer Adolf. Alsof deze zich aan dergelijke fatsoensoverwegingen zou storen!”

Media
Nu lijkt het erop dat je van de kranten die ik eerder noemde niet kunt zeggen dat ze kleurloos neutraal zijn, maar schijn bedriegt. Natuurlijk munten deze kranten ook uit door de meest kleurloze neutraliteit, omdat ze toch vooral geen aanstoot willen geven aan de lezers die, ingegeven door hun angst, neigen zich tot de rechts-populisten te scharen. Daarmee zou je flink wat lezers kunnen verliezen. En daarom willen ze ook vooral maar geen aanstoot geven aan de leiders van dergelijke partijen, want dat zou eveneens lezers kosten. Alsof deze leiders zich aan dergelijke fatsoensoverwegingen zouden storen.

‘Der Spiegel’ over Wilders’ werkwijze

Posted on 22 november 2023 by AvG Plaats een reactie

Kantoor van Der Spiegel in de Hamburgse ‘HafenCity’

De Nederlandse socioloog Paul Schnabel legde zes jaar geleden op de website van weekblad Der Spiegel uit hoe het komt dat de rechtspopulisten in Nederland zo succesvol zijn. Economisch gezien gaat het met Nederland nog beter dan met Duitsland. “We behoren tot de rijkste landen ter wereld, de staatsschulden dalen, net als de werkloosheid. En toch heerst er een irrationele ontevredenheid onder het motto: met mij gaat het goed maar met ons gaat het slecht”, legt Schnabel uit.

Hoe wordt die ontevredenheid dan gevoed? Dat wil interviewer Christoph Titz van Der Spiegel graag weten. Schnabel legt uit dat het belangrijk is een scheiding te maken tussen echte en ingebeelde zorgen. “Een vijfde deel van de bevolking voelt zich blijkbaar in goede handen bij Wilders, omdat dit deel gelooft dat hij toch maar uitspreekt wat dit deel van de bevolking in het geheim denkt. Daartoe behoort de dwaalleer dat de Nederlandse identiteit wordt bedreigd door globalisering en de islam. Wilders wakkert die negatieve emoties aan en maakt daar volop gebruik van. Hij vermengt ze met realistische problemen. Onroerend goed en de huren zijn bijvoorbeeld zeer duur geworden. Vandaag de dag zijn er meer gezinnen die twee inkomens nodig hebben om een aangenaam leven te leiden, en de verzorgingsstaat krimpt”, aldus Schnabel.

De interviewer vraagt waarom juist jonge mensen Wilders kiezen. Schnabel geeft aan dat de genoemde echte problemen, dus de huren en de hachelijke arbeidsverhoudingen, vooral de jeugd aangaan. De socioloog noemt Wilders een kameleontische, ondoorzichtige figuur. “Hij zegt op grove en meedogenloze wijze wat hij denkt en is daarbij zeer krachtig en luid – een soort proto Trump. En zoals alle rechtspopulisten scheldt hij op de elite en het establishment. Door continue herhaling blaast hij in video’s op Facebook en Twitter kleinigheden op, omdat hij hoopt dat ze dan een deel worden van het collectieve bewustzijn en misschien zelfs als feitelijk correct worden beschouwd”, aldus Schnabel.

De Nederlandse socioloog is afgevaardigde van D66. Wat hebben de liberale politieke krachten dan verkeerd gedaan in de omgang met Wilders? Schnabel zegt dat veel mensen dachten dat het fenomeen Wilders wel weer voorbij zou gaan. Andere populistische partijen zoals die van de vermoorde rechtspopulist Pim Fortuyn vielen door interne ruzies vanzelf uit elkaar. “Wilders heeft echter nooit een partij opgericht”, legt Schnabel uit. “Hij is het enige lid van de PVV. Als er al conflicten zijn, dan zijn die alleen in zijn parlementsfractie.”

Schnabel vertelt verder dat de mensen die voor Wilders in het parlement zitten niets anders hebben dan de beweging van Wilders. “Eentje heeft mij persoonlijk verteld dat hij buiten het parlement en zonder Wilders kansloos zou zijn. Hij en anderen zijn financieel afhankelijk van de PVV geworden”.

De interviewer begrijpt niet waarom er in Nederland niemand is die zegt dat er een politicus aan de winnende hand is die de grondvesten van Nederland wil vernietigen. Schnabel zegt dat D66 leider Alexander Pechtold zich altijd zeer duidelijk tegen Wilders heeft opgesteld. “Ook om die reden maakte Wilders onlangs gebruik van “alternatieve feiten” door een nepfoto te gebruiken waarop Pechtold als sympathisant te zien is bij een demonstratie die voor de Sharia opkomt. Die foto is ronduit een leugen”, aldus Schnabel. “En we leggen de mensen ook uit dat we geen kans hebben als we de EU verlaten”, voegt hij eraan toe. “Wilders zegt dat hij Nederland niet vernietigt maar dat hij het land weer zichzelf laat zijn. Zwitserland is bij hem en de andere populisten een geliefd voorbeeld. Uitgerekend Zwitserland! Een land dat zonder echt lidmaatschap bijna alles moet doen wat de EU verlangt. Maar dat wil men gewoon niet geloven.”

Tot slot gaat de interviewer in op het plan Wilders te isoleren. Op de 50 Plus Partij na wil er volgens hem niemand met hem een coalitie aangaan. Zou dat plan kunnen lukken? Als Wilder de grootste partij wordt, dan heeft hij volgens Schnabel de kans een regering samen te stellen. Hij voegt er meteen aan toe dat dit vervolgens zal mislukken. “Ook de sociaaldemocraten van de PvdA hebben vroeger al een keer meegemaakt de sterkste partij te zijn maar niet te kunnen regeren. Een linkse coalitie zal het nu waarschijnlijk niet halen. De meeste waarnemers rekenen op een coalitie van vier of vijf partijen onder de huidige premier Rutte.”

Bron
Der Spiegel, vrijdag 17.02.2017 , 09:44 uur: Phänomen Geert Wilders “Alle dachten, das geht vorbei”