Eerder schreef ik op deze plek al over mijn bezoek aan Bemmel en mijn eerste, onvergetelijke nacht. Dat klinkt avontuurlijk en dat was het ook. Het was een vurige nacht maar daar heb ik hier al eerder over geschreven.
Bij mijn afscheid na een driedaags verblijf drukte eigenaresse Garance mij een gekleurde enveloppe in mijn hand. Ik begreep niet waarom. “Dat is ter compensatie van de korte, eerste nacht”, vertelde de sympathieke gastvrouw erbij. Natuurlijk vertelde ik dat dit echt niet nodig is, omdat zij er absoluut niets aan kon doen dat de nachtrust werd onderbroken.
In de enveloppe vond ik een fraaie waardebon die ik een uur later inwisselde voor twee flessen heerlijke wijn. Toch liet ik ook wat achter, namelijk een fooi voor de hartelijke gastvrijheid en het heerlijke ontbijt waarvan ik twee ochtenden achter elkaar op het terrasje achter het huis mocht genieten. Niet alleen heerlijk, ook professioneel en tot in de puntjes verzorgd.
Dat geldt ook voor de kamer zelf. De moderne badkamer doet niet onder voor een gemiddeld viersterrenhotel en de woon-slaapkamer is er eentje waar je je meteen thuis voelt. Alles is voorhanden: koffie of thee maak je zelf met de waterkoker, de ronde tafel is ideaal als ondergrond voor je laptop en via de perfecte wifi-verbinding check je op je gemak je mails en surf je wat door de wereld met uitzicht op een mooi park.
Tot slot kan ik er nog aan toevoegen dat de Bemmelse Waard op steenworp afstand van de B&B ligt. Dat is een heerlijke omgeving voor een wandeling, om even lekker uit te waaien in een bijzonder landschap met diverse plassen, vogels en een uitzicht op de Waal. Ook op steenworpafstand – iets minder ver gooien, zo’n 100 meter – liggen de winkels en restaurants.
Net als gastvrouw Garance kan ook ik uit eigen ervaring het Italiaanse restaurant Da Giorgio aanbevelen. Heerlijk Italiaans eten bij een Italiaanse familie uit Sicilië. Volgens Google ligt Da Giorgio op precies 350 meter afstand, in dezelfde straat als Bed and Breakfast La Historia. De ‘dorpschinees’ biedt alles wat je van een Chinees restaurant in een dorp verwacht. Alle bekende gerechten zijn voorhanden. Eén tip: eet uren vooraf weinig tot niets, want de porties zijn bijzonder groot uitgevallen.
Dit lijkt op een stukje reclame en dat is het ook, gratis reclame voor een bijzondere Bed & Breakfast in het oosten des lands. Ik kom hier zeker nog een keer terug, want het ligt op nog geen uur rijden van Utrecht en Amsterdam bereik je in 75 minuten. Arnhem en Nijmegen liggen min of meer om de hoek. Kortom, hier moet je een keer geweest zijn, al is het alleen al vanwege het feit dat je zelf waarschijnlijk nooit op het idee komt naar Bemmel af te reizen.
De supermarkt. Gelukkig ben ik vaak in de gelegenheid rond 10:00 of 15:00 uur boodschappen te doen. Dat zijn in mijn ogen de meest rustige momenten om zonder botsingen en opstoppingen door de supermarkt te lopen. Het prettigste moment in een supermarkt vind ik het moment dat ik de ruimte verlaat.
In Nederland zag ik laatst mensen koffie drinken, midden in de supermarkt. Niet zoals in veel mediterrane landen in een café direct voor of naast de supermarkt, nee, deze mensen dronken hun koffie tussen de schappen met levensmiddelen, toiletpapier en wasverzachters. Dat zijn mensen die dus graag in de supermarkt verkeren.
Het enige leuke aan de supermarkt is dat je de locatie vaak kunt gebruiken in een column. Dat deed ik bijvoorbeeld hier, hier en hier. Dit stukje is echter geen column, ik schrijf tot nu toe de inleidende woorden voor het eigenlijke onderwerp van deze bijdrage. Dat is mijn ontmoeting met een kort bericht dat ik in Der Spiegel las. “Wat beïnvloedt ons in de supermarkt, mijnheer Luck”, luidt de titel. De tekst blijkt bij nader inzien gebaseerd te zijn op een persbericht dat hier en ook hier verscheen.
Mijnheer Luck is Michael Luck. Deze 30-jarige man is Dienstleistungsforcher aan de universiteit Rostock. Hij doet dus onderzoek naar dienstverlening en bekijkt bijvoorbeeld mensen tijdens het boodschappen doen. Wat hij dan vaststelt, vraagt iemand van het tijdschrift. “Men mijdt de nabijheid tot anderen, men gaat er omheen. Als een klant voor een schap met waren staat en merkt dat er achter hem iemand wacht, dan is dat een onaangenaam gevoel. Daarom neemt het voornemen om iets te kopen af”, aldus de heer Luck. Hij legt ook uit waarom dat zo is. “De klanten willen hun persoonlijke ruimte beschermen. Iedere cultuur heeft zijn normen wat betreft de afstand tot andere mensen. De Aziaten zijn wat dat betreft minder gevoelig dan de Europeanen.”
Als Aldi een aanbieding heeft, dan zijn ook de Duitsers opeens niet meer gevoelig, schrijft het blad. Ze dringen om de voordelige waren snel te pakken te krijgen. Hoe ziet mijnheer Luck dat fenomeen? “Dat is juist, daar is de afstand tot andere mensen plotseling geen probleem meer. Ook dat heeft met normen te maken. Men schakelt van vlucht over op aanval. Als er een speciale aanbieding is, dan weet iedere klant dat alle anderen hetzelfde willen als hij. Men begeeft zich bewust in deze concurrentiepositie.”
Nu komt er een interessante, voor mij herkenbare vraag, namelijk; voelt een klant zich het prettigst als een winkel leeg is? Ik zou denken, ja. Mijnheer Luck antwoordt echter met nee. Hij legt dit ook uit. “In dat geval denkt de klant dat de kwaliteit slecht is, dat de prijzen te hoog zijn en dat de winkel straks sluit. Andere klanten zijn belangrijk maar niet direct voor de schappen waar je zelf juist staat.”
De laatste vraag gaat over een bepaalde geur en/of een doelgerichte manier van verlichting waarmee het management van de supermarkt mensen tot kopen kan aanmoedigen. De manager wil immers niet dat de inkomsten die de klanten hem bezorgen afnemen. Mijnheer Luck: “Maar ze kunnen ook de beslissing om tot een keuze te komen vereenvoudigen door het aanbod te beperken. Dan hoeft de klant niet zo veel alternatieve producten te bekijken, hij beslist sneller, gaat weer – en maakt plaats voor de andere klanten.” Ik ben het wat dat betreft helemaal met mijnheer Luck eens. Niet te lang zoeken maar van elk product één of twee soorten verkopen, dat winkelt wel zo makkelijk.
Te midden van de hectiek, de stress en het alledaagse leven viert spiritualiteit vandaag de dag weer hoogtij. Berlijn is een toevluchtsoord voor allerlei zoekende en praktiserende individuen, tolerantie is van oudsher een kenmerk van deze buitengewone stad.
Bovenstaande woorden vormen de inleiding bij de officiële filmbeschrijving van Spirit Berlin, een documentaire die op donderdag 25 september in première gaat. In deze film van Kordula Hildebrandt beleeft de jonge acteur Stephan Ziller, die zichzelf speelt maar nu eenmaal van beroep acteur is, een trip door de wereld van de ashrams, spirituele centra en gemeenschappen. Daarbij ontmoet hij de mooie yogalerares Simone en wordt verliefd op haar. Al snel dreigt hij zichzelf te verliezen in het brede scala aan verlichtingsmogelijkheden. Radeloos rennend van het ene evenement naar het andere rijst de vraag of Stephan ooit een innerlijke rust en zijn ware liefde vinden kan.
Interview
In het gratis Berlijnse maandblad Sein las ik vandaag een interview met regisseuse Kordula Hildebrandt. Na een studie geesteswetenschappen en een cursus tot yogalerares reisde ze onder andere naar India, Taizé, Lourdes en liep de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella. Spirituele ervaringen deed ze op bij Zen-meesters, in het Osho-centrum in Poona, in Taizé, bij Yoga Vidya, in ZEGG (een centrum voor experimentele samenlevingsvormen in Bad Belzig) en verschillende ashrams/centra. In 2013 richtte ze Hildebrandt Film op. De documentaire Spirit Berlin is haar debuut op het gebied van de lange film.
Het idee
Hoe kom je op het idee over de spirituele zoektocht van een jonge acteur in Berlijn te vertellen? Deze openingsvraag had van mij kunnen zijn maar is van dr. Isabell Lütkehaus, een yogalerares en voorlichter van de Ayurvedische voedingsleer uit Berlijn. De regisseuse antwoordt dat ze haar eigen ervaringen in een filmproject wilde omzetten. Spirit Berlin noemt ze een documentaire met een filmische dramaturgie. “Het is een voordeel dat de hoofdpersoon acteur is, want hij heeft affiniteit met de camera én hij schrikt niet terug van de techniek. Het was ook een bewuste keuze dat hij met een vrouwelijke collega – Simone Geißler – inzichten bij yoga zou opdoen en samen met haar partner-yoga zou beleven. Simone Geißler is yogalerares én actrice.
Verliefd
Tijdens de filmopnamen heb ik dan gemerkt dat Stephan verliefd werd op de yogalerares Simone. Als documentairemaakster heb ik dat van afstand gefilmd. Stephans liefdesverhaal heb ik als vorm van drama in de film verwerkt, erin gevlochten. Tijdens het snijden van de film hebben coproducent Sascha Supastrapong en ik gemerkt dat we Stephans heldenreis nog duidelijker konden maken als we enkele scenes filmden waarin ze samen yoga-oefeningen op het dak doen of in een rubberboot over het Landwehrkanal varen. We hebben het liefdesverhaal gebruikt om van Stephans reis door het spirituele Berlijn én de interviews met internationale sterren uit de spirituele scene er nog een gedramatiseerd verhaal voor de toeschouwers aan toe te voegen.”
Deelnemende organisaties
Berlijn barst van de mogelijkheden op spiritueel gebied. In het interview vertelt Kordula Hildebrandt dat ze bij het zoeken naar organisaties voor de film werd bijgestaan door een bevriende klankgenezeres, Susanne Schinnerl. Via haar kwam ze in contact met spirituele meesters als Sacinandana Swami, Didi Sudesh, Mata Umila Devi en Sri Sri Ravi Shankar. Suzanne begeleidde haar ook aan het begin van de film tijdens het yogafestival en het 30-jarige feest van Art of Living in het Berlijnse Olympiastadion. “Dan duik je in die wereld. Je spreekt met de mensen en wordt verder op weg geholpen. De scene in de biologische winkel, waar Stephan flyers verzamelt, die was ook daadwerkelijk zo. De keuzes die we maakten hingen ook van de aanbieders af. De Rozenkruisers en de vrijmetselarij wilden bijvoorbeeld niet meewerken maar wensten ons wel veel succes. Organisaties vanuit de kerk en Islamistische gemeenschappen of Joodse gemeentes hadden überhaupt geen interesse en hebben – op enkele na – niet eens op het verzoek gereageerd”, aldus Kordula Hildebrandt.
Veel yoga
Voor yoga, in al zijn facetten, is heel veel plaats in de film. Waarom? Dat vraagt interviewster Isabell Lütkehaus. De regisseuse antwoordt dat yoga in Berlijn boomt. In 2003 was dat nog anders. Ze leefde destijds zelf voor het eerst in Berlijn en deed een keer mee aan een ‘anarchistische’ yogacursus in een grote, alternatieve woongroep. “En zoiets als biologische winkels waren er niet nog niet in die hoeveelheid in Mainz, waar ik studeerde”, legt Kordula uit. Volgens haar breidde yoga en de ecologische beweging zich vanuit Berlijn uit over het hele land. “Net als mode of muziek. Wat dat betreft is yoga een van de hypes die uit Azië via Amerika hier in Europa neerstreek. Dat er in Spirit Berlin verschillende yogarichtingen aan bod komen, dat is echter toevallig. Karate, boeddhistische centra en soefi’s zijn net zo vertegenwoordigd.”
Verlichting
Volgens de filmmaakster laat Stephan in de film precies zien wat hij allemaal beleeft in de diverse centra en verstopt hij zichzelf niet. “Hij is een beetje meer geworden”, vertelt Kordula. Eigenlijk was het haar plan om aan de hand van een ‘held’ haar eigen proces, wat ze zelf heeft beleefd, te tonen. “Maar dat dit onmogelijk is, Stephan is nu eenmaal niet ik, das was wel duidelijk. Maar zo héél anders dan bij mij was zijn zoektocht ook niet. Ik vind het zeer authentiek, ook met zijn weerstanden. Daarom kan iedereen zich met de film en zijn zoektocht identificeren.” Ze beklemtoont dat ze het fantastisch vindt dat Stephan, ondanks dat hij verliefd werd op Simone, zijn spirituele reis voortzette.
Commercie
Tot slot gaat het in het interview over de kijk op spiritualiteit in het algemeen. Het is big business en de interviewster wil weten hoe de regisseuse dit ziet. “Ik had de kritiek op de ‘aanbiedingen in de spirituele supermarkt’ niet echt in het vizier. Natuurlijk heb ik gezien dat er her en der woekerwinsten worden opgestreken maar aangezien het voor mij in de film vooral om diepgaande, ‘echte’ spirituele ervaringen ging, heb ik dit in de film alleen kort aangestipt.” Hiermee doelt ze op de scene waarin Stephan in de supermarkt alle flyers mee naar huis neemt en daar bekijkt wat bij hem past. In de film probeert Mitsch Kohn een antwoord te geven op Stephans vraag hoe hij vindt wat hij zoekt. “Misschien ben je vandaag meer open voor yoga of is een wandeling door de natuur beter of wil je liever mediteren.”
Spirituele psychose
Volgens Kordula Hildebrandt geeft Ronald Engert, de uitgever van het tijdschrift Tattva Viveka, een zeer duidelijk antwoord op die vraag: “Er bestaat zoiets als een spirituele psychose”. Volgens de regisseuse bedoelt hij daarmee dat er ook zoiets bestaat als het te verbeten zoeken naar zielenrust of spirituele verlichting. “Dus dat het dan bij die mensen enkel en alleen nog om zichzelf en hun ‘reinheid’ draait. Dat drukt zich dan ook uit in een extreme levenswijze. Dat kan dus ook een te gezonde levenswijze zijn. In zoverre is het juist dat ik de commercie niet bekritiseer, ik ben sowieso geen filmmaakster tégen iets maar vóór iets. In Spirit Berlin gaat het veel meer om de overwinning van angsten. Stephans moed staat voorop, de moed om dit allemaal in een film, dus voor de camera, te beleven. Het is een intiem portret over de overwinning van zijn angsten. Zo luidt uiteindelijk de hartelijke boodschap van de film: je hoeft jezelf niet te verstoppen als je in je hart bent.”
Spirit Berlin gaat op 25 september in heel Duitsland in première en gaat in Berlijn in de volgende drie bioscopen van start:
– Sputnik (Kreuzberg)
– Ladenkini (Friedrichshain)
– Babylon (Kreuzberg)
De Heimatpremiere in Berlijn vindt op zondag 21 september in Cineplex Bad Kreuznach plaats. Aansluitend volgt een gesprek met de filmmaakster. Meer informatie op de speciale FB-pagina.
Bekijk de trailer:
Bekijk hieronder een interview met de filmmaakster Kordula Hildebrandt op Youtube
Eerder schreef ik op deze plek al over mijn bezoek aan Bemmel en mijn eerste, onvergetelijke nacht. Dat klinkt avontuurlijk en dat was het ook. Het was een vurige nacht maar daar heb ik hier al eerder over geschreven.
Dat geldt ook voor de kamer zelf. De moderne badkamer doet niet onder voor een gemiddeld viersterrenhotel en de woon-slaapkamer is er eentje waar je je meteen thuis voelt. Alles is voorhanden: koffie of thee maak je zelf met de waterkoker, de ronde tafel is ideaal als ondergrond voor je laptop en via de perfecte wifi-verbinding check je op je gemak je mails en surf je wat door de wereld met uitzicht op een mooi park.
Net als gastvrouw Garance kan ook ik uit eigen ervaring het Italiaanse restaurant Da Giorgio aanbevelen. Heerlijk Italiaans eten bij een Italiaanse familie uit Sicilië. Volgens Google ligt Da Giorgio op precies 350 meter afstand, in dezelfde straat als Bed and Breakfast La Historia. De ‘dorpschinees’ biedt alles wat je van een Chinees restaurant in een dorp verwacht. Alle bekende gerechten zijn voorhanden. Eén tip: eet uren vooraf weinig tot niets, want de porties zijn bijzonder groot uitgevallen.
Blog Allard van Gent 