Author Archives: AvG

Vertalers werkten in zwaar bewaakte bunker

Posted on by één reactie

translatOp 14 mei verschijnt het nieuwe boek van de bestseller-auteur Dan Brown, die aan het begin van deze eeuw veel succes oogstte met zijn esoterische roman “De Da Vinci Code”. Zijn nieuwe boek heet „Inferno“. Ik las in de online uitgave van het Oostenrijkse dagblad Die Presse een artikel over de vertalers van dit boek, die zes weken lang onder zware bewaking in een ondergrondse bunker in Italië, inclusief bewapende bewakers, hun werk moesten doen. De vertalers uit Spanje, Frankrijk, Duitsland,  Brazilië en Italië werden iedere ochtend vanuit hun hotels naar het gebouw van uitgeverij Mondadori in Milaan gebracht, aldus het Italiaanse magazine “Tv Sorrisi e Canzoni”.

De vertalers moesten al hun persoonlijke communicatiemiddelen afgeven. De computer waarop ze werkten zat vastgeschroefd en internettoegang was alleen onder speciale bewaking mogelijk. De manuscripten verdwenen iedere avond onder bewapende escorte in een kluis,  waar ze ’s morgens weer werden uitgehaald. De enige ruimtes die de vertalers buiten de bunker mochten betreden waren de cafetaria en de mensa. Ze mochten hier echter niet met de medewerkers van de uitgeverij spreken over de reden van hun aanwezigheid in het gebouw.

De schrijver Dan Brown citeert op zijn website een Finse televisiezender, die over een tweede, ongeveer dezelfde geheime en beveiligde “vertalingskerker” in Londen bericht. Het is onnodig te vermelden dat alle vertalers contractueel een uiterst strenge geheimhoudingsplicht hadden. Eén geheim is volgens de website van Brown al bekend geworden. Het betreft echter alleen de publicatiedatum 14 mei 2013. In Amerika wordt de datum als 5-14-13 geschreven, van achteren naar voren gelezen levert dat 3,1415 op, het bekende getal „pi“. Dat onthulde Suzanne Herz, vicepresidente van uitgeverij Doubleday, in de Wall Street Journaal.

Artikel in dagblad Die Presse

De kop is eraf

Posted on by één reactie

wiegDe jonge vader buigt zich over de wieg. Het jongetje van 2 maanden zal over 20 jaar denken, mijn vader was 30 toen ik op de wereld kwam. Zal het jongetje zich ook nog herinneren dat ik over zijn wiegje hing, denkt de jonge vader.
„Schat, waar ben je. Is alles oké met Willem?“
„ Ja schat, ik ben boven. Willem slaapt.“
De jonge vader kijkt naar de kleine Willem.
“Je hebt dezelfde naam als onze koning, Willem. Wist je dat? Moeder vond Willem eerst niets, ze dacht meteen aan Willem van Hanegem en vreesde dat jij met kromme beentjes ter wereld zou komen. Wist je dat, Willem?
“Philip, riep je mij?”
“Nee, ik praatte met Willem.”
“Niet te lang praten, Philip. Willem heeft ook een beetje slaap nodig.”
“Trut hola, ik ben jouw kind niet. Krijg nou wat.”
“Philip, zei je iets?”
“Nee schat, ik praat nog 5 minuten met Willem en dan gaat hij slapen.”
“Zie je, je leert het wel Philip!”
“Willem, nu moet ik gaan fluisteren, anders bemoeit die mevrouw zich er steeds mee. Wist je dat jij uit die mevrouw bent gekomen? Natuurlijk wel door mijn toedoen. Dat is trouwens je moeder, die mevrouw die steeds naar boven roept. Zij denkt dat ze kinderen kan opvoeden. Hé Willem, je lacht. Intelligent menneke. Ja, je moeder heeft al een heel plan voor je opgesteld. Ze bepaalt wat je eet en drinkt, wanneer je eet en drinkt, wanneer je moet slapen, wat voor kleren je moet aantrekken. Ja, Willem, je hoeft helemaal niets te doen, net als papa. Mama zorgt zowel voor jou als voor papa, omdat mama denkt dat ze de wijsheid in pacht heeft. Maar wij weten wel beter, hè Willem!”
“Philip, praat je nu nog met Willem? Je moet straks een boterham eten en ik heb het overhemd gestreken dat je vandaag aantrekt.”
“Hoor je Willem, dat bedoel ik nou. Eigenlijk is papa knettergek dat hij dit zich laat welgevallen, maar weet je Willem, ik blijf hier voor jou. Oh, wat is dat nu Willem?”
“Philip, wat heb je gedaan. Waarom krijst Willem?!”
“Schat, ik …
“Aan de kant, jongen. Ik zei toch dat je naar beneden moest komen. Willem, wat is er? Heeft papa te lang met je gepraat? Ja, dat had ik papa ook gezegd. Daar kun jij niks aan doen, hoor Willem. Je vader moet nog een boel leren.”
“Willem, je moeder is knettergek. Wist je dat?”
“Hé Philip, hou je daar nu meteen mee op?”
“Ja, Willem, je moeder weet namelijk helemaal niks. Eerlijk gezegd ben je beter af zonder haar, Willem. Je moet je eigen leven ontdekken en niet luisteren naar je moeder, anders word je net zo gek als ik, Willem. Hé, schat, niet duwen. Ik praat met mijn zoon.”
“Niet hier. Naar beneden en snel!”
“Hoor je dat Willem, ze praat met mij alsof ik een hond ben. Willem, dat staat jou ook te wachten jongen.”
“Nu weg!”
“Willem, dit is het eerste familiedrama in je leven. Eens kijken, je bent twee maanden oud. Nou, dat is niet gek. De kop is eraf!”

Een nieuw pad naar de waterval

Posted on by Plaats een reactie

cover“A New Path to the Waterfall”. Dat is de titel van de laatste dichtbundel van de in 1988 gestorven Amerikaanse schrijver Raymond Carver. Naast eigen gedichten bevat het boek ook teksten van schrijvers die hij waardeerde zoals bijvoorbeeld Tomas Tranströmer  of Anton Tjechov. Onder de titel “ Ein neuer Pfad zum Wasserfall” verscheen onlangs de Duitse vertaling bij de Duitse uitgeverij “Fischer Verlag”.

Een man droomt dat hij vissen gaat en een beekforel voor het ontbijt vangt. Dan wordt hij wakker en voor de deur staat geen hengel, daar staan de schoenen, die hij kocht om eindelijk een nieuwe baan te zoeken. „Zoeken naar werk“ (Duits: “Suche nach Arbeit”) heet het gedicht van Raymond Carver. In een paar regels wordt alles behandeld wat het Carver-universum zo fascinerend maakt: eenvoudige verhalen over eenvoudige mensen, die over hun bescheiden verlangens en dromen vertellen. En over hun moeilijkheden, want meestal zijn ze heftig vertwijfeld door het afmattende, dagelijkse leven.

Raymond Carver (1938) is vooral beroemd geworden door zijn korte verhalen. Hij was 50 jaar oud toen een arts hem vertelde dat hij aan kanker leed en nog een paar maanden te leven had. Op dat moment besloot de schrijver om enkel nog gedichten te schrijven, omdat dit sneller ging en je bovendien zaken nauwkeuriger kon uitdrukken. Het gedicht “De keuken” (Duits: “Die Küche”) is een gedicht dat sterk doet denken aan een klassieke short-story van Carver: een jongen zit aan de rivier en vangt bijna de vis van zijn leven. Opgewonden rent hij naar huis om zijn vader hierover te vertellen – maar die is met andere dingen  bezig:

„Mijn vader was dronken / en zat in de keuken met een vrouw, die niet zijn vrouw was en ook / niet / mijn moeder.“

(Duits: “Mein Vater war betrunken / und saß in der Küche mit einer Frau, die nicht seine Frau war und auch / nicht / meine Mutter.” )

De Duitse recensent  Martin Becker van Deutschlandradio noemt de taal van de gedichten “eenvoudig elegant”. Er zijn geen intellectuele verhandelingen voor nodig om deze poëzie te begrijpen. Het is vaak wonderbaarlijk licht en deels voorzien van bittere humor: Tijdens een treinreis zit een man in de restauratiewagon. Plotseling wijst de conducteur naar een tennisbaan achter het raam. Daar speelde Franz Kafka zojuist, zegt hij. De mensen kijken naar buiten en de passagier merkt op:

„Kafka zelf was vegetariër en geheelonthouder, / maar dat zal wel niemand interesseren“

(Duits: “Kafka selbst war Vegetarier und Abstinenzler, / aber das braucht keinen zu kratzen.” )

Het bijzondere aan deze bundel is, dat Carver  zijn eigen gedichten thematisch heeft voorzien van passende teksten van door hem vereerde auteurs. Van Tomas Tranströmer of Anton Tjechov bijvoorbeeld. Zo ontstaat een aantrekkelijke dialoog. Daar komt nog de uitstekende vertaling van Helmut Frielinghaus bij. En dat leverde helaas nog een tragisch verhaal op: na de vertaling stierf hij. Het laatste gedicht uit de bundel is veelzeggend en draagt de eenvoudige titel „Laat fragment“ (Duits: “Spätes Fragment”):

„En – heb je gekregen, wat / je wilde hebben van dit leven, ondanks alles? / Ja, heb ik. / En wat wilde je? / Zeggen kunnen, dat ik geliefd werd, mij geliefd / voelen op deze aarde.“

(Duits: “Und – hast du bekommen, was / du haben wolltest von diesem Leben, trotz allem? / Ja, hab ich. / Und was wolltest du? / Sagen können, dass ich geliebt werde, mich geliebt / fühlen auf dieser Erde.” )

Raymond Carver op Wikipedia

« Oudere berichten Recent Entries »