Op de voorpagina van de Duitstalige literaire krant VOLLTEXT prijkt Joy Division zanger Ian Curtis. Hij rookt een sigaret. Onder de foto lees ik Das Wort zum Trauermarsch (het woord bij de dodenmars), de titel bij het stuk over de pas verschenen Duitse vertaling van het boek SoThis Is Permanence, dat in oktober 2014 onder dezelfde titel in Engeland verscheen. Dodenmars (of treurmars) vind ik een goedgekozen woord, want ik herinner me dat de tijdsgeest in mijn ogen treurig en donker was en dat gold zeker voor Manchester en de rest van Engeland. Zelf liep ik midden jaren tachtig met puntschoenen, een zwarte strakke broek en een leren jas om het lijf om duidelijk te maken dat het niet goed ging met de wereld. En ik luisterde naar Joy Division.
Naar aanleiding van 50 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Israël en de Duitse Bondsrepubliek (officiële jubileum website) stuurt het Tel Aviv Museum of Art voor de eerste keer meesterwerken naar Berlijn. De nadruk in de tentoonstelling ligt op de moderne kunst en wordt aangevuld door hedendaagse mediakunst uit Israël.
De artistieke stromingen van de 20e eeuw zijn vertegenwoordigd door schilderijen, sculpturen en grafische vormgeving. Er zullen werken te zien zijn van Alexander Archipenko, Max Beckmann, Marc Chagall, Edgar Degas, Erich Heckel, Alberto Giacometti, Wassily Kandinsky, Jackson Pollock, Ludwig Meidner, Pablo Picasso, Mark Rothko, Egon Schiele en Lesser Ury. De klassieke meesters worden contrasterend tegenover de videowerken en installaties van de kunstenaars uit Israël geplaatst.
Als geheel weerspiegelt de tentoonstelling alle belangrijke stromingen van de figuratieve en abstracte kunst van de 20e eeuw. Hiertoe worden ook de hedendaagse tendensen in de video- en installatiekunst gerekend waaronder werken van kunstenaars als Yael Bartana, Guy Ben-Ner, Nevet Yitzhak, Nira Pereg en Michal Helfman, die zich met persoonlijke, sociale en politieke thema’s bezighouden. De dialoog tussen klassieke moderne kunst en hedendaagse Israëlische kunst beslaat alle ruimtes en is deel van het concept dat de curatoren van de tentoonstelling – Suzanne Landau, Irith Hada, Ellen Ginton en Raz Samira – hebben bedacht.
Het Tel Aviv Museum of Art werd in 1932 opgericht door de toenmalige burgemeester van Tel Aviv, Meir Dizengoff, en wel in zijn privéhuis aan de Rothschild-Boulevard. Oprichtingsdirecteur was de Berlijnse kunsthistoricus Karl Schwarz. Hij leidde het Tel Aviv Museum of Art van 1933 tot 1947 en bezocht kunstenaars en belangrijke verzamelaars om ze naar werken voor het nieuwe museum te vragen.
Vandaag de dag bevat de verzameling werken van alle belangrijke stijlrichtingen uit de 20e eeuw, van het impressionisme via het Duitse expressionisme tot de verschillende vormen van geometrische abstractie en het surrealisme; daaronder vallen zowel de vertegenwoordigers van de Europese informele schilderkunst alsook die van het Amerikaanse abstracte expressionisme en de popart.
De verzameling omvat vroege werken van de Russische avantgarde-kunstenaar Alexander Archipenko, gemaakt tussen 1908 en 1921; schilderijen van Marc Chagall, meesterwerken van Wassily Kandinsky; werken uit verschillende perioden van Pablo Picasso; belangrijke werken van Mark Rothko en Jackson Pollock én werken van Israëlische kunstenaressen en kunstenaars. Het merendeel van de verzamelingen stamt uit schenkingen van kunstenaars, mecenassen en donateurs. De bestanden worden aangevuld met werken en verzamelingen van geëngageerde verzamelaars en vrienden uit de hele wereld.
Het Tel Aviv Museum of Art beschikt momenteel over drie gebouwen en toont jaarlijks maximaal 30 tentoonstellingen, die worden georganiseerd binnen de afdelingen Israëlische kunst, moderne en hedendaagse kunst, grafische werken en tekeningen, fotografie, architectuur en design alsook oude meesters.
De in het Berlijnse Martin-Gropius-Bau getoonde tentoonstelling van het Tel Aviv Museum of Art is een belangrijk onderdeel van het programma ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de diplomatische betrekkingen tussen Israël en de Duitse Bondsrepubliek. Deze begonnen op 12 mei 1965.
De tentoonstelling „Tel Aviv Museum of Art visits Berlin“ wordt mogelijk gemaakt door de genereuze ondersteuning van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken, afdeling voor Wetenschap en Cultuur én door de vriendelijke ondersteuning van de Duitse minister van Cultuur en Media.
27 maart – 21 juni 2015 Woensdag – maandag 10:00 – 19:00 uur
Entreeprijzen
10 € / korting 7 €, groepen (vanaf 5 personen) p.p. 7 €
Entree gratis tot 16 jaar
Combitickets tegen gereduceerde prijs aan de kassa verkrijgbaar
Online-tickets: www.gropiusbau.de/tickets
Catalogus
Verschenen bij Prestel Verlag
Prijs in de tentoonstelling: 25 euro
Rondleidingen
Openbare rondleidingen
Zondags, 15 uur (zonder aanmelding)
3 € plus entree p.p. 7 €
Aangemelde rondleidingen
Voor groepen: rondleidingen in de Duitse taal (60 min.)
Volwassenen: 60 € plus entree p.p. 7 €
Schoolklassen: 45 € plus entree p.p 5 €, entree gratis tot 16 jaar
Rondleidingen in andere talen plus 10 €
Lunchrondleidingen:
woensdag 13 uur
1.4., 6.5., 3.6.2015
Een kijkje in de nieuwe vleugel van het Tel Aviv Museum of Art
Herman de Vries vertegenwoordigt Nederland op de Venetiaanse Biënnale 2015. Dat las ik op de blog van Wim Noordhoek, die de Schiedamse tentoonstelling van hem bezocht en daarvan verslag doet. De Vries is inmiddels 80 en stamt uit de Nederlandse nul-beweging, net als Armando, Jan Henderikse, de inmiddels overleden Henk Peeters (8 december 1925 – 13 april 2013) en Jan Schoonhoven (26 juni 1914 – 31 juli 1994). Werken van deze schilders hangen vanaf 21 maart 2015 in Berlijn tijdens de tentoonstelling ZERO in het Martin-Gropius-Bau museum.
Ook zijn er werken te zien van de Belgische kunstenaars Paul Van Hoeydonck, Jef Verheyen (6 juli 1932 – 2 maart 1984) en Walter Leblanc (26 december 1932 – 14 januari 1986), die lid was van de internationale beweging Nouvelle Tendance (1961-1968).
Het is de eerste keer dat in de Duitse hoofdstad een grote collectie hoofdwerken van deze internationale beweging (1957-1967) tentoongesteld wordt. Tegelijkertijd is het voor de ZERO Foundation in Berlijn met circa 200 werken de tot nu toe meest omvangrijke ZERO-tentoonstelling sinds het bestaan van de beweging. De tentoonstelling loopt tot 8 juni 2015.
Het idee van een absoluut nieuw begin in de kunst na de Tweede Wereldoorlog viel in goede aarde bij veel enthousiaste aanhangers. Een nieuw gewonnen vrijheid met het oog op materiaal leidde ertoe, dat de thema’s licht, ruimte, beweging, reflectie, vibratie, structuur en kleur heterogene vormen aannamen. De tentoonstelling laat zien hoe licht in media zoals schilderkunst, kinetische kunst, installaties, performances, films en publicaties werd ingezet.
In het kader van deze tentoonstelling biedt het openbare begeleidingsprogramma DYNAMO – naast de esthetische ervaring met de ZERO-werken in de tentoonstelling – een zintuiglijke toegang tot kunst en cultuur. Een wetenschappelijk symposium, in samenwerking met de Academie van de Kunsten (Akademie der Künste), wordt door zintuiglijk-esthetische programma’s met muziek, film, dans en poëzie geflankeerd. De krant DYNAMO read met bijdragen van kunstenaars, theoretici, architecten en musici slaat een brug tussen de naoorlogse avant-garde naar onze tijd. De krant DYNAMO verschijnt eenmalig en zal o.a in het museum en bij de bijhorende evenementen verkrijgbaar zijn. Het begrip ‘Dynamo’ gebruikten de ZERO-kunstenaars als symbool voor de artistieke energie, die ze de naoorlogse maatschappij wilden meegeven.
De deelnemende kunstenaars: Arman† (F – USA), Armando (NL), Bernard Aubertin (F) ,Hermann Bartels (D), Robert Breer (USA), Kilian Breier (D), Pol Bury† (B), Enrico Castellani (I), Gianni Colombo† (I), Dadamaino† (I), Lucio Fontana† (I), Hermann Goepfert† (D), Gotthard Graubner† (D), Hans Haacke (D), Jan Henderikse (NL), Oskar Holweck† (D), Paul Van Hoeydonck (B), Yves Klein† (F), Yayoi Kusama(JP), Walter Leblanc† (B), Adolf Luther† (D), Heinz Mack (D), Piero Manzoni† (I), Almir Mavignier (BRA) , Christian Megert (CH), Francois Morellet (F), Henk Peeters† (NL), Otto Piene† (D), Uli Pohl (D), Dieter Roth† (D), Niki de Saint Phalle† (F), Hans Salentin† (D), Francesco Lo Savio† (I), Jan Schoonhoven† (NL), Jésus Rafael Soto† (VEN), Daniel Spoerri (RO), Jean Tinguely† (CH), Günther Uecker (D), Jef Verheyen† (B), Herman de Vries (NL) en Nanda Vigo (I) – bijeengebracht door Daniel Birnbaum, Dirk Pörschmann, Margriet Schavemaker en Mattijs Visser.
21 maart – 8 juni 2015
Openingstijden: woensdag t/m maandag 10:00 – 19:00 uur
Dinsdag gesloten
Entree:
Los ticket € 11,00 / korting € 8,00
Groepen (vanaf 5 personen), € 8,00 p.p.
Entree gratis onder 16 jaar
Museum Martin-Gropius-Bau
Niederkirchnerstraße 7
10963 Berlin
Tel +49 30 254 86-0
Fax +49 30 254 86-107
post@gropiusbau.de
