Category Archives: Cultuur

“De zon is schuldig”

newsHeeft de zonneactiviteit invloed op de menselijke psyche? Volgens de Duitse wetenschapper Dieter Broers is dat zeker het geval. Hij doet hier zelf al jaren onderzoek naar. In een artikel op zijn website schrijft hij, dat veel mensen niet weten dat de zonneactiviteit verstrekkende gevolgen heeft voor de psyche. Hij legt uit waarom veel mensen volgens hem niet op de hoogte zijn.

“Eén van de oorzaken hiervoor kan zijn, dat dit vakgebied jarenlang tot de ruimtevaart behoorde. De samenhangen tussen de zon (helio-) en levende wezens (biologie) werden echter al sinds begin jaren twintig van de vorige eeuw op diverse universiteiten onderzocht. Uit die onderzoeken ontwikkelde zich de zogenaamde heliobiologie. De grondlegger van deze natuurwetenschap was de bioloog professor A. L. Tschishewski, die zijn onderzoeken in de voormalige Sovjet Unie verrichtte”.

Volgens Broers bewijzen die onderzoeksresultaten dat er een eenduidige correlatie bestaat tussen een vermeerdering van het aantal psychische fenomenen (In Duitsland steeg het aantal dagen dat mensen door psychische oorzaken niet konden werken  van 33,6 miljoen in 2001 tot 53,5 miljoen dagen in 2010) en bepaalde zonneactiviteiten. “Ik vond het mijn plicht om hierover te informeren, om de onderzoeksresultaten van de heliobiologie te actualiseren. Sinds 1980 onderzoek ik de wisselwerkingen tussen (niet thermische, dus zeer zwakke) elektromagnetische velden en biologische systemen. De uitwerkingen van enkele van deze velden bleken buitengewoon te zijn, omdat ze in de regulatieve basisstructuren van levende wezens kunnen ingrepen”, schrijft Broers.

Daarom zorgde de Duitse wetenschapper voor een heruitgave van een boek over de bijna vergeten heliobiologie, getiteld “Schuld ist die Sonne”. Volgens de biofysicus is die informatie nog nooit zo belangrijk geweest als voor de tijd waarin we nu leven. Hij noemt twee redenen. Allereerst  zijn we volgens hem vandaag de dag in staat de concrete werking van de zonneactiviteiten te verklaren. Daarnaast gaat de zon momenteel door een bijzondere fase met veel activiteit, waardoor de mensen op een hele bijzondere manier worden geraakt.

De eerste druk van het boek verscheen in 1972 in het Russisch. Drie jaar later bracht de Duitse wetenschapsjournalist Felix Sigel een Duitstalige versie op de markt, die echter alleen in de voormalige DDR verscheen. Het Westen negeerde het boek volledig. Dieter Broers: “Juist het feit dat momenteel het aantal psychische ziektes drastisch stijgt, maakt het zeer aannemelijk dat de zonneactiviteit van groot belang is als het om de psyche gaat.”

Tot slot enkele zinnen uit het boek, dat begin mei op de Duitse boekenmarkt verscheen: “Al in 1925 toonde Tschishewski op basis van omvangrijk materiaal (45.000 observaties) aan, dat in bijna 40 procent van alle gevallen het zenuwstelsel tegelijkertijd met de zonneactiviteit, synchroon geprikkeld wordt. Later werd dit door ontelbare werken uit de Sovjet Unie en andere landen bevestigd. Er bestaat nu geen enkele twijfel meer over het feit dat op invloeden van de zon vooral het zenuwstelsel – dit deel van het menselijk organisme dat het meest gevoelig is voor inwerkingen van buitenaf  – reageert.”

Links:
Dieter Broers
Boek “Schuld ist die Sonne”
Drastische toename aantal arbeidsongeschiktheidsdagen door psychische aandoeningen

Slecht weer op komst

zonlichtUPDATE: In dit artikel van gisteren is sprake van zonnevlammen  (uitbarstingen op de zon) in de categorie M (Dit zijn matige uitbarstingen, die rond de polen korte perioden van uitval van de radioverbindingen kunnen veroorzaken.). Zojuist heeft NASA voor de derde keer  het bericht geactualiseerd; er is sprake van drie zonnevlammen van de categorie X binnen 24 uur. De X-klasse is de hoogste klasse. De huidige uitbarstingen van X1,7, x2,8 en X3,2 zijn echter niet zo sterk als in maart 2011. Toen was er sprake van een zonnevlam X20, dus ongeveer zeven keer zo sterk als de huidige.

Ik schrijf dit niet om paniek te zaaien, maar wel om een klein beetje bewustwording aan de man te brengen, om het maar zo uit te drukken. Het is jammer dat dergelijke berichtgeving direct wordt geassocieerd met de ondergang van de wereld, 2012, voorspellingen, etc., terwijl dat helemaal niet aan de orde is. Het is nieuws, net als een dreigende tsunami of een dreigende orkaan. Veel mensen weten niet dat dergelijke dreigingen ook door zonnevlammen veroorzaakt kunnen worden.

De aarde wordt niet vernietigd. Dat schrijft NASA vandaag op haar website en bedoelt daarmee dat de zonnevlammen, die qua heftigheid blijven toenemen, de aarde fysiek niet kunnen vernietigen. Het is goed dat de ruimtevaartorganisatie dit vermeldt. Zonnevlammen zijn explosies op het oppervlak van de zon.

Het is interessant dat NASA nu begint met het verspreiden van concrete informatie over dit fenomeen en de mogelijke gevolgen ervan. Persoonlijk vind ik dat de informatievoorziening vanuit een dergelijke organisatie rijkelijk laat op gang komt, maar liever laat dan nooit. NASA schrijft in het bericht dat het “slechte ruimteweer” natuurlijk wel gevolgen kan hebben voor onze planeet. Satellieten kunnen uitvallen, net als de transformatoren van de hoogspanningsnetten. “In een toenemende technologische wereld, waarin bijna iedereen afhankelijk is van mobiele telefoons en GPS-systemen, niet alleen in de auto maar ook bij vliegtuignavigatiesystemen en in de extreem accurate klokken waarvan financiële transacties afhankelijk zijn, is het ruimteweer een serieuze aangelegenheid“, aldus NASA. Vandaag de dag telt iedere seconde bij de wereldhandel, dus een storing van de met gps gesynchroniseerde klok kan in mijn ogen desastreuze gevolgen hebben. Daar hoef je geen expert voor te zijn om dat in te zien.

NASA geeft aan dat, net als bij een orkaan, er voorzorgsmaatregelen getroffen kunnen worden. Zo krijgen elektriciteitsbedrijven, piloten en ruimtevaartorganisaties tijdig waarschuwingen. Die waarschuwingen zijn gebaseerd op gegevens van het MOAA’s Space Weather Prediction Center. Het bericht van NASA eindigt zoals het begint; de wereld kan niet vernietigd worden door zonnevlammen.

Nu ben ik geen doemdenker, maar als op veel plekken de stroom uitvalt en gps-systemen niet meer werken, om het maar even kort door de bocht samen te vatten, dan is de aarde weliswaar nog in tact, maar de gevolgen voor de mensen zijn dan toch immens. Ik ga niet opnoemen wat de consequenties kunnen zijn, want dat kan leiden tot paniekvoetbal en sensatie. Om die reden schrijft NASA waarschijnlijk ook met de nodige voorzichtigheid over de zonnevlammen, die eind dit jaar het heftigst zullen zijn, maar….. “the sun’s flares are not physically capable of destroying Earth.”

„Soms is een probleem zo groot, dat een land het niet in z’n eentje aan kan.” Die boodschap bezorgde Lika Guhathakurta, lid van NASA headquarters,  in 2010 al tijdens een congres in Bremen. Hij wees naar de naderende zonnestormen, die eind 2013 een hoogtepunt bereiken. „De explosies in 2013 zullen waarschijnlijk niet de heftigste ooit gemeten zijn, maar de mensheid is nog nooit zo kwetsbaar geweest als vandaag de dag.”  Deze tekstfragmenten zijn afkomstig van een verslag van de conferentie in 2010, die in het Engels is na te slaan op de website van NASA.

Ik vind dat het nu wel tijd wordt dat ook overheden, zoals bijvoorbeeld de Nederlandse overheid, hun burgers iets meer informatie geven over de maatregelen die zij wel of niet hebben getroffen in het geval van zeer heftige explosies op het oppervlak van de zon. Ik ga ervan uit dat er in regeringskringen al lang over dit onderwerp is gesproken en dat er ook  noodscenario’s in de la liggen. Dat vind ik prima en het lijkt me meer dan logisch. Maar ik vind dat de burger nu ook wel geïnformeerd mag worden, juist om geen sensatie te veroorzaken. Dat lijkt me niet te veel gevraagd.

(Deze tekst verscheen ook op joop.nl)

BBC News

Times Live

Los Angeles Times

Raven weten meer (over ons ) dan we denken

raaf1Gisterochtend, vlak voordat ik de stad in wilde om een boek te kopen,  zette ik even de televisie aan en viel in een uitzending over raven. Eigenlijk wilde ik alleen even op teletekst het nieuws lezen, maar deze documentaire had mij direct in zijn greep. Jammer dat ik vroeger bij de biologieles op school altijd spijbelde, want anders had ik al veel eerder geweten dat raven ook wel vliegende apen worden genoemd. Niet vanwege hun uiterlijk, dat moge duidelijk zijn, maar vanwege hun intelligentie. Binnen het dierenrijk blijken er maar drie van de ruim zes miljoen dieren te bestaan die een werktuig gebruiken om aan hun voedsel te komen; de chimpansee, de olifant en de raaf.

De boeiende film toonde diverse tests met raven. Eén onderzoek fascinerende mij vooral. Op een tafel lag een stukje voedsel in een buis. De raaf zou het voedsel alleen kunnen bemachtigen door met een lang stokje in zijn snavel het voedsel uit het buisje te trekken. De onderzoeker had echter een lang stokje in een met tralies dichtgespijkerd soort vogelhuisje neergelegd, dat ook op tafel stond. Naast de tafel hing aan de tak van een boom een kort stokje aan een touw. De raaf zou dus eerst het touw omhoog moeten halen, dan het korte stokje verwijderen en vervolgens met het korte stokje in het vogelhuisje moeten peuteren om het grote stokje eruit te krijgen. Tot slot zou hij dan met het grote stokje het stukje vlees kunnen pakken. En precies dat gebeurde er (minuut 15:35 tot 19:00, na het 1e experiment).

De documentaire zat vol met momenten waarbij mijn mond openviel van verbazing. Raven hebben minimaal twee dialecten, ze maken luide geluiden om met andere raven te communiceren en “praten” zachtjes met hun gezinsleden. Sterft een raaf, dan komt een grote groep raven in de buurt van het dodelijke slachtoffer bijeen om enkele minuten te rouwen (minuut 43:20). Ze kraken walnoten door deze uit de lucht te laten vallen (minuut 34:05). Voordat ze de noot laten vallen vliegen ze vanaf bepaalde hoogte naar beneden en schatten het gewicht van de noot, zodat ze de noot precies vanaf de juiste hoogte laten vallen  en de noot op de grond wordt gekraakt zonder helemaal kapot te gaan. De raaf volgt de vallende noot tot op de bodem, zodat niemand hem steelt. Dit talent hebben ze nog verfijnd. Ze zorgen ervoor dat de walnoot op de straat valt als het stoplicht op rood staat. Daarmee sluiten ze het risico uit dat zij of hun walnoot slachtoffer worden van het rijdende verkeer.

De documentaire heet “Raben – Unterschätzte Genies” en is de moeite waard om in zijn geheel te bekijken. Raven herkennen net als olifanten ook mensengezichten. De documentaire laat zien hoe een raaf op een testpersoon reageert die hij drie jaar eerder voor het laatst zag. De raven blijken ons mensen dan ook al veel langer in de gaten te houden dan wij de raven. Helaas heb ik geen Nederlandstalige versie of een versie met Nederlandse ondertiteling kunnen vinden.

Recent Entries »