Blog Allard van Gent

De undergrounddichter, punker en anarchist Bert Papenfuß (1956) heeft genoeg van de totaal burgerlijk geworden wijk Prenzlauer Berg. Dat de eigenaren van dure eigendomswoningen aan de overkant straks in zijn bar Rumbalotte aan de Metzer Straße zouden kunnen zitten, dat kan en wil hij zich niet voorstellen. Hij gaat op zoek naar een andere locatie. In de Metzer Straße klinkt binnenkort jazz in plaats van punk.

Dat staat in een vandaag verschenen artikel in de Berliner Zeitung. De wijk Prenzlauer Berg duikt geregeld op in de lokale, Berlijnse media. Een paar jaar geleden repten de kranten al over de komst van de Schwaben alsof het om bezetting van de wijk ging. Viel in Berlijn het woord gentrificatie, dan viel de naam Prenzlauer Berg. Ook de colonnes kinderwagens in het straatbeeld bleven bij de Berlijnse media niet onopgemerkt.

Terug naar het artikel over de kroeg van Bert Papenfuß, die vijf jaar geleden zijn lokaal opende en volgens de krant één van de bekendste dichters in Prenzlauer Berg is. Hij is een undergroundschrijver, punk en anarchist. “Iedereen doet hier wat hij wil en kan, wat op zijn zeezoute tong brandt, leest uit de ‘drankflessenpost’, vertelt de fantastische verhalen verder, zingt en drinkt tegen het lauwe briesje dat hier een onverdraaglijke weerstoestand is geworden”, aldus de kroegeigenaar in de Berliner Zeitung.

Bij de opening van zijn bar in 2011 was het de bedoeling dat het er niet zo lauw aan toe zou gaan. Zijn ontmoetingspunt voor cultuur, lekker ouwehoeren en drinken veranderde in een café op de hoek voor de ‘renitente rest van de Prenzlauer Berg Connection‘, die nog niet waren weggetrokken, nog niet uit hun woningen waren verdreven of gestorven waren. Een bar voor kunstenaars en dienstweigeraars, die elkaar in de nissen van de DDR ontmoetten, er gedichten voorlazen, dronken, zongen, filosofeerden en die in de loop der jaren hun ontmoetingspunten in het volgens Papenfuß ‘volledig burgerlijk geworden Prenzlauer Berg’ verloren. Papenfuß is van mening dat de wijk Prenzlauer Berg veranderde in een “gepensioneerden-getto”. Als ik dat lees, denk ik terug aan het interview met Marjolijn Uitzinger waarin ook kreten over andere wijken opdoken. In het oosten van Berlijn wonen bijvoorbeeld mensen die City West graag ‘Shitty West’ noemen en Charlottenburg als ‘rollator-country’ wegzetten.

In Prenzlauer Berg verdwijnt  het alternatieve wereldje en breidt het aantal inwoners met veel geld zich uit. Dat is ongeveer de strekking van het artikel over Rumbalotte, de kroeg waar lezingen en concerten werden gehouden, voetbal werd gekeken en waar muzikanten, kunstenaars en schrijvers gezamenlijk een glas dronken. Achter de bar stonden ook musici van voormalige, succesvolle DDR-bands. De ‘Oost- bohème’ kwam hier bij elkaar en men voelde zich hier op z’n gemak.

Kroegeigenaar Papenfuß, die nu in Weißensee woont, wil niet alles opgeven. Zijn concept van een alternatieve cultuurkroeg blijft overeind. Voor zijn ‘opstandige activiteiten’ zoekt hij een geschikte ruimte van ongeveer 60 m2. De huiseigenaren in Prenzlauer Berg bieden volgens hem echter alleen peperduur onroerend goed aan.

De tekst over de teloorgang van de cultkroeg eindigt met de toekomst van de locatie. Bevriende kunstenaars nemen het lokaal over en openen op 17 oktober ‘Watt’. De nieuwe eigenaar wil hier een ‘rook- en cultuurlokaal’ van maken waarin naast een literaire avond ook een bioscoop- en muziekprogramma wordt aangeboden. Bands zoals het Ensemble Club Jazz Debakel (speelt op de openingsavond) zullen hier optreden en de drankkaart zal met tapbier en een paar soorten whiskey worden uitgebreid. In Watt zal meer freefunk en jazzrock te horen zijn en minder punk zoals bij Papenfuß.

Deze tekst is gebaseerd op het artikel “”Schnauze voll” – Kulturspelunke Rumbalotte macht dicht” dat op 19 september op de website van de Berliner Zeitung verscheen.