In 2002 verscheen in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland een unieke literatuurkrant op de markt. Niet alleen het krantenformaat viel meteen op, maar ook de verkoopprijs van € 2,50 en de oplage van 50.000 exemplaren. ‘ Literatuur to go’ noemde de literatuurredacteur van het Duitse dagblad ‘Die Welt’ de Weense literatuurkrant VOLLTEXT treffend.
Hoge oplage
In een modern koffiehuis in het negende district van Wenen spreek ik met Thomas Keul, de man die in 2002 samen met Thomas Heher, Josef Klareck en Gerhard Kusternigg VOLLTEXT oprichtte. ‘We probeerden een ander, ook economisch ander paradigma te vinden voor het klassieke model literatuurtijdschrift. We wilden niet de weg bewandelen om klein te beginnen en dan te groeien. Dat gaat niet. Als je klein begint, dan ben je tot klein blijven veroordeeld”, legt Thomas Keul uit.
’s Avonds surf ik geregeld naar een forum met mensen die ik al jaren ken, tenminste, virtueel. Op dit forum heet ik “Peppie’. Alle andere forummers hebben ook nicknames zoals Kruitje, Poekie, Kratje en Balpen, om er maar een paar te noemen. De onderwerpen op het forum zijn heel divers. Humor, serieuze zaken en barpraat. In de virtuele bar schrijf je wat je zo op een dag meemaakt. Ik ben zenuwachtig, ik ga zo koken, ik heb vervelende schoonfamilie op bezoek of ik ben boos. Meestal zijn het alledaagse ervaringen.
Vandaag schreef ik over mijn gebeurtenis in een supermarkt waar ik normaal nooit kom, tweehonderd kilometer bij mij vandaan. “Hallo ! Vandaag wat meegemaakt, je gelooft het niet. In de supermarkt duwde een dame mij gewoon met haar karretje aan de kant en keek me daarna ook nog verwijtend aan. Echt een bitch. Ze had een belachelijk blauw hoedje op…
1971:cabaretgezelschap uit DDR arriveert op Schiphol, v.l.n.r. Hilmar Thate, Wolfgang Bayer, Cox Habbema (in Nederland getrouwd met Esche), Eberhard Esche
“Warme, maar geen popachtige grote en in geen enkel geval naïef kijkende ogen, een lippenstift tussen mandarijn en framboos, een door impressionistisch licht gekuste huid, zonneblonde haren, bloemwitte kleding en een houding, die de goden onbevreesd “goedemorgen” mag wensen – zo verscheen de wetenschapster Maria Scholl, gespeeld door Cox Habbema, voor een internationale raad, die tamelijk radeloos is, omdat ze telkens ruimteschepen kwijtraakt.”
Met bovenstaande tekst opende de Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) van zaterdag 17 maart het bericht Anmutiger rauchen over Cox Habbema, de Nederlandse actrice die afgelopen vrijdag 70 jaar werd. In de genoemde scene steekt Habbema een sigaret op, die ze op bevel van een humorloze asthenische toekomstbureaucraat weer moet uitmaken. Ze drukt haar sigaret uit en speelt meteen weer met een nieuwe. “Hoe moet je dan ook mooi, slim en crisisbestendig zijn als je niet mag roken”, staat er in het bericht.
Volgens de FAZ stamt deze scene uit de op drie na beste SF-film die ooit in een staat onder het verdrag van Warschau (Warschau-Vertrags-Staat) werd gedraaid. “De beide beste films zijn natuurlijk van Tarkowskij -, Hermann Zschoches “Eolomea” uit 1972.”
In het bericht komt de Duitse toneelschrijver Peter Hacks ter sprake, “met diens werken de uit Nederland stammende Cornelia ‘Cox’ Habbema enkele van haar grootste successen vierde.”
Cox Habbema was ook als regisseuse en als echtgenote van zijn filmster Eberhard Esche met Hacks verbonden. Einde jaren zeventig laat dichter/toneelrecensent André Müller sen. weten dat “Hacks Eberhard Esche en Cox Habbema overigens zeer prijst en meent dat alle toneelspelers er nooit aan toe kwamen om over iets anders te spreken dan over theater en de rollen. Maar die twee waren wel de beste.”
Het is daarom niet verwonderlijk dat Cox Habbema haar achternaam aan een klein Berlijns theatertje afstond, waarin vandaag de dag de Peter-Hack-Gesellschaft en Eulenspiegel Verlag opvoeringen organiseren.
Blog Allard van Gent 