Author Archives: AvG

Kasteel Anholt – prachtige ambiance in het grensgebied

mu

In gesprek met Duco van Krugten, museumdirecteur van kasteel Anholt

Op 23 mei 1991 ondertekenden de Nederlandse ministers Van den Broek en Dales samen met hun Duitse collega’s Schröder, Rau en Genscher het Verdrag van Anholt in kasteel Anholt. Op deze historische plek spreek ik met de Nederlandse museumdirecteur Duco van Krugten, die sinds 1974 de scepter zwaait over het archief, de bibliotheek en de vele kunstschatten van het vorstenhuis “zu Salm-Salm”.

De heer van Krugten groeide op in de omgeving van Doorn, in het midden van Nederland. Na zijn middelbare schooltijd studeerde hij in Utrecht. Tijdens zijn studie droeg hij de rechts-geschiedenis een warm hart toe. Via- via kwam hij in contact met het Duitse vorstenhuis zu Salm-Salm. De vorst zocht een archivaris voor de ontsluiting van zijn archieven en kunstschatten. “Hij had in 1966 al een museum in zijn kasteel ingericht. In 1974 heb ik toen al de wetenschappelijke leiding overgenomen”, aldus Duco van Krugten.

Beheer
Ondertussen werkt Van Krugten alweer 23 jaar samen met de zoon van de toenmalige vorst. Ze beheren het museum met het park en het prachtige hotel in het voorgebouw. Duco van Krugten: “Aangrenzend ligt de golfclub. Dat deel hebben we verpacht, net als het daarachter liggende Klein Zwitserland (Anholter Schweiz). Dat is een wildpark van 70 hectare waar inheemse diersoorten worden getoond. Wij hebben dat park, dat jaarlijks 80.000 bezoekers trekt, ook verpacht. Het zijn goede buren. Kasteel Anholt is de grootste trekpleister met meer dan 100.000 bezoekers per jaar. De helft van de bezoekers komt uit de grensstreek, de Achterhoek en Gelderland.”

Kunstschatten
Het museum heeft een vaste expositie met diverse kunstschatten zoals porselein, wandtapijten uit 1705, een gedekte tafel met een 26-delig servies van de KPM (Königlichen Porzellan-Manufaktur Berlin), glazen van de beroemde Weense glasfabrikant Lobmeyr en schilderijen van onder andere Hollandse meesters. Het paradepaardje van het museum is het schilderij van Rembrandt van Rijn. Duco van Krugten: “Het is de enige Rembrandt in Nordrhein- Westfalen en de enige Rembrandt in Duitsland in privébezit. Dat is nogal wat.” Daarnaast herbergt het museum een privébibliotheek van de vorsten zu Salm-Salm met meer dan 8.000 banden.

Parktuinen
De tuinen van Anholt bestaan uit drie baroktuinen en het landschapspark. In het seizoen, dit gaat van start als in Nordrhein – Westfalen de schoolvakantie begint, kiezen veel mensen voor een bezoek aan het museum én het park. Duco van Krugten: “Buiten dit zomerseizoen zijn we alleen op zondag geopend. Maar op afspraak zijn we altijd open. Je betaalt dan iets meer, maar dat is voor groepen vaak geen probleem. De mensen krijgen dan een persoonlijke rondleiding. De gast kan ook aangeven dat hij bijvoorbeeld alleen geïnteresseerd is in de schilderijen of alleen in het porselein. Dan houden we rekening met die wensen”.

Landschap
We spreken over de mooie en minder mooie stukken land in het grensgebied. Anholt zelf telt drie monumenten, te weten het kasteel, de kerk en het oude raadhuis. “De rest in dit gebied is helaas een zooitje”, vertelt Duco van Krugten, die vindt dat het Duitse Denkmalschutz een voorbeeld kan nemen aan de Nederlandse Monumentenzorg. “In Nederland is dat allemaal veel beter geregeld. Ga je hier de grens over, dan zie je oude boerderijen. De mensen hier leven binnen met alle comfort maar laten het buiten vaak verslonzen. Dat is jammer. In de Nederlandse Achterhoek, wat ik één van de mooiste streken van Nederland vind, steken de mensen elkaar aan om bijvoorbeeld luiken aan te brengen, een prachtige tuin aan te leggen, terwijl ze helemaal niet van die grote tuinen hebben. Maar het ziet er keurig uit. Daardoor heeft het ook meer waarde. In deze streek, in Münsterland, hebben we dus een hele lelijke buitenomgeving. Bij de Nederrijn is het idem dito. We hopen hier dat de mensen elkaar aansteken en inzien dat het de moeite waard is om het huis op te knappen en de omgeving een beetje op te ruimen. Dat de mooie omgeving niet alleen beperkt blijft tot de prachtige stadskern van Münster, Xanten en Kalkar. Dat is prachtig. Maar dat was het dan ook. Godzijdank zijn ze op dat gebied in Nederland veel strenger”.

Beatrix
Er zijn hier nogal wat raakvlakken met Nederland aan te treffen. Eén van de raakvlakken staat in het restaurant. Het is een buste van prinses Beatrix. “Die staat daar niet voor niks”, vertelt Duco van Krugten. “Zij was hier ook op bezoek, samen met Prins Claus von Amsberg. Destijds openden zij de autobaan 57 tussen Nijmegen en Krefeld. Daarna hebben ze hier geluncht. Ze landden met een helikopter in het park. De vorst besloot om een buste van de koningin neer te zetten, als een welkom tegenover de Nederlanders. Daarmee geeft hij ook aan dat hij de
Nederlanders welgezind is.”

Dit artikel verscheen eerder in DuitslandMagazine 7 (www.duitslandmagazine.com is niet meer online)

Else Otten Übersetzerpreis 2014 voor Bettina Bach en Rainer Kersten

Literarisches Colloquium Berlin, Juni 2008. FOTO:© Tobias Bohm/LCB

Literarisches Colloquium Berlin, Juni 2008. FOTO:© Tobias Bohm/LCB

De jury van de Else Otten Übersetzerpreis heeft besloten de prijs voor 2014 toe te kennen aan twee vertalers: Bettina Bach voor haar vertaling van Hotel Linda van Arjan Visser, in februari 2014 verschenen als Der blaue Vogel kehrt zurück bij Deutscher Taschenbuch Verlag in München, en Rainer Kersten voor zijn vertaling van De laatkomer van Dimitri Verhulst, in april 2014 verschenen als er Bibliothekar, der lieber dement war als zu Hause bei seiner Frau bij Luchterhand Verlag in München.

Bettina Bach heeft, naast veel kinder- en jeugdboeken, werk vertaald van onder anderen Armando, Jan Siebelink, Vrouwkje Tuinman en Tommy Wieringa. De jury prijst haar vloeiende vertaling van Hotel Linda en de manier waarop ze, soms met kleine aanpassingen, de ironie en de humor van het oorspronkelijke werk heeft weten te behouden.

Rainer Kersten heeft een groot aantal Nederlandse en Vlaamse literaire werken vertaald, naast vele toneelstukken. Tot zijn ‘vaste’ auteurs behoren Arnon Grunberg, Tom Lanoye, Peter Verhelst en Dimitri Verhulst. De originele, onconventionele taal die Verhulst, zoals in al zijn werk, in De laatkomer hanteert, heeft volgens de jury in de Duitse vertaling van Kersten een volstrekt gelijkwaardig equivalent gevonden.

Met de Else Otten Übersetzerpreis bekronen het Nederlands Letterenfonds en het Vlaams Fonds voor de Letteren elke twee jaar de beste Duitse vertaling van een Nederlandstalig boek. Het prijsbedrag is 5.000 euro en de prijs zal op 3 februari 2015 worden uitgereikt bij het Literarisches Colloquium Berlin, dat de prijs samen met het Nederlandse en Vlaamse fonds organiseert.

Het initiatief voor Else Otten Übersetzerpreis werd in 2000 genomen door het Nederlands Letterenfonds en het Literarisches Colloquium Berlin. De prijs wordt gefinancierd door het Nederlands Letterenfonds en het Vlaams Fonds voor de Letteren. Eerdere winnaars waren Gregor Seferens, Marlene Müller-Haas, Helga van Beuningen, Hanni Ehlers, Waltraud Hüsmert, Andreas Ecke en Christiane Kuby.

Twee jaar geleden won Christiane Kuby de Else Otten Übersetzerpreis voor haar vertaling van Godenslaap, de roman van de Belgische schrijver Erwin Mortier, die in 2009 in Nederland met de AKO-literatuurprijs werd bekroond. Ik was destijds aanwezig in de Berlijnse Volksbühne en schreef een verslag van die avond op dit blog. Op 3 februari zal ik naar het Literarisches Colloquium Berlin afreizen en vervolgens een bericht over de uitreiking van de Else Otten Übersetzerpreis 2014 schrijven.

Wie meer wil weten over het Literarisches Colloquium Berlin is hier op de juiste plek. Naar aanleiding van het 50-jarig bestaan van het LCB schreef ik in 2013 het stuk 50 jaar literair landgoed aan de Wannsee.

ZDF start gedenkjaar 2015 met indrukwekkende serie

Vanaf 4 januari bij ZDF: "TANNBACH – Schicksal eines Dorfes". In beeld: Liesbeth (Nadja Uhl).©ZDF/Dusan Martincek

Vanaf 4 januari bij ZDF: “TANNBACH – Schicksal eines Dorfes”. In beeld: Liesbeth (Nadja Uhl).©ZDF/Dusan Martincek

“Er was geen ‘Stunde Null‘ (vroegste tijdstip waarop het Duitse leger op 8 mei 1945 capituleerde) maar we hadden de kans op een nieuw begin”, Richard von Weizsäcker op 8 mei 1985. “

“TANNBACH – Schicksal eines Dorfes” (TANNABACH – lot van een dorp) vertelt de levensverhalen van de bewoners in een klein plaatsje op de grens van Beieren en Thüringen. Ze behelzen de noodlottige momenten in het Duitsland direct na de Tweede Wereldoorlog, op weg naar de Duitse tweedeling.

Zondag 4 januari start de Duitse zender ZDF het nieuwe televisiejaar met een interessante driedelige serie. Het verhaal gaat van start op het moment dat de Tweede Wereldoorlog eindigt en vertelt over de geschiedenis van een dorp en zijn bewoners, gebaseerd op ware voorvallen en historische gebeurtenissen. Het zijn de verhalen van de in Tannbach woonachtige oorlogsgevangenen, deserteurs, nazi-opportunisten en vluchtelingen tijdens de laatste oorlogsdagen en hun poging de oorlog op wat voor manier dan ook te overleven.

Tannbach was na de oorlog in handen van de Amerikanen, later werd het deel van de Russische bezettingszone, totdat de grenzen opnieuw verschoven en het dorp uiteindelijk werd gedeeld. Volgens de ZDF vertelt de attractieve en zeer emotionele meerdelige serie hoe alles begon: vanaf de Duitse wortels in het Duitsland van de beide republieken na de oorlog, de DDR en de BRD in het westen. Historisch sluit de film daarbij aan op het oorlogsepos ‘Unsere Mütter, unsere Väter’ (Onze moeders, onze vaders). Tannbach is overigens ook de naam van het beekje, dat de grens vormde tussen de DDR en de BRD. De Amerikanen noemden het na de oorlog ook wel ‘little Berlin’ (bekijk hier historische foto’s op de website van het Deutsch-Deutsches Museum Mödlareuth)

Ook voor degenen voor wie het jaar 1945 heel ver weg ligt, biedt de serie een kijkje in een ver verleden, dat echter nog steeds een stempel drukt op het huidige Duitsland. Voor de mensen die de verhalen nog van hun ouders of grootouders kennen maakt de serie vele dingen begrijpelijker en voor de mensen die die tijd nog bewust hebben meegemaakt roept het herinneringen op en beelden die al lange tijd  bedolven waren.

In het gedenkjaar 2015 vertelt dit fantastische filmepos het verhaal over het ontstaan van de beide Duitse staten en brengt voor de toeschouwer grootse geschiedenis, aan de hand van kleine, menselijke ervaringen en belevenissen, heel dichtbij.

1e aflevering: ZDF – zondag 4 januari, 20:15 uur (klik om uitzending in archief te bekijken)
2e aflevering: ZDF – maandag 5 januari, 20:15 uur (klik om uitzending in archief te bekijken)
3e aflevering: ZDF – woensdag 7 januari, 20:15 uur (klik om uitzending in archief te bekijken)

Duitstalige website bij de serie

« Oudere berichten Recent Entries »