Category Archives: Cultuur

Kasteel Anholt – prachtige ambiance in het grensgebied

mu

In gesprek met Duco van Krugten, museumdirecteur van kasteel Anholt

Op 23 mei 1991 ondertekenden de Nederlandse ministers Van den Broek en Dales samen met hun Duitse collega’s Schröder, Rau en Genscher het Verdrag van Anholt in kasteel Anholt. Op deze historische plek spreek ik met de Nederlandse museumdirecteur Duco van Krugten, die sinds 1974 de scepter zwaait over het archief, de bibliotheek en de vele kunstschatten van het vorstenhuis “zu Salm-Salm”.

De heer van Krugten groeide op in de omgeving van Doorn, in het midden van Nederland. Na zijn middelbare schooltijd studeerde hij in Utrecht. Tijdens zijn studie droeg hij de rechts-geschiedenis een warm hart toe. Via- via kwam hij in contact met het Duitse vorstenhuis zu Salm-Salm. De vorst zocht een archivaris voor de ontsluiting van zijn archieven en kunstschatten. “Hij had in 1966 al een museum in zijn kasteel ingericht. In 1974 heb ik toen al de wetenschappelijke leiding overgenomen”, aldus Duco van Krugten.

Beheer
Ondertussen werkt Van Krugten alweer 23 jaar samen met de zoon van de toenmalige vorst. Ze beheren het museum met het park en het prachtige hotel in het voorgebouw. Duco van Krugten: “Aangrenzend ligt de golfclub. Dat deel hebben we verpacht, net als het daarachter liggende Klein Zwitserland (Anholter Schweiz). Dat is een wildpark van 70 hectare waar inheemse diersoorten worden getoond. Wij hebben dat park, dat jaarlijks 80.000 bezoekers trekt, ook verpacht. Het zijn goede buren. Kasteel Anholt is de grootste trekpleister met meer dan 100.000 bezoekers per jaar. De helft van de bezoekers komt uit de grensstreek, de Achterhoek en Gelderland.”

Kunstschatten
Het museum heeft een vaste expositie met diverse kunstschatten zoals porselein, wandtapijten uit 1705, een gedekte tafel met een 26-delig servies van de KPM (Königlichen Porzellan-Manufaktur Berlin), glazen van de beroemde Weense glasfabrikant Lobmeyr en schilderijen van onder andere Hollandse meesters. Het paradepaardje van het museum is het schilderij van Rembrandt van Rijn. Duco van Krugten: “Het is de enige Rembrandt in Nordrhein- Westfalen en de enige Rembrandt in Duitsland in privébezit. Dat is nogal wat.” Daarnaast herbergt het museum een privébibliotheek van de vorsten zu Salm-Salm met meer dan 8.000 banden.

Parktuinen
De tuinen van Anholt bestaan uit drie baroktuinen en het landschapspark. In het seizoen, dit gaat van start als in Nordrhein – Westfalen de schoolvakantie begint, kiezen veel mensen voor een bezoek aan het museum én het park. Duco van Krugten: “Buiten dit zomerseizoen zijn we alleen op zondag geopend. Maar op afspraak zijn we altijd open. Je betaalt dan iets meer, maar dat is voor groepen vaak geen probleem. De mensen krijgen dan een persoonlijke rondleiding. De gast kan ook aangeven dat hij bijvoorbeeld alleen geïnteresseerd is in de schilderijen of alleen in het porselein. Dan houden we rekening met die wensen”.

Landschap
We spreken over de mooie en minder mooie stukken land in het grensgebied. Anholt zelf telt drie monumenten, te weten het kasteel, de kerk en het oude raadhuis. “De rest in dit gebied is helaas een zooitje”, vertelt Duco van Krugten, die vindt dat het Duitse Denkmalschutz een voorbeeld kan nemen aan de Nederlandse Monumentenzorg. “In Nederland is dat allemaal veel beter geregeld. Ga je hier de grens over, dan zie je oude boerderijen. De mensen hier leven binnen met alle comfort maar laten het buiten vaak verslonzen. Dat is jammer. In de Nederlandse Achterhoek, wat ik één van de mooiste streken van Nederland vind, steken de mensen elkaar aan om bijvoorbeeld luiken aan te brengen, een prachtige tuin aan te leggen, terwijl ze helemaal niet van die grote tuinen hebben. Maar het ziet er keurig uit. Daardoor heeft het ook meer waarde. In deze streek, in Münsterland, hebben we dus een hele lelijke buitenomgeving. Bij de Nederrijn is het idem dito. We hopen hier dat de mensen elkaar aansteken en inzien dat het de moeite waard is om het huis op te knappen en de omgeving een beetje op te ruimen. Dat de mooie omgeving niet alleen beperkt blijft tot de prachtige stadskern van Münster, Xanten en Kalkar. Dat is prachtig. Maar dat was het dan ook. Godzijdank zijn ze op dat gebied in Nederland veel strenger”.

Beatrix
Er zijn hier nogal wat raakvlakken met Nederland aan te treffen. Eén van de raakvlakken staat in het restaurant. Het is een buste van prinses Beatrix. “Die staat daar niet voor niks”, vertelt Duco van Krugten. “Zij was hier ook op bezoek, samen met Prins Claus von Amsberg. Destijds openden zij de autobaan 57 tussen Nijmegen en Krefeld. Daarna hebben ze hier geluncht. Ze landden met een helikopter in het park. De vorst besloot om een buste van de koningin neer te zetten, als een welkom tegenover de Nederlanders. Daarmee geeft hij ook aan dat hij de
Nederlanders welgezind is.”

Dit artikel verscheen eerder in DuitslandMagazine 7 (www.duitslandmagazine.com is niet meer online)

ZDF start gedenkjaar 2015 met indrukwekkende serie

Vanaf 4 januari bij ZDF: "TANNBACH – Schicksal eines Dorfes". In beeld: Liesbeth (Nadja Uhl).©ZDF/Dusan Martincek

Vanaf 4 januari bij ZDF: “TANNBACH – Schicksal eines Dorfes”. In beeld: Liesbeth (Nadja Uhl).©ZDF/Dusan Martincek

“Er was geen ‘Stunde Null‘ (vroegste tijdstip waarop het Duitse leger op 8 mei 1945 capituleerde) maar we hadden de kans op een nieuw begin”, Richard von Weizsäcker op 8 mei 1985. “

“TANNBACH – Schicksal eines Dorfes” (TANNABACH – lot van een dorp) vertelt de levensverhalen van de bewoners in een klein plaatsje op de grens van Beieren en Thüringen. Ze behelzen de noodlottige momenten in het Duitsland direct na de Tweede Wereldoorlog, op weg naar de Duitse tweedeling.

Zondag 4 januari start de Duitse zender ZDF het nieuwe televisiejaar met een interessante driedelige serie. Het verhaal gaat van start op het moment dat de Tweede Wereldoorlog eindigt en vertelt over de geschiedenis van een dorp en zijn bewoners, gebaseerd op ware voorvallen en historische gebeurtenissen. Het zijn de verhalen van de in Tannbach woonachtige oorlogsgevangenen, deserteurs, nazi-opportunisten en vluchtelingen tijdens de laatste oorlogsdagen en hun poging de oorlog op wat voor manier dan ook te overleven.

Tannbach was na de oorlog in handen van de Amerikanen, later werd het deel van de Russische bezettingszone, totdat de grenzen opnieuw verschoven en het dorp uiteindelijk werd gedeeld. Volgens de ZDF vertelt de attractieve en zeer emotionele meerdelige serie hoe alles begon: vanaf de Duitse wortels in het Duitsland van de beide republieken na de oorlog, de DDR en de BRD in het westen. Historisch sluit de film daarbij aan op het oorlogsepos ‘Unsere Mütter, unsere Väter’ (Onze moeders, onze vaders). Tannbach is overigens ook de naam van het beekje, dat de grens vormde tussen de DDR en de BRD. De Amerikanen noemden het na de oorlog ook wel ‘little Berlin’ (bekijk hier historische foto’s op de website van het Deutsch-Deutsches Museum Mödlareuth)

Ook voor degenen voor wie het jaar 1945 heel ver weg ligt, biedt de serie een kijkje in een ver verleden, dat echter nog steeds een stempel drukt op het huidige Duitsland. Voor de mensen die de verhalen nog van hun ouders of grootouders kennen maakt de serie vele dingen begrijpelijker en voor de mensen die die tijd nog bewust hebben meegemaakt roept het herinneringen op en beelden die al lange tijd  bedolven waren.

In het gedenkjaar 2015 vertelt dit fantastische filmepos het verhaal over het ontstaan van de beide Duitse staten en brengt voor de toeschouwer grootse geschiedenis, aan de hand van kleine, menselijke ervaringen en belevenissen, heel dichtbij.

1e aflevering: ZDF – zondag 4 januari, 20:15 uur (klik om uitzending in archief te bekijken)
2e aflevering: ZDF – maandag 5 januari, 20:15 uur (klik om uitzending in archief te bekijken)
3e aflevering: ZDF – woensdag 7 januari, 20:15 uur (klik om uitzending in archief te bekijken)

Duitstalige website bij de serie

Hate Poetry: journalisten reageren ludiek op racisme

Hate-Poetry acteurs in actie. Foto: @ Thies Rätzke

Hate-Poetry acteurs in actie. Foto: @ Thies Rätzke

Sinds een paar jaar organiseren de journalisten Deniz Yücel (taz), Yassin Musharbash en Özlem Topçu ( Die Zeit), Özlem Gezer en Hasnain Kazim ( Der Spiegel) en Mely Kiyak (vrije publiciste bij o.a. Zeit-Online en taz) ‘Hate Poetry’ – lezingen, waarbij ze in de vorm van een poetry slam beledigende lezersbrieven voorlezen en het publiek over de domste en meest hatelijke brief laten stemmen. Dat lees ik vandaag in de Tageszeitung, beter bekend als taz.

Verder lees ik dat het geen ordinaire, vuile reacties zijn die ook journalisten met de achternaam Jansen of Smit (Müller of  Meier in het Duits) ontvangen. Nee, deze specifieke lezersbrieven en online-commentaren krijg je alleen als je Yücel, Topçu of Gezel heet, aldus het bericht in de taz.  De berichten zijn doordrongen van haat en toch onvrijwillig grappig – tenminste, als ze in deze show worden voorgelezen. Hate Poetry is volgens het bericht een anti-racistische, welhaast cathartische voorstelling en tegelijkertijd een avondvullende, satirische show.

Het idee van de voorstelling is afkomstig van de vrije journaliste Ebru Taşdemir, die het optreden samen met taz-redactrice Doris Akrap presenteert. Na meer dan 20 voorstellingen in heel Duitsland is Hate Poetry op vrijdag 19 december te gast in Dresden. Het is de primeur in deze stad.

Bij de ‘Hate-Poetry shows nodigen de journalisten het publiek telkens op de volgende wijze uit: ‘Als u merkt dat juist uw brief wordt voorgelezen, komt u dan op het podium en lees hem zelf voor’. Tot nu toe heeft nog niemand dit gedaan. De taz schrijft echter dat de mensen van Hate Poetry optimistisch zijn als het om Dresden gaat. ‘Iets moeten die Pegida-demonstranten toch voorheen al gedaan hebben en iets moeten ze toch ook doen tussen die maandag-demonstraties’, aldus het artikel.

De tekst sluit af met de mededeling dat er in Dresden graag met afkortingen wordt gewerkt. Daarom heeft de voorstelling in Dresden ook een afkorting, die tevens het motto is: #HAPOGEPEGIDA (HAte POetry GEgen PEGIDA)

Hate Poetry – #HAPOGEPEGIDA is een voorstelling van de taz in coöperatie met die Zeit en Scheune Dresden.

« Oudere berichten Recent Entries »